रियाधवर हौथी सशस्त्र चळवळीकडून क्षेपणास्त्र धमकी; एअर इंडिया आणि इंडिगोच्या मोठ्या प्रमाणात उड्डाणे रद्द व वळवण्यात आलेली

रियाध आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर ८ ऑक्टोबर रोजी क्षेपणास्त्र धमकी निर्माण झाल्यानंतर, एअर इंडिया ग्रूप आणि इंडिगो यांनी सौदी अरबची राजधानीला जाणारी व तेथून येणारी अनेक उड्डाणे तात्काळ रद्द केली व वळवली, ज्यामुळे मध्यपूर्वेतील लष्करी संघर्षाचा नागरी विमान वाहतूक व सीमापलीकडील प्रवाशांवर होणारा परिणाम अधोरेखित झाला.

'द हिंदू'च्या आंतरराष्ट्रीय आवृत्तीनुसार, प्रादेशिक सुरक्षा परिस्थितीत अचानक झालेल्या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर, एअर इंडियाचे एआय २२४३ क्रमांकाचे उड्डाण रियाधला जाताना मधेच नवी दिल्लीकडे परत फिरवण्यात आले व नंतर रद्द करण्यात आले, तसेच विमान कंपनीने सर्व प्रवाशांना पूर्ण रकमेची परतफेड देण्याचे जाहीर केले. एअर इंडियाने रियाधला जाणारी व तेथून येणारी सर्व उड्डाणे १० ऑक्टोबरपर्यंत रद्द केल्याचे जाहीर केले आणि 'परिस्थितीचा विकास जवळून लक्षात ठेवण्यात येईल' असे सांगितले; रद्द झालेल्या उड्डाणांच्या प्रवाशांना संपूर्ण तिकिट रक्कम परत देण्याचे आश्वासनही देण्यात आले.

इंडिगो देखील या खंडिततेत सापडला. त्या कंपनीचे हैदराबादहून रियाधला जाणारे उड्डाण त्याच दिवशी सौदी अरबच्या पूर्वेकडील दमाम विमानतळाकडे वळवण्यात आले, परंतु इंडिगोने वळवण्याबाबत अधिक तपशील उघड केले नाहीत. विमान उद्योगातील सूत्रांच्या माहितीनुसार, इंडिगोने ८ व ९ ऑक्टोबरची रियाध–नवी दिल्ली उड्डाणे तसेच ९ ऑक्टोबरची रियाध–हैदराबाद व रियाध–मुंबई उड्डाणे रद्द केली आहेत. सूत्रांनी परिस्थिती 'अद्याप विकसित होत आहे' असे वर्णन केले, ज्याचा इशारा पुढे आणखी बदल होऊ शकतात असा होता. एअर इंडिया एक्सप्रेसने मात्र स्वतंत्रपणे रियाध मार्गावरील सेवा १० ऑक्टोबरपर्यंत रद्द केल्याचे जाहीर केले.

वैमानिकांच्या सूचनांच्या मार्गातील फरकांमुळे अचानक उद्भवलेल्या धमकीसमोर विमान कंपन्यांच्या आपत्कालीन निवडीतील फरक अधोरेखित झाला. एअर इंडियाने आपल्या रियाधमधील वैमानिकांना जमिनीमार्गे दमामला हलवल्याचे वृत्त आहे; तर एअर इंडिया एक्सप्रेसच्या वैमानिकांना त्यांच्या जागी राहण्यास सांगण्यात आले. अनेक विमान कंपन्यांनी रियाध मार्गासाठी तिकीट बुक केलेल्या प्रवाशांना विमानतळावर किंवा प्रवासासाठी निघण्यापूर्वी उड्डाणांची अद्ययावत स्थिती तपासण्याचे आवाहन केले आहे.

हौथी सशस्त्र चळवळ इराणशी संबंधित असल्याचे वर्णन केले गेले असून, ती सौदी अरबमधील नागरी लक्ष्यांवर दीर्घ काळ हल्ले करत आलेली आहे. विमानांच्या या मोठ्या प्रमाणातील खंडिततेमुळे अनेक वर्षांपासून सुरू असलेल्या येमेन युद्धाने आपली भौगोलिक सीमा ओलांडल्याचे आणखी एक ज्वलंत उदाहरण समोर आले आहे: प्रादेशिक केंद्र म्हणून कार्यरत रियाध आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, तेथून धावणारी नागरी विमान वाहतूक, वैमानिकांची सीमापलीकडील हालचाल, तसेच सौदी व भारत यांच्यातील प्रवाशांची मोठी जनसंख्या — हे सर्व या दूरच्या युद्धाच्या थेट परिणामांना सामोरे जाणारे घटक ठरले आहेत. संबंधित कामगार, व्यावसायिक व धार्मिक यात्रेकरूंसाठी, विमान कंपन्यांकडून अचानक रद्द होणारी व वळवली जाणारी उड्डाणे केवळ प्रवासाची अडचण नाहीत, तर प्रवासाच्या खर्चावर व व्हिसाच्या मुदतीवर परिणाम करणाऱ्या साखळीतील परिणामांना, तसेच नवी दिल्ली, हैदराबाद, मुंबई येथील प्रवाशांना पुन्हा प्रवासाचे नियोजन करण्याच्या वास्तवात्मक ताणाला कारणीभूत ठरतात.

वृत्तात पुढे म्हटले आहे की, हौथी सशस्त्र चळवळीच्या या हल्ल्यात प्रत्यक्ष लक्ष्य कितपत भेदला गेला व झालेली विशिष्ट हानी यांची अद्याप सर्वच बाजूंकडून पुष्टी होणे बाकी आहे; १० ऑक्टोबरनंतर विमान कंपन्या रियाध मार्ग पुन्हा सुरू करू शकतील की नाही, हे या प्रदेशातील सुरक्षा परिस्थितीच्या पुढील दिशेवर अवलंबून आहे.