Rosyjskie wojska przedłużają naloty, podgryzając ukraińską codzienność; zachodnie okno mediacyjne jedyną przerwą

Według doniesień Al Jazeera, od połowy sierpnia rosyjskie naloty na Ukrainę uległy kompleksowej eskalacji zarówno pod względem częstotliwości, jak i czasu trwania, wciągając codzienne życie cywilów w Kijowie i w całym kraju w systematyczny kryzys. Prezydent Ukrainy Zełenski publicznie stwierdził 6 września, że nowa taktyka Moskwy ma na celu "zastraszanie naszego ludu, miast i wiosek z bezprecedensową intensywnością".

Statystyki ukraińskiego portalu UA.news zarysowują trajektorię tej eskalacji — jednak metodologia i kompletność próbek tego portalu nie zostały niezależnie zweryfikowane: od czerwca do początku sierpnia Ukraina doświadczała średnio 5 nalotów tygodniowo, o łącznym czasie trwania wynoszącym zaledwie 2,3 godziny; w trzecim tygodniu sierpnia liczba ta wzrosła do 12 nalotów, 7,9 godziny; w czwartym tygodniu sierpnia nastąpił dalszy skok do 34 nalotów, z łącznym czasem trwania sięgającym 23,2 godziny.

Jeszcze bardziej niepokojąca jest zmiana formy ataków: liczba dronów i rakiet w każdym ataku nieco spadła, ale czas stał się nieprzewidywalny — alarmy przeciwlotnicze często uruchamiano późną nocą, więżąc setki tysięcy mieszkańców na stacjach metra, w schronach i piwnicach przez wiele godzin, a spotkania biznesowe, zajęcia lekcyjne i operacje handlowe były wielokrotnie przerywane.

Podczas ostatniego ataku, trwającego 6 godzin, rosyjski ostrzał spowodował 5 ofiar śmiertelnych, 35 rannych i wywołał liczne pożary. Raport Al Jazeera opisuje sytuację Oleny Krakovskiej, mieszkanki lewego brzegu Dniepru w Kijowie: ta 42-letnia samotna matka sprzedaje narzędzia do manicure na podziemnym poziomie centrum handlowego i dla niej "niezależnie od tego, czy są naloty, czy nie, jestem w schronie". Po powrocie do domu sytuacja wygląda zupełnie inaczej — "Ostatnio jest zbyt wiele nalotów. Mój mózg nie jest w stanie normalnie funkcjonować, a moje ruchy stają się nieskoordynowane."

Uderzenia rosyjskich wojsk w ukraińskie magazyny spowodowały również niedobory żywności i leków, a czas zakupów mieszkańców uległ wydłużeniu. Władze Kijowa wstrzymały ruch metra pod Dnieprem podczas nalotów; Krakovska pewnego sierpniowego wieczoru spędziła na stacji metra blisko 3 godziny, nieustannie sprawdzając kanały Telegramu, by śledzić postęp alarmu, martwiąc się o wyczerpanie baterii telefonu i bezpieczeństwo dzieci.

Sytuacja dzieci jest równie niepokojąca. Dwaj synowie Krakovskiej — 12-letni Bohdan i 10-letni Volodymyr — rozpoczęli rok szkolny 1 września, ale już po zaledwie dwóch dniach spędzonych w schronie przerobionym z piwnicy szkolnej matka zdecydowała się przenieść ich na nauczanie zdalne w domu. Jednak gry wideo są w zasięgu ręki i dzieci prawie nie są w stanie skupić się na lekcjach — "nie spotykają się z przyjaciółmi, nie wychodzą na zewnątrz. Kłócą się ze sobą, a ich uwaga na zajęcia i prace domowe również spadła."

Raport Al Jazeera ujawnia jednocześnie szczegół, który obnaża ograniczenia zachodniej mediacji: na początku września nastąpił krótki spokój — gdy amerykańscy negocjatorzy odwiedzali Moskwę i Kijów, Rosja przez trzy kolejne dni wstrzymała ostrzał Kijowa (czy ten krok Rosji stanowi świadomy sygnał dyplomatyczny, wciąż brakuje oficjalnego potwierdzenia z obu stron). Ale gdy negocjatorzy odjechali, ataki natychmiast wznowiono.

To tempo podkreśla strukturalną zależność przetrwania ukraińskich cywilów: poza zachodnim oknem mediacyjnym nie mają oni praktycznie żadnego mechanizmu buforowego, by oprzeć się systematycznej presji nalotów. Inżynier oprogramowania Roman, którego wywiad przeprowadziło Al Jazeera (poprosił o anonimowość, ponieważ jego głównymi klientami są firmy obronne), opisał swój sposób radzenia sobie po doświadczeniu 3,5-godzinnego korka — woli komunikować się ze współpracownikami i klientami przez Zoom i zaczął przyjmować antydepresanty oraz leki nasenne. "W przeciwnym razie mógłbym tylko leżeć w łóżku, słuchając i myśląc, słuchając i myśląc." Jego partnerka, instruktorka jogi Alisa, dodała: "Przyzwyczailiśmy się do rzeczy, które widuje się tylko w horrorach."

W obliczu nadchodzącej zimy — co często oznacza nową rundę uderzeń w infrastrukturę energetyczną i wyczerpujące przerwy w dostawie prądu — Ukraińcy utrzymują się w ruchu dzięki czarnemu humorowi, odporności i kreatywności. 49-letnia sprzedawczyni owoców Olha Bondar prowadzi mały stragan w przejściu podziemnym, a jej skromne dodatkowe dochody są pochłaniane przez wojnę. Ona i jej syn Vadym uciekli kilka dni przed zajęciem przez rosyjskie wojska wschodniego miasta Wołnowacha w 2022 roku — to miasto, które przed wojną liczyło około 20 tysięcy mieszkańców, jest dziś w większości ruiną. Czuje bezradność wobec krewnych, którzy pozostali na miejscu i nie wyjechali z powodu prorosyjskich sympatii: "Obwiniają Kijów i Zachód za otaczającą ich śmierć, zniszczenie i brud."