Dekret Ruto o zamknięciu zagranicznych małych firm wchodzi w życie — Burundyjczycy w Kenii tłumnie ustawiają się w kolejce do ambasady w Nairobi, by wyjechać

Według doniesień Africanews, setki Burundyjczyków mieszkających w Kenii w poniedziałek ruszyły do ambasady Burundi w Nairobi, ustawiając się w kolejce na kilka godzin, by załatwić dokumenty podróżne i opuścić ten wschodnioafrykański sąsiedni kraj, z którego się utrzymywały. Bezpośrednim impulsem do fali wyjazdów był wydany w ubiegłym tygodniu przez prezydenta Kenii Williama Ruto dekret — powołując się na to, że „nie zbudowano jeszcze zaufania inwestorów wobec ulicznych sprzedawców" — nakazujący zamknięcie do poniedziałku małych firm prowadzonych przez cudzoziemców.

Obraz z miejsca zdarzenia pokazuje tłum z dużymi brązowymi kopertami ustawiony w długiej kolejce przed ambasadą, a na jej dziedzińcu piętrzą się walizki i torby plastikowe. Burundyjski pastor Jean-Baptiste Ndayisabye, w rozmowie z agencją AFP, powiedział: „Wyrzucają nas jak zwierzęta." Twierdził, że jego dwóch sąsiadów zostało zaatakowanych i obrabowanych, a obecną sytuację porównał do fali przemocy ksenofobicznej, do jakiej dochodziło wcześniej w RPA: „To, co RPA-owcy robili cudzoziemcom, i to, co Kenijczycy robią teraz, to jedno i to samo." AFP podała, że nie jest w stanie niezależnie zweryfikować tych twierdzeń.

Kenia od dawna przyciąga migrantów z państw członkowskich Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej (EAC) — organizacji regionalnej przyznającej obywatelom państw członkowskich prawo do swobodnego przepływu osób. Burundi, liczące około 15 milionów mieszkańców, jest członkiem EAC i jednym z najbiedniejszych krajów świata; Kenia natomiast jest powszechnie uznawana za motor gospodarczy regionu. W ramach integracji regionalnej Burundyjczycy legalnie przybywali do Kenii, by zarabiać na życie, lecz dekret Ruto o zamknięciu działalności postawił wielu Burundyjczyków utrzymujących się z handlu ulicznego w sytuacji bez wyjścia.

Inny Burundyjczyk, Eric Bizimana, przybył do Nairobi w 2022 roku po wielu latach bezrobocia w ojczyźnie; powiedział, że wysokie koszty skłoniły go do rezygnacji z ubiegania się o zezwolenie na pracę. Kenijski motocyklista Philemon Jaika Adamba, który zawiózł dwóch Burundyjczyków do ambasady, powiedział: „Bardzo im smutno, gdy wyjeżdżają. To niesprawiedliwe."

Naciski sąsiadów i „źle rozumiane" oświadczenia

Burundyjski minister spraw zagranicznych Édouard Bizimana opublikował na platformie X wpis, w którym potępił „przemoc wymierzoną w cudzoziemców, a w szczególności w Burundyjczyków", i jasno stwierdził: „Rząd Kenii ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo życia Burundyjczyków mieszkających w Kenii." Ostrzegł ponadto: „Pozwalanie kenijskim cywilom na wykonywanie pracy policji stwarza wrażenie państwa upadłego, ponieważ oznacza tolerowanie przemocy, rabunków i nastrojów ksenofobicznych."

W obliczu presji sąsiadów wiceminister spraw zagranicznych Kenii Korir Sing'oei udał się w poniedziałek do ambasady, by przeprosić Burundyjczyków, i określił słowa prezydenta jako „źle rozumiane". Powiedział: „Z powodu tego nieporozumienia wielu zostało zaatakowanych przez sąsiadów i przyjaciół." Sing'oei zobowiązał się, że policja będzie chronić rejony, w których zgłoszono przypadki przemocy, jednocześnie podkreślając, że celem rządu jest „poznanie waszej sytuacji życiowej, miejsca pobytu, tego, czy posiadacie dokumenty tożsamości i czy wasza praca jest zarejestrowana".

Rzecznik rządu Kenii Charles Owino poinformował, że władze uruchomiły „oficjalne okienko rejestracji dokumentów" i wezwały Burundyjczyków do udania się do ambasady w celu złożenia odpowiednich materiałów. Przyznał: „Rząd jest świadomy, że z przyczyn historycznych i dynamiki regionalnej obywatele niektórych państw Afryki Wschodniej, w tym liczni Burundyjczycy, zamieszkują i prowadzą działalność w Kenii bez kompletu dokumentów."

Jednakże to, jakie konkretnie branże i jakie narodowości obejmuje dekret Ruto o zamknięciu działalności, pozostaje na razie niejasne. W obecnej fali wyjazdów najbardziej bezpośrednio dotknięci zostali burundyjscy migranci utrzymujący się z handlu ulicznego; jeśli chodzi jednak o skalę i systematyczność ataków na Burundyjczyków, dostępne są jedynie indywidualne relacje — brak oficjalnych statystyk.