نیجریه به آتشبس مخفیانه سه ماهه با بوکوحرام متهم شد؛ گزارشها از پرداخت ۵ میلیارد نایرا باج در پسِ رد علنی مذاکره برای آزادی گروگانها
طبق تحقیقات تیه نیو هیومنیتارین، دولت نیجریه از ژوئن امسال آتشبس مخفیانهای را با بوکوحرام که آن را «سازمان تروریستی» خوانده، حفظ کرده است؛ پیش از این گزارش شده بود که از طریق مذاکره و پرداخت ۵ میلیارد نایرا باج، ۳۶۰ غیرنظامی ربودهشده از روستای نگوشه در مرز نیجریه و کامرون آزاد شدهاند. دولت نیجریه پرداخت باج را رد کرده و همزمان از طرح بزرگ توسعه ارتش خبر داده است.
طبق گزارش تحقیقی تیه نیو هیومنیتارین، آتشبس مخفیانه میان دولت نیجریه و بوکوحرام به مدت سه ماه ادامه داشته است؛ این نهاد با استناد به سه منبع که با اعضای بوکوحرام (از جمله مقامات ارشد آن) در ارتباط هستند، این توافق آتشبس را تأیید کرده است.
طبق گزارشها، این آتشبس از ژوئن امسال اجرایی شده و پس از مذاکره دولت با بوکوحرام برای آزادی ۳۶۰ غیرنظامی ربودهشده حاصل شده است. این روستاییان در مارس امسال زمانی که بوکوحرام به یک پادگان نظامی در نزدیکی روستای نگوشه در منطقه کوهستانی ماندارا در شمال شرق نیجریه و نزدیک مرز کامرون حمله کرد، ربوده شدند. سه منبع بهطور مستقل به تیه نیو هیومنیتارین گفتهاند که ممکن است این آتشبس ۴۰ روز دیگر تمدید شود.
جنجالیتر آنکه، طبق گزارشها، دولت نیجریه در جریان مذاکرات مزبور ۵ میلیارد نایرا (معادل حدود ۳.۷ میلیون دلار) پرداخت کرده است. این نهاد با استناد به دو منبع اعلام کرد که حملات در اطراف روستای نگوشه متوقف شده است. با این حال، دولت نیجریه پرداخت باج را رد کرده است. تیه نیو هیومنیتارین اعلام کرد که پیش از انتشار گزارش با سخنگویان دولت، وزارت دفاع و ارتش تماس گرفته، اما پاسخی دریافت نکرده است. شبکه الجزیره نیز اعلام کرد که نتوانسته است آتشبس یا پرداختهای مطرحشده در گزارش را بهطور مستقل تأیید کند.
این ترتیبات پنهانی با موضع علنی دولت نیجریه تناقضی آشکار دارد. مقامات همواره بوکوحرام را «سازمان تروریستی» توصیف کرده و از گفتوگو با آن امتناع ورزیدهاند. رئیسجمهور بولا تینوبو در ماه ژوئیه اعلام کرد که قصد دارد ۳۰ هزار نظامی دیگر را به خدمت بگیرد و چهار لشکر جدید ارتش ایجاد کند و بدین ترتیب رویکرد نظامی را بهعنوان مسیر اصلی مقابله با گروههای مسلح مشخص سازد.
این نخستینبار نیست که شکاف میان رد علنی مذاکره و مذاکرات پنهانی آشکار میشود. تیه نیو هیومنیتارین با استناد به مقامات امنیتی، دیپلماتها و میانجیهای آشنا با تلاشهای پیشین گزارش داده است که تلاشهای پشتپرده برای ایجاد گفتوگو با بوکوحرام بارها انجام شده و برخی از آنها به توافقهای آتشبسی منجر شدهاند، اما در نهایت همه آنها از هم پاشیدهاند.
توافق کنونی شامل گروه مسلح دیگری که همچنان با بوکوحرام در حال جنگ است، یعنی «ولایت غرب آفریقای داعش» (ISWAP) نمیشود. درگیریها میان این دو جناح همچنان ادامه دارد.
مالیک ساموئل، پژوهشگر درگیریها، نسبت به اینکه این توافق بتواند صلحی پایدار به همراه آورد، ابراز تردید کرده است. او به تیه نیو هیومنیتارین گفت: «این ممکن است صرفاً یک آتشبس موقت و تاکتیکی باشد که به نفع هر دو طرف است، اما واقعاً مسیر جنگ را تغییر نخواهد داد.»
علاوه بر این، طبق گزارش تیه نیو هیومنیتارین، دو منبع هشدار دادهاند که بوکوحرام ممکن است از دوره آتشبس برای انتقال مهمات و تجهیزات به منطقه کوهستانی ماندارا بهره ببرد و بدین ترتیب مواضع خود را تحکیم کند.
بوکوحرام از سال ۲۰۰۹ تاکنون بهطور مستمر در شمال شرق نیجریه و کشورهای همسایه در منطقه دریاچه چاد به حملات و آدمرباییها دست زده است. این گروه از آن زمان به چندین جناح منشعب شده و ISWAP بهعنوان یک گروه مسلح مستقل و متخاصم در سطح گستردهتر منطقه دریاچه چاد فعالیت میکند. برای ساکنان روستای نگوشه و جوامع اطراف که مدتهاست مورد حمله قرار گرفتهاند، نفسگیری ناشی از آتشبس واقعی است، اما شکنندگی آتشبس — و نیز شیوه عملکرد دولت که هم باج میپردازد و هم آن را انکار میکند — به همان اندازه واقعی است.
هنوز دیدگاهی نیست. گفتوگو را آغاز کنید.