ژنرال اوگاندا با بهانه «احترام به پادشاه بریتانیا» از بازی‌های زخمیان کناره‌گیری کرد — نشانه‌ای دوگانه از بازمانده‌های استعماری و قدرت‌نمایی نظامی

به گزارش بی‌بی‌سی، ژنرال موهوزی کایناروگابا، رئیس ستاد دفاع اوگاندا، در تاریخ ۹ ماه جاری به وقت محلی، در بیانیه‌ای در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که اوگاندا از دوره بعدی بازی‌های اینویکتوس که قرار است سال آینده در بیرمنگام بریتانیا برگزار شود، کناره‌گیری می‌کند.

«برای آنکه این اقدام به مخالفت با اعلیحضرت چارلز سوم، پادشاهی که ما ژرف‌ترین احترام را برایش قائلیم، تفسیر نشود، اوگاندا در اینجا از بازی‌های زخمیان کناره‌گیری می‌کند»، کایناروگابا در پستی که در شب منتشر کرد نوشت، و افزود: «ما در هیچ رویدادی که مورد تأیید اعلیحضرت نباشد، شرکت نخواهیم کرد».

جرقه این ماجرا نامه‌ای بود که از سوی پادشاه بریتانیا ارسال شده بود. این نامه که این هفته از طریق رسانه‌ها افشاء شد، به‌صراحت اعلام می‌کرد که شاهزاده هری و همسرش مگان دیگر وظایف سلطنتی را نمایندگی نمی‌کنند. بی‌بی‌سی به نقل از منابعی نزدیک به دوک و دوشس ساسکس گزارش داد که کناره‌گیری اوگاندا نتیجه مستقیم افشاء شدن این نامه بوده است. روزنامه تایمز به نقل از اظهارات این ژنرال، پس‌زمینه این اقدام را نگرانی از آنچه «نمایش هری-مگان» خوانده می‌شود، دانست.

با این حال، منابع سلطنتی اعلام کرده‌اند که پادشاه بریتانیا از همه پروژه‌هایی که به یاری سربازان مجروح می‌پردازند، حمایت می‌کند، و این موضع با دلیلی که این ژنرال اوگاندایی به آن استناد کرده، شکاف آشکاری دارد. سخنگوی کمیته برگزاری بازی‌های اینویکتوس به بی‌بی‌سی گفت که تاکنون هیچ اطلاعات رسمی درباره کناره‌گیری دریافت نکرده و در حال دریافت توضیح از طرف اوگاندایی است — بدین معنا که اثر واقعی این کناره‌گیری همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، و اینکه آیا این تصمیم سیاست رسمی دولت اوگاندا به شمار می‌رود یا صرفاً موضع شخصی این مقام ارشد نظامی است، تاکنون هیچ اظهارنظری در سطح دولتی آن را تأیید نکرده است.

کسی که اوگاندا را وارد این رقابت‌ها کرد، خود شاهزاده هری بود. در ماه ژوئیه امسال، در جریان معرفی بازی‌های اینویکتوس در لندن توسط هری، اوگاندا اعلام کرد که در این رقابت‌ها شرکت می‌کند و بدین ترتیب به بیست‌وششمین کشور شرکت‌کننده در این رقابت‌ها تبدیل شد. از ورود تا کناره‌گیری، تنها دو ماه گذشته است؛ همین سرعت خود مایه شگفتی است: این ژست دیپلماتیک نه از سوی وزارت خارجه اوگاندا و نه از سوی نهاد ورزشی، بلکه از طریق پست شخصی یک ژنرال در یک شبکه اجتماعی صورت گرفته است.

کایناروگابا در همان روز اعلام کناره‌گیری، چندین پست دیگر نیز منتشر کرد. او در یکی از این پست‌ها خود را «خوش‌سیماترین، شجاع‌ترین و درخشان‌ترین فرمانده تاریخ» نامید و چندین پست خشمگینانه پشت سر هم منتشر کرد که در آنها دیگر ژنرال‌ها را به خاطر آنکه بدون اجازه او بر روی صحنه رقصیده‌اند، مورد سرزنش قرار داد. میزان فعالیت این ژنرال در شبکه‌های اجتماعی و نقش او در امور دیپلماتیک، در تقابل با جایگاه رسمی نظامی‌اش، تشخیص اینکه این ماجرا سیاست دولت اوگاندا است یا قدرت‌نمایی یک قدرت نظامی با بهره‌گیری از نمادهای سلطنتی، را برای ناظران بیرونی دشوارتر کرده است.

آنچه در اعماق این ماجرا نمایان می‌شود، میراث نمادین تاریخ استعمار است: در سال ۲۰۲۶، رئیس نظامی یک کشور آفریقایی «احترام به پادشاه بریتانیا» را به‌عنوان هسته اصلی ادبیات دیپلماتیک خود برمی‌گزیند و مشارکت یا عدم مشارکت کشورش در عرصه بین‌المللی را به نامه‌ای از کاخ باکینگهام گره می‌زند. صرف‌نظر از آنکه انگیزه واقعی این ژنرال محاسبات سیاسی، قدرت‌نمایی یا خوش‌آیند شخصی بوده باشد، خود این ژست آشکار می‌سازد که آنچه «حاکمیت مستقل» نامیده می‌شود، در سطح نمادین همچنان به‌آسانی قابل بسیج است.

به گزارش بی‌بی‌سی به نقل از منابعی نزدیک به دوک و دوشس ساسکس، در تصمیم کناره‌گیری «تنها کسانی که واقعاً تاوان می‌دهند، شرکت‌کنندگان بازی‌های زخمیان هستند». آن سربازان مجروح اوگاندایی که روزگاری چشم‌انتظار ایستادن بر میدان رقابت بیرمنگام و نبرد برای بهبودی و کرامت بودند، با یک پست نیمه‌شب از حق شرکت محروم شدند — و دلیلی که به‌خاطر آن تاوان پرداخته‌اند، تا به امروز حتی در سطح دولتی اوگاندا نیز به‌طور رسمی تأیید نشده است.