Misri inadaiwa kufanya shambulizi la anga kwenye mgodi wa dhahabu mpakani mwa Sudan, vifo vya angalau wavuvi 72 - Cairo imekataa kujibu

Kulingana na ripoti ya AFP, kundi la kisheria la kiraia la Sudan 'Shirika la Mawakili wa Dharura' limetangaza Jumapili kwamba shambulizi la anga lililotokea Jumamosi katika mgodi wa dhahabu usio rasmi kwenye mpaka wa Sudan na Misri limesababisha vifo vya angalau wavuvi 72 wa kiraia. Kundi hilo linamtuhumu moja kwa moja jeshi la anga la Misri kwa kufanya shambulizi hilo, na kusema eneo lililotokea liko ndani ya eneo la Sudan. AFP pia imeeleza kuwa haiwezi kuthibitisha tuhuma hiyo kwa kujitegemea, na jeshi la Misri halijatoa maoni yake rasmi baada ya tukio hilo, na kudumisha ukimya juu ya shambulizi hilo la kushtua.

Hii ni shambulizi la pili mwaka huu kuelekea mgodi wa Jabal Uwaydat ulioko katika eneo la milima. Mwezi Juni mwaka huu, iliripotiwa tayari kwamba shambulizi la anga lililofanywa na upande wa Misri lilisababisha vifo vya wafanyakazi 23. Jeshi la Misri wakati huo halikudai kufanya shambulizi hilo, lakini lilisema vitendo vyake vilikuwa 'ndani ya eneo la Misri', na kutangaza kwamba limefanya 'operesheni kubwa' dhidi ya uchimbaji wa dhahabu haramu na magendo ya silaha, na kukamata watu 223, ikiwemo raia wa kigeni 136. Hata hivyo, kuhusu shambulizi la Jumamosi ambalo linasababisha vifo zaidi, upande wa Cairo bado umekataa kutoa kauli yoyote hadharani.

Shirika la Mawakili wa Dharura katika taarifa yake limesema: 'Mashambulizi yanayofanywa mara kwa mara dhidi ya maeneo ya mipaka yenye utajiri wa dhahabu na madini yanaonyesha nia ya mamlaka ya Misri ya kutanua na kuimarisha udhibiti wake juu ya rasilimali za asili za Sudan.'

Masimulizi ya wavuvi waliosalia yamethibitisha ukali wa shambulizi hilo. Mvuvi Abdulaziz Yusufu alimwambia AFP kwamba karibu saa nane za asubuhi Jumamosi, ndege ya vita alitokea angani, 'alipiga mara tano, watu wengi walifariki'. 'Tulikimbia kuelekea milimani, tukiogopa shambulizi lingine.' Mvuvi mwingine aliyehifadhiwa, Sheraf Ali, alipokuwa akitoa mahojiano katika eneo la mgodi wa dhahabu kusini mwa Pembetatu ya Hala'ib, alisema wakati wa shambulizi 'maelfu ya watu' walikuwa wakifanya kazi, 'baada ya shambulizi watu walitawanyika, wengine wakikimbia kuelekea soko la Ansari, na wengine wakikimbia upande wa pili, kwa hivyo hakuna aliyefahamu idadi halisi ya vifo'. Wavuvi hao wawili walisema wameona miili ardhini walipokuwa wakikimbia, na watu zaidi wanaweza kuwa wameshikamizwa chini ya uharibifu mbali na miji yoyote. Shirika la Mawakili wa Dharura limetambua kwamba idadi ya vifo vya watu 72 ni takwimu za awali, na kazi ya kuandika na kuthibitisha hati bado inaendelea.

Mzozo wa Mamlaka na Mapambano ya Rasilimali

Pembetatu ya Hala'ib ambapo tukio hilo lilitokea ni eneo la mamlaka ambalo Sudan na Misri wamekuwa wakipigania kwa muda mrefu, huku nchi zote mbili zikidai mamlaka juu ya eneo hilo lenye utajiri wa rasilimali. Eneo hilo lina eneo la ardhi lenye miinuko, na linazidi kuwa na madini mengi, likieneza mamia ya kilomita. Shirika la Mawakili wa Dharura limetangaza wazi kwamba shambulizi lilitokea ndani ya eneo la Sudan, lakini hilo haliwezi kuthibitishwa kwa kujitegemea. Upande wa Misri katika Juni ulipanga mipaka ya 'eneo la Misri' kwa shughuli inayofanana.

Mandhari ya Kina ya Vita

Tangu kuanza kwa mzozo wa kijeshi wa Sudan mwezi Aprili 2023, mzozo huo umesababisha vifo vya zaidi ya watu 200,000, ukitokea msiba mkubwa wa kibinadamu, na kulazimisha idadi kubwa ya watu kuingia katika sekta hatari ya uchimbaji wa dhahabu usio rasmi. Mapato ya uchimbaji wa dhahabu pia yanatumiwa na Majeshi ya Silaha ya Sudan na Majeshi ya Msaada wa Haraka yanayopigana nayo kusaidia vita.

Misri ni mshirika mkuu wa Kamanda Mkuu wa Majeshi ya Sudan, Abdul Fattah al-Burhan, akimpa msaada wa kijeshi na kisiasa. Lakini wakati huo huo, Cairo inaona vita hivyo vinavyoenea kwenye mpaka wake wa kilomita 1,200 na Libya kama tishio kubwa la usalama. Upande wa mashariki wa Nile, mpaka uliopotoka kwa miaka mingi umekuwa njia hai ya magendo ya dhahabu, biashara haramu, na magendo ya watu, na Misri imejaribu kudhibiti hilo kupitia mbinu kama uchomozi wa wingi.

Hata kama kifo cha wavuvi hao kimetajwa chini ya eneo la upande wowote unaodai mamlaka, ukimya wa Cairo tayari umeweka kitendo hiki cha kijeshi nje ya mifumo yoyote ya uwajibikaji hadharani.