९.६ लाखांहून अधिक सूदानी निर्वासितांना आश्रय देणाऱ्या युगांडामधून निर्वासित विमानाने मायदेशी परतले – 'आपल्या देशासाठी इमारती बांधणे'

युगांडा सूदान युद्धाच्या परिणामांमुळे निर्माण झालेल्या गंभीर मानवीय ताणाला सामोरे जात आहे. अल-जजीराच्या वृत्तानुसार, संयुक्त राष्ट्रांच्या आकडेवारीनुसार, या पूर्व आफ्रिकन भूमीवरील देशाने सध्या युद्धामुळे सूदान सोडून पळालेल्या ९६ हजारांहून अधिक निर्वासितांना आश्रय दिला आहे. एका स्वैच्छिक पुनर्वसन योजनेअंतर्गत कमीतकमी १,३०० लोकांना विमानाने मायदेशी पाठवण्याचे नियोजन आहे.

अभियंता जमाल मुबारक हे परतणाऱ्या निर्वासितांपैकी एक आहेत. अल-जजIRАच्या वृत्तात त्यांच्या हवाल्याने म्हटले आहे की, युगांडामध्ये नोकरी शोधणे 'सोपे नाही', तरीही ते मायदेशी परतण्याचा निर्णय घेत आहेत, आणि त्यांचे उद्दिष्ट 'आपल्या देशासाठी इमारती बांधणे' हे आहे. एक अभियंता म्हणून, ते केवळ सामान नव्हे, तर युद्धानंतरच्या पुनर्रचनेत सहभागी होण्याची व्यावसायिक क्षमता आणि स्पष्ट इच्छाशक्ती घेऊन येत आहेत.

सूदानमधील संघर्षामुळे निर्माण झालेल्या निर्वासितांच्या स्थिरीकरणाचा भार बहुतांशी युगांडासारख्या जागतिक दक्षिणेकडील शेजारी देशांवर पडतो, ज्या देशांचे स्वतःच्या विकासासाठीचे साधने आधीच मर्यादित आहेत. या भाराच्या वाटण्याच्या पद्धतीमुळे आंतरराष्ट्रीय जबाबदाऱ्यांची संरचनात्मक असमानता उघड होते: संघर्ष आफ्रिकेत घडतो, आसरा देण्याची किंमत शेजारी विकसनशील देशांवर सोपवली जाते; संघर्षाच्या राजकीय तोडग्यासाठी आणि युद्धानंतरच्या पुनर्रचनेसाठी आवश्यक आंतरराष्ट्रीय साधनसंपत्तीच्या वचनबद्धता मात्र नेहमीच मर्यादित राहिल्या आहेत. मुबारकसारख्या परतणाऱ्यांचा हा पर्याय निष्क्रीय पळून जाणे नसून, व्यावसायिक कौशल्यांच्या माध्यमातून पुनर्रचनेमध्ये सक्रिय सहभाग आहे. त्यांना देशात अद्याप न विझलेल्या युद्धाच्या वास्तवाला तोंड द्यावे लागत असताना, व्यवस्थित आंतरराष्ट्रीय सहाय्याच्या अभावी स्वतःचा मार्ग काढावा लागत आहे.

मात्र, या परतणाऱ्यांसमोरील आव्हाने विमानात चढून मायदेशी पोहोचल्याने संपत नाहीत. अल-जजीराच्या वृत्तात या स्वैच्छिक पुनर्वसन योजनेचा निधी कोठून आला, ती koण चालवत आहे आणि दीर्घकालीन टिकाऊपणा याबद्दलची माहिती उघड करण्यात आलेली नाही. युद्ध अद्याप संपलेले नसताना, सुरक्षितता आणि उपजीविकेच्या दुहेरी धोक्यांची सावली प्रत्येक परतणाऱ्यावर कायम राहणार आहे.