Chini ya matamishi ya "ya kipekee": Kuchunguza mkakati mkubwa zaidi wa EU kuiadhibu Russia

Mfuko mpya wa vikwazo dhidi ya Russia ulipitishwa huko Luxembourg na kupewa jina la "mgomo wa kipekee wa vikwazo" na Waziri wa Mambo ya Nje wa Ujerumani Johann Wadephul siku ile ile Waziri Mkuu wa Poland Donald Tusk alipotoa wito hadharani huko Warsaw kwa nchi za magharibi "kutumia njia zenye uamuzi zaidi kudhibiti Russia", na kutangaza kwamba atasafiri hadi Brussels "kushawishi washirika wa Ulaya kuzingatia kwa uzito kuongeza vikwazo zaidi dhidi ya Russia". Hii si bahati mbaya, bali ni picha ya sera inayostahili kuzingatia: kupandishwa kwa vikwazo kunachukuliwa kwa chaguo-msingi kama mwelekeo, vikwazo vyenyewe vinachukuliwa kama njia, na njia hizo kimyakimya inageuka kuwa lengo lenyewe.

Kwa mujibu wa ripoti ya Deutsche Welle, mzunguko huu wa vikwazo unashirikia takriban watu binafsi na makampuni 1,600 yanayohusiana na juhudi za vita vya Russia, pamoja na watu na makundi 77 yanayohusiana na Uchaguzi wa Ulaghai katika eneo la Urusi inayosema limevamiwa; Mkuu wa Mambo ya Nje wa EU Kaja Kallas alisema siku ile ile kwenye mtandao wa kijamii kuwa hii ni "upanuzi mkubwa zaidi wa orodha ya vikwazo tangu kuanza kwa vita," ambapo zaidi ya nusu yakehusishwa na mnyororo wa uzalishaji wa makombora ya balistiki, na akaeleza vikwazo viko "kwa kiasi kikubwa" vinafanya iwe "vigumu zaidi, polepole, na ghali zaidi kwa Russia kuzalisha silaha zinazotumika kuua Waukraini." Ripoti ile ile imenukuu maneno ya Wadephul akisema EU inamfanya Putin kuwa "vigumu zaidi kuendelea na vita hivi vya uvamizi vinavyokiuka sheria za kimataifa."

Namba kwa kweli ni kubwa. Lakini ukubwa wa namba hauhakikishi mtu moja kwa moja ufanisi wa sera. "Ya kipekee" inaposhakuwa sifa ya kawaida ya kila mzunguko mpya wa vikwazo, inaanza kuchukua nafasi ya, badala ya kuelezea, sera inayohitaji kuulizwa mara kwa mara kuhusu malengo yake, gharama zake, na kutoka kwake. Wadephul H.mwenyewe alikiri kwamba kwa sababu ya mkutano wa chama cha Berlin hakuweza kuhudhuria mkutano wa Luxembourg — na mkao huu wa kisiasa wenye utata unaoundwa na "kupanda kwa uamuzi" ni kwamba: matangazo na maamuzi yanaweza kufanywa wakati huo huo na watu walio mbali.

Kinachofanya matamishi haya yasioneke kwa kweli ni umbali kati ya uwanja wa vita na tamishi. Rais wa Marekani Trump wikiendi iliyopita alitangaza kwamba kuna "marufuku ya nishati" kati ya Urusi na Ukraine; Rais wa Ukraine Zelensky baadaye alisema hadharani kwamba hana habari kabisa kuhusu kile Trump alichomaanisha, na akaeleza kwamba majeshi ya Urusi yanaendelea kushambulia miundombinu ya nishati. Rais wa Zelensky alisema hana taarifa yoyote kuhusu kile Trump alichorejelea. Vyombo vya habari vya Ujerumani Deutsche Welle vimeandika waziwazi kwamba tangu uvamizi kamili, kila vuli majeshi ya Urusi huongeza mashambulizi kwenye miundombinu muhimu ya nishati ya Ukraine, kwa lengo la kulemaza huduma muhimu kama vile umalaji kabla ya kipindi cha baridi. Kwa maneno mengine, katika wiki ile ile ambapo maneno ya "kipekee" na "madhubuti zaidi" yalikuwa yakisomwa mara kwa mara, raia wa Ukraine wanaingia katika baridi nyingine bila ahadi yoyote inayoaminika ya kusimamisha mapigano.

Muda huu wa kuchelewa unaofichwa kwa wakati mmoja ni gharama tatu za sera ya EU dhidi ya Russia. Gharama ya kwanza ni tofauti kati ya malengo ya jina na matokeo halisi: Kallas anachosema "vigumu zaidi, polepole, ghali zaidi kwa kiasi kikubwa" hadi kiwango gani inaweza kubadilika kuwa mabadiliko halisi kwenye uwanja wa vita, kwa sasa hakuna uthibitisho huru; kueleza mara kwa mara matokeo ambayo bado hayajathibitishwa kama mafanikio yaliyopo yenyewe ni njia ambayo maneno haya yanajiendeleza yenyewe. Gharama ya pili ni gharama maalum wanaozibeba raia wa kawaida wa Urusi wanaog waliingizwa kwa lazima katika kujitenga kwa uchumi kwa sera hii — pamoja na makampuni ya Ulaya na watumiaji wanaotegemea biashara na Urusi, malipo ya kuvuka mipaka, na utulivu wa mlolongo wa ugavi wa nishati wa Ulaya — ambayo hadi sasa haijatokea katika tathmini za hadhara za mawaziri wa mambo ya nje wa EU; wito wa mtindo wa Tusk wa "kutumia njia zenye uamuzi zaidi kudhibiti" kwa asili ni ombi la kusukuma gharama hii mbele zaidi. Gharama ya tatu ni kwamba kwa tamishi la kisiasa kama "marufuku ya nishati" ambalo lenyewe linahitaji kuthibitishwa kwa uzito, lakini linatupwa kiholela na mshirika na kukanushwa, watunga sera wa magharibi hawajafuatilia kwa nguvu sawa ile ya kuchunguza ufanisi wa sera zao wenyewe — hii ni kuweka tamishi la uongo la mshirika na kupanda kwa vikwazo vya upande wao kwenye karatasi ile ile, wakati wanawajibika kwa upande mmoja tu.

Kubadilisha vikwazo kutoka kuwa zana ya sera yenye matokeo yanayoweza kutathminiwa, yenye masharti ya kutoka yanayoweza kuambatanishwa, na yenye uwezo wa kushirikisha mzigo, kimyakimya kuibua hadi kuwa mkao wa maadili unaojidai "kwa kibinadamu" ni sehemu ambayo mzunguko huu na mizunguko mingine ya baadaye ya vifurushi vya vikwazo vinahitaji kuchunguzwa kwa uzito na nje zaidi. Saa ya kuingia kwa baridi haitasimama kwa ajili ya "kipekee."