ژاپن به استرداد رئیس دیوان کیفری بین‌المللی توسط روسیه اعتراض کرد؛ الگوی فشار چندجانبه قدرت‌های بزرگ بر دیوان نمایان می‌شود
دولت ژاپن در ۹ اکتبر به درخواست روسیه از هلند برای استرداد توموکو آکانه، رئیس دیوان کیفری بین‌المللی، و هشت کارمند این دادگاه اعتراض کرده است. این اقدام روسیه به طور گسترده به عنوان انتقام از حکم بازداشت پوتین توسط دیوان کیفری بین‌المللی در سال ۲۰۲۳ تلقی می‌شود؛ مسکو سال گذشته حکم غیابی برای این نه نفر صادر کرده بود. از سوی دیگر، ایالات متحده پیش از این علیه آکانه و حدود بیش از ده مقام دیوان کیفری بین‌المللی تحریم‌هایی اعمال کرده است که به عنوان انتقام از تحقیقات این دادگاه درباره اقدامات مقامات
به گزارش روزنامه «هندو»، دولت ژاپن در ۹ اکتبر به درخواست روسیه از هلند برای استرداد توموکو آکانه، رئیس دیوان کیفری بین‌المللی (ICC)، و هشت کارمند این دادگاه اعتراض کرده است. در ظاهر، این تنها ادامه تنش‌های دوجانبه میان ژاپن و روسیه است، اما این رویداد خود بازتابی از فشارهای چندگانه قدرت‌های بزرگ بر نهادهای عدالت کیفری بین‌المللی است—ایالات متحده بیش از یک سال پیش علیه آکانه شخصاً و حدود بیش از ده مقام دیوان کیفری بین‌المللی تحریم‌هایی اعمال کرده بود، به بهانه انتقام از تحقیقات این دادگاه درباره اقدامات مقامات اسرائیلی در جنگ غزه و پیگرد قانونی سربازان آمریکایی در افغانستان.
دادستانی کل روسیه در ۸ اکتبر درخواست استرداد این نه کارمند دیوان کیفری بین‌المللی را به هلند و چندین کشور دیگر ارائه کرد، به عنوان انتقام از حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، توسط دیوان کیفری بین‌المللی در سال ۲۰۲۳. سال گذشته، دادگاه شهری مسکو حکم غیابی برای آکانه و هشت نفر دیگر صادر کرده و آنها را به زندان محکوم کرده بود. به گزارش تاس، طرف روسی، دیوان کیفری بین‌المللی را متهم کرده است که «بدون وجود مدرک» اصول اساسی حقوق بین‌الملل را نقض کرده و برای شهروندان روسیه حکم بازداشت صادر کرده است.
«اقدامات علیه افراد مرتبط با دیوان کیفری بین‌المللی نامشروع و غیرقابل قبول است»، ماسانائو اوزاکی، معاون دبیر ارشد کابینه ژاپن، در کنفرانس خبری روز ۹ گفت. «با این وجود، طرف روسی همچنان درخواست‌های استرداد را به کشورهای متعددی ارائه کرده است و ما از این بابت ابراز تأسف می‌کنیم.» وی افزود که ژاپن «اقدامات مناسب، از جمله ارائه اعتراضات بیشتر، را در پیش خواهد گرفت».
نخست‌وزیر تاکایی سانا در پاسخ به سؤالات در پارلمان در روز ۹ لحنی صریح‌تر داشت: «ما همواره از دیوان کیفری بین‌المللی حمایت کرده‌ایم و به این کار ادامه خواهیم داد.» با این حال، کابینه تاکایی در داخل با انتقاداتی روبروست—ژاپن ناگزیر است میان حمایت از دادگاه مستقر در لاهه و حفظ اتحاد با آمریکا تعادل برقرار کند، در حالی که خود واشنگتن عضو دیوان کیفری بین‌المللی نیست.
در واقع، فشار آمریکا بر دیوان کیفری بین‌المللی پیش از روسیه آغاز شده است. واشنگتن دیوان کیفری بین‌المللی را به «تجاوز از اختیارات» متهم کرده و علیه آکانه و حدود بیش از ده کارمند دادگاه تحریم‌هایی اعمال کرده، دارایی‌های آنها را در حوزه قضایی آمریکا مسدود کرده و ورود مقامات دادگاه و خانواده‌هایشان به آمریکا را ممنوع کرده است. این تحریم‌ها تحقیقات دیوان کیفری بین‌المللی درباره اقدامات مقامات اسرائیلی در جنگ غزه و اقدامات نیروهای آمریکایی مستقر در افغانستان را هدف قرار داده است.
روسیه با احکام کیفری داخلی و درخواست‌های استرداد فشار می‌آورد، و آمریکا با تحریم‌های مالی و ممنوعیت‌های ورود—رویکردها متفاوت است، اما هدف مشابه است: زمانی که روندهای عدالت کیفری بین‌المللی با منافع خود قدرت‌های بزرگ یا متحدانشان برخورد می‌کند، قدرت دولتی بر روند قضایی غلبه می‌یابد. دیوان کیفری بین‌المللی، که می‌بایست نهادی فراتر از سیاست باشد، همزمان در معرض فشارهای مسکو و واشنگتن قرار دارد.
روابط ژاپن و روسیه پیش از این نیز پرتنش بوده است. در اوت امسال، پوتین از مجموعه‌ای از جزایر اقیانوس آرام بازدید کرد که ژاپن ادعای حاکمیت بر آنها را دارد—این جزایر در اواخر جنگ جهانی دوم توسط اتحاد جماهیر شوروی از ژاپن تصرف شدند و تا به امروز به عنوان مانع اصلی امضای پیمان صلح میان ژاپن و روسیه باقی مانده‌اند.
سرنوشت درخواست‌های استرداد روسیه همچنان نامشخص است. مشخص نیست که هلند و سایر کشورهای دریافت‌کننده این درخواست‌ها آنها را بررسی یا به آنها پاسخ خواهند داد، و اینکه آیا ژاپن فراتر از اعتراضات لفظی اقدامات دیپلماتیک مؤثری اتخاذ خواهد کرد، و اینکه ژاپن چگونه به طور مشخص میان حمایت از دیوان کیفری بین‌المللی و اتحاد با آمریکا تعادل برقرار خواهد کرد، همگی همچنان باید مورد مشاهده قرار گیرند.
هنوز دیدگاهی نیست. گفت‌وگو را آغاز کنید.