Zaplombowany list brytyjskiego króla według wszelkiego odbioru trafił do Aung San Suu Kyi: Żądania Wielkiej Brytanii o uwolnienie i spotkanie nadal odrzucane

Według Al Dzhaziry rząd wspierany przez wojsko Myanmaru poinformował, że w poniedziałek funkcjonariusze ministerstwa spraw wewnętrznych spotkali się z Aung San Suu Kyi i przekazali paczkę zawierającą dwie książki o glebie oraz zaplombowany list dyplomatyczny od brytyjskiego króla Karola III. Na Facebooku rzecznik prezydenta ogłosił, że dwa dołączone do oświadczenia zdjęcia pokazują Aung San Suu Kyi podczas spotkania z dwoma mężczyznami stojącymi tyłem do kamery. To pierwsze od dwóch miesięcy publiczne ujawnienie wizerunku byłej liderki przetrzymywanej w areszcie.

Świat międzynarodowy, w tym Wielka Brytania, od dawna żąda uwolnienia Aung San Suu Kyi i umożliwienia kontaktu ze światem zewnętrznym, lecz rząd wspierany przez wojsko odrzuca te żądania. W materiale nie pokazano, by została uwolniona lub uzyskała zgodę na bezpośrednie spotkanie z brytyjską stroną. Według rządu przesyłkę przekazali funkcjonariusze myanmarskiego ministerstwa spraw wewnętrznych. Wielka Brytania była dawniej metropolią kolonialną Myanmaru, lecz faktyczną kontrolę nad jej pozbawieniem wolności i udzielaniem zgód na wizyty sprawują władze Myanmaru. Dostarczenie paczki, do którego — według rządu — doszło, nie jest równoznaczne z umożliwieniem dostępu do niej z zewnątrz.

Treść zaplombowanego listu ani fakt dostarczenia paczki nie zostały potwierdzone przez stronę brytyjską ani niezależną trzecią stronę. Al Dzhazira wspomniała w kontekście, że Karol III interesuje się ogrodnictwem i ochroną środowiska; dwie książki o glebie wpisują się w ten kontekst, czyniąc ten kontakt bardziej symbolicznym. Według rządu kontakt przeprowadziła strona odpowiedzialna za pozbawienie jej wolności. Dotychczasowy materiał nie pokazuje też, by Wielka Brytania uzyskała kanał umożliwiający spotkanie z Aung San Suu Kyi. Traktowanie takiego niewidocznego listu jako dowodu na zwrot w polityce Myanmaru byłoby zastąpieniem gestu możliwymi do zweryfikowania rezultatami uwolnienia i dostępu.

Al Dzhazira poinformowała również, że władze Myanmaru po raz pierwszy nazwały Aung San Suu Kyi „specjalną więźniarką”. Nadal jest przetrzymywana z powodu licznych zarzutów; organizacje praw człowieka twierdzą, że zarzuty te zostały wymyślone przez wojsko w celu odzyskania władzy. Al Dzhazira przytoczyła wcześniejszy wywiad w „Timesie”, w którym przywódca przewrotu, obecny prezydent Min Aung Hlaing, powiedział: „Zawsze byłem wobec niej bardzo łagodny”. Pozbawienie wolności trwa, a dostęp pozostaje utrudniony; taka „łagodność” jest nadal określana samodzielnie przez władze, które kontrolują pozbawienie wolności i udzielanie zgód na wizyty, choć nie ma jasnych, możliwych do zweryfikowania granic.

Aung San Suu Kyi została obalona podczas przewrotu wojskowego w 2021 roku i od tamtej pory jest przetrzymywana. Al Dzhazira, powołując się na organizację monitorującą konflikty ACLED, poinformowała, że trwająca w wyniku przewrotu wojna domowa spowodowała ponad 100 tys. zgonów; w materiale nie podano daty, na którą obejmują dane, więc liczby tej nie można uznawać za ostateczną liczbę ofiar śmiertelnych. Al Dzhazira wskazała jednocześnie, że Aung San Suu Kyi odmówiła uznania zarzutów o dopuszczenie się ludobójstwa wobec myanmarskiej mniejszości muzułmańskiej Rohingya, co pogorszyło jej międzynarodową reputację. Sposób traktowania tej osoby nie może zastąpić dyskusji o odpowiedzialności za trwającą wojnę domową i kwestię Rohingya.

Stawia to przed brytyjską polityką wobec Myanmaru nieuniknienny test. Uwolnienie i spotkanie to minimalne wymagania. Jeśli działania dyplomatyczne ograniczą się do korespondencji królewskiej i pytania, czy paczka została dostarczona, a nie obejmą dominacji wojska w sprawowaniu władzy w państwie, trwającej wojny domowej ani kwestii Rohingya, taki kontakt nie będzie miał wagi pozwalającej zmienić politykę. Na moment sporządzania materiału zaplombowany list nie przyniósł przełomu w sprawie uwolnienia ani spotkania.