नायजेरियावर बोको हरमसोबत तीन महिने गुप्त युद्धविराम केल्याचा आरोप, खुली वाटाघाटी नाकारल्यामागे ५ अब्ज नायरा खंडणी देऊन अपहृतांची सुटका केल्याचा दावा

The New Humanitarian च्या तपास अहवालानुसार, नायजेरियन सरकार आणि बोको हरम यांच्यातील गुप्त युद्धविराम तीन महिन्यांहून अधिक काळ सुरू आहे. या संस्थेने बोको हरमच्या सदस्यांशी (त्यांच्या वरिष्ठांसह) संपर्क असलेल्या तीन स्रोतांचा हवाला देत हा युद्धविराम करार सिद्ध केला आहे.

वृत्तानुसार, युद्धविराम या वर्षी जूनपासून अंमलात आला असून, हा सरकार आणि बोको हरम यांच्यात ३६० अपहृत नागरिकांच्या सुटकेसाी झालेल्या चर्चेनंतर ाला आहे. या गावकर्‍यांना या वर्षी मार्चमध्ये नायजेरियाच्या ईशान्य भागात कॅमेरून सीमेजवळील मांदारा पर्वत रांगांमधील एनगोशे गावाजवळील एका लष्करी तावर बोको हरमच्या हल्ल्यात अपहरण करण्यात आले होते. तीन स्रोतांनी स्वतंत्रपणे The New Humanitarian ला सांगितले की, युद्धविराम आणखी ४० दिवसांसाठी वाढविला जाऊ शकतो.

अधिक वादग्रस्त म्हणजे, असे वृत्त आहे की संबंधित चर्चेत नायजेरियन सरकारने ५ अब्ज नायरा (सुमारे ३.७ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर्) दिले. या संस्थेने दोन स्रोतांचा हवाला देताना सांगितले की, एनगोशे गावाच्या आसपासचे हल्ले थांबले आहेत. तथापि, नायजेरियन सरकारने खंडणी देण्याचे नाकारले आहे. The New Humanitarian ने सांगितले की, त्यांनी अहवाल प्रसिद्ध करण्यापूर्वी सरकार, संरक्षण मंत्रालय आणि लष्करी प्रवक्त्यांशी संपर्क साधला, परंतु त्यांना कोणतेही उत्तर मिळाले नाही. अल-जजीराने वृत्तातील युद्धविराम किंवा संबंधित देयके स्वतंत्रपणे सत्यापित करण्यात असमर्थता व्यक्त केली.

ही खाजगी तरतूद नायजेरियन सरकारच्या सार्वजनिक भूमिकेशी तीव्र विरोधाभास दर्शवते. अधिकार्‍यांनी नेहमीच बोको हरमला "दहशतवादी संघटना" म्हणून घोषित केले आहे आणि त्यांच्याशी संवाद साधण्यास नकार दिला आहे. राष्ट्राध्यक्ष बोला टिनुबू यांनी जुलैमध्ये आणखी ३०,००० सैनिकांना भरती करण्याची आणि चार नवीन सैन्यदल तयार करण्याची योजना जाहीर केली, ज्यात सशस्त्र गटांना तोंड देण्यासाठी लष्करी मार् हा प्रमुख मार्ग म्हणून स्पष्टपणे नमूद केला होता.

खुली वाटाघाटी नाकारणे आणि गुप्त चर्चा यांच्यातील तफावत ही पहिलीच वेळ नाही. यापूर्वीच्या प्रयत्नांची माहिती असलेल्या सुरक्षा अधिकार्‍यांचा, राजनयिकांचा आणि मध्यस्थांचा हवाला देत The New Humanitarian ने सांगितले की, बोको हरमसोबत पडद्याआड संवाद साधण्याचे प्रयत्न अनेकदा करण्यात आले आहेत, त्यापैकी काहींनी युद्धविरामाची तरतूद केली होती, परंतु शेवटी त्या सर्व अयशस्वी रल्या.

सध्याच्या करारात बोको हरमशी सतत लढत असलेल्या दुसर्‍या सशस्त्र गटाचा - "इस्लामिक स्टेट वेस्ट आफ्रिका प्रांत" (ISWAP) - समावेश नाही. दोन गटांमध्ये लढाई सुरूच आहे.

संघर्ष संशोधक मलिक सम्युअल यांनी या करारामुळे टिकाऊ शांतता निर्माण होईल की नाही याबद्दल शंका व्यक्त केली. त्यांनी The New Humanitarian ला सांगितले: "हा कदाचित फक्त तात्पुरता, धोरणात्मक युद्धविराम असू शकतो जो दोन्ही बाजूंसाठी फायदेशीर आहे, परंतु तो खर्‍या अर्थाने युद्धाची दिशा बदलणार नाही."

याशिवाय, The New Humanitarian च्या वृत्तानुसार, दोन स्रोतांनी इशारा दिला की, बोको हरम युद्धविरामाच्या काळात शस्त्रास्त्र सामग्री मांदारा पर्वत रांगांमध्ये आणू शकतो, ज्यामुळे त्यांची स्थिती अधिक मजबूत होईल.

बोको हरम २००९ पासून नायजेरियाच्या ईशान्य भागात आणि चाड सरोवर प्रदेशातील शेजारी देशांमध्ये सतत हल्ले आणि अपहरण कारवाया करत आहे. त्या संघटनेने त्यानंतर अनेक गटांमध्ये विागली गेली, ISWAP हा स्वतंत्र आणि शत्रूत्व असलेला सशस्त्र गट म्हणून विस्तृत चाड सरोवर प्रदेशात कार्यरत आहे. एनगोशे गाव आणि आसपासच्या दीर्घकाळ हल्ल्यांना सामोरे जाणार्‍या समुदायांच्या रहिवाशांसाठी युद्धविरामामुळे मिळालेली विश्रांती ही वास्तव आहे, परंतु युद्धविरामाची नाजूकता - आणि सरकार खंडणीही देते आणि नाकारते ही कार्यपद्धती - देखील तितकीच वास्तव आहे.