Israel merobohkan tanda konsulat Britain di Baitulmaqdis Timur sebagai tindakan balas terhadap sekatan perdagangan penempatan di Tebing Barat

Baitulmaqdis/London — Israel pada hari Khamis membalas tindakan Britain yang dua bulan lalu mengumumkan sekatan ke atas petempatan haram di Tebing Barat Jordan: merobohkan tanda konsulat Britain di Baitulmaqdis Timur yang berusia hampir dua ratus tahun, meminta 20 diplomat British termasuk konsul jeneral supaya meninggalkan negara, serta menurunkan kehadiran diplomatik itu kepada 'Misi UK, Baitulmaqdis' (UK Mission, Jerusalem).

Menurut laporan Al Jazeera, menteri luar Israel Gideon Sa'ar mengumumkan pelan tindakan balas empat langkah di media sosial X: menarik keluar wakil Britain daripada pusat bantuan antarabangsa Gaza; menamatkan aktiviti latihan Britain kepada pasukan Pihak Berkuasa Palestin di Tebing Barat Jordan; menutup konsulat Britain di Baitulmaqdis; serta melarang kemasukan 12 pegawai pilihan raya Britain dan warganegara Britain yang didakwa terbabit dalam 'aktiviti anti-Yahudi dan anti-Israel'.

Sa'ar menegaskan secara terus terang: 'Sebarang tindakan terhadap Israel, Israel akan mengambil tindakan balas yang sewajarnya.' Beliau mendakwa konsulat Britain di Baitulmaqdis 'pada hari ini menamatkan tugasnya'. Beliau pada masa yang sama menegaskan bahawa walaupun bangunan itu masih milik kerajaan Britain, Israel membenarkan sebuah kumpulan kerja yang terdiri daripada 7 diplomat beroperasi di dalam bangunan dengan 'skop aktiviti yang sangat terhad'.

Pencetus ribut diplomatik ini ialah pengumuman menteri luar Britain David Lammy bulan lalu yang melarang pengimportan semua barangan yang dikeluarkan di petempatan haram Israel di Tebing Barat Jordan. Lammy ketika itu dalam ucapan di parlimen mendakwa berlaku 'pembersihan etnik yang dilakukan oleh pengganas petempatan terhadap rakyat Palestin' di kawasan itu, dan menegaskan 'mekanisme sekatan menyasarkan petempatan haram dan pengembangan petempatan, bukannya Israel'.

Kerajaan Britain pada hari Khamis menyatakan tidak akan menerima keputusan menutup konsulat itu, dan mengulangi 'pendirian jangka panjang bahawa Baitulmaqdis Timur adalah wilayah yang dijajah'. Lammy dalam satu kenyataan berkata: 'Misi UK, Baitulmaqdis adalah bebas, berfungsi secara normal, dan akan terus menyediakan perkhidmatan penting, menjalankan kerja kita bersama rakyat Palestin. Susunan ini akan memastikan kita mengekalkan kehadiran Britain jangka panjang, serta peranan Britain dalam menyokong penyelesaian dua negara.'

Lammy pada masa yang sama mengakui bahawa disebabkan tidak memperoleh 'jaminan yang perlu' berkaitan keselamatan dan perlindungan kakitangan, Britain telah menarik balik sementara sebahagian kakitangan dan keluarga mereka, dan menegaskan bahawa sepanjang perbincangan berterusan, 'tidak akan mengambil tindakan setimpal'. Bekas konsul jeneral Britain di Baitulmaqdis Vincent Fein berkata kepada Al Jazeera bahawa strategi kerajaan Parti Buruh kelihatan seperti menunggu keputusan pilihan raya umum Israel pada 27 Oktober, 'kemudian berurusan dengan kerajaan yang dipilih oleh pengundi Israel'.

### Jurang antara fakta pendudukan dan undang-undang antarabangsa

Britain bergantung kepada undang-undang antarabangsa dan amalan diplomatik untuk mengekalkan kehadirannya, yang justru mencerminkan sisi berlawanan kuasa de facto di tangan Israel. Analisis undang-undang yang dipetik oleh Al Jazeera jelas menyatakan: 'Oleh kerana konsulat Britain terletak di Baitulmaqdis Timur yang dirampas dan terus dijajah oleh Israel dalam perang 1967, Israel tidak mempunyai hak undang-undang untuk menutup misi diplomatik tersebut.' Namun precisely pendudukan berterusan inilah yang membolehkan Israel secara de facto menentukan institusi diplomatik yang boleh beroperasi di kawasan itu dan yang tidak boleh.

Israel bulan lalu mengecam keputusan sekatan Britain sebagai 'siri keputusan anti-Israel oleh kerajaan Parti Buruh', manakala Sa'ar menyerang kenyataan Lammy kepada parlimen sebagai 'pembohongan yang mengerikan'. Logik konfrontasi ini telah muncul apabila Britain mengambil tindakan sekatan: di satu pihak legitimasi pendirian yang diberikan oleh undang-undang antarabangsa, di pihak lain ialah kawalan de facto pihak penjajah ke atas kawasan itu.

### Pelan E1 sebagai titik pertikaian

Pelan petempatan E1 yang disasarkan oleh mekanisme sekatan Britain bertujuan menyambungkan petempatan besar seperti Ma'ale Adumim dengan Baitulmaqdis Timur yang dijajah, secara de facto memotong Tebing Barat Jordan kepada dua. Fein berkata kepada Al Jazeera bahawa Lammy 'mengambil pendirian yang betul' dalam isu E1, kerana menteri kewangan Israel Smotrich yang menerajui pelan itu telah secara terbuka mendakwa pelan tersebut bertujuan 'mengebumikan penyelesaian dua negara'.

Sejarah institusi diplomatik Britain di Baitulmaqdis dapat dijejak kembali ke tahun 1839, ditutup apabila Perang Dunia Pertama meletus pada 1914, dan ditubuhkan semula sebagai konsul jeneral selepas berakhirnya mandat British ke atas Palestin pada 1948. Saluran diplomatik ini secara de facto menjalankan fungsi melayani orang Palestin berkewarganegaraan Britain, mengendalikan dokumen dan perlindungan konsular — iaitu kumpulan yang paling terkesan secara langsung selepas penurunan taraf ini.

Menurut akhbar Israel Ynet yang memetik mesej yang dihantar kepada pegawai Israel, Britain pada satu ketika mempertimbangkan untuk mengusir diplomat Israel secara setimpal, namun kerajaan Lammy akhirnya memilih untuk menyejukkan keadaan. Wartawan Al Jazeera di London Kamil Nedalec melaporkan bahawa penurunan taraf konsulat kepada misi itu 'menandakan titik terendah dalam hubungan Britain-Israel'.