Ukraine yashambuliwa maeneo mengi, raia 15 wauawa ikiwemo watoto 3; Ukraine waita 'shambulio la kina zaidi' kwenye Aktiki; Kanada ahidi dola za Kanada milioni 350 za ulinzi wa anga

Alhamisi (Septemba 10), Jeshi la Urusi lilifanya mashambulizi dhidi ya miji kadhaa ya Ukraine. Kulingana na data iliyotolewa na maafisa wa Ukraine na mamlaka za mitaa, mashambulizi yalisababisha vifo vya angalau watu 15 wa kawaida na zaidi ya watu 80 kujeruhiwa. Watu waliofariki ni pamoja na watu 4 huko Pavlohrad, watu 4 huko Mykolaiv, watu 3 huko Sumy, watu 2 huko Dnipro, na mabaharia 2 wa Azerbaijan waliouawa kwenye meli ya kuvuta ya kiraia iitwayo 'TEDY' iliyoshambuliwa katika eneo la Odesa.

Kulingana na ripoti ya Al Jazeera, huko Sumy, ndege isiyo na rubani inayoendeshwa kwa nguvu ya jet ilipiga kituo cha ununuzi, na kujeruhi angalau watu 14, huku watu 3 waliofariki wakiwa watoto. Mkuu wa Utawala wa Kijeshi wa Mkoa wa Sumy, Oleh Hryhorov, alithibitisha hali hii kupitia Telegram. Ofisi ya Mkurugenzi wa Mashtaka ya Mkoa wa Dnipropetrovsk ilisema shambulizi la Pavlohrad liliwajeruhi zaidi ya watu 60, na maduka kadhaa na magari yakaharibika. Gavana wa Muda wa Mkoa wa Mykolaiv, Heorhiy Reshetilov, alisema kupitia Telegram kwamba shambulizi la usiku mjini lilisababisha vifo vya wanaume 2 na wanawake 2, na angalau watu 19 kujeruhiwa.

Waziri wa Mambo ya Nje wa Ukraine, Andriy Sybiha, katika taarifa yake kuhusu shambulizi la kiwanda cha kusindika mafuta ya alizeti huko Dnipro, alisema: "Hii si kwa bahati mbaya, bali ni sehemu ya vitendo vya kimfumo vya ugaidi vya Moscow vinavyolenga makampuni ya Marekani na maslahi ya kiuchumi."

Kuna tofauti kubwa kati ya maelezo ya Urusi na Ukraine kuhusu malengo ya mashambulizi. Wizara ya Ulinzi ya Urusi ilidai kwamba mashambulizi dhidi ya Mykolaiv yalilenga ghala za ndege zisizo na rubani, huku mashambulizi dhidi ya bandari ya Chornomorsk na meli karibu na Odesa yakilenga meli za mizigo zinazotumiwa kusafirisha vifaa vya kijeshi. Upande wa Ukraine ukoeleza mashambulizi haya hayo kama yanalenga vifaa vya kiraia. Pande zote mbili zina maelezo yao tofauti, na uthibitishaji wa kujitegemea ni mdogo.

Kiwango cha mashambulizi ya Ukraine ndani ya Urusi pia kimeongezeka. Vikosi maalum vya Ukraine vilitoa taarifa kupitia jukwaa la X vikidai kwamba vilishambulia viwanda viwili vya usindikaji wa gesi asilia vya Novy Urengoy na Purovsky vilivyoko katika Mkoa wa Yamalo-Nenets, na kudai kwamba hili ni "shambulio la kina zaidi tangu kuanza kwa vita kamili ndani ya eneo la Urusi", umbali wa zaidi ya kilomita 3,000. Upande wa Ukraine ukasema kwamba viwanda hivi viwili vina jukumu muhimu katika tasnia ya gesi asilia ya Urusi, na kusindika mamilioni ya tani za condensate kila mwaka. Novy Urengoy ni kitovu muhimu cha usindikaji wa gesi asilia na condensate katika eneo la Aktiki la Urusi.

Hata hivyo, kuna tofauti kati ya pande mbili kuhusu maelezo ya umbali wa shambulizi. Gavana wa eneo la Urusi, Dmitry Artyukhov, alisema eneo lililoshambuliwa liko umbali wa kilomita 2,800 kutoka mpaka wa Ukraine, si zaidi ya kilomita 3,000 kama vile upande wa Ukraine ulivyodai. Gavana huyo alisema lengo la shambulizi lilikuwa kituo cha viwanda huko Novy Urengoy, na shambulizi lilipingwa, lakini mabaki ya ndege zisizo na rubani yalianguka na kusababisha moto, na hakuna majeruhi. Mwakilishi wa Kremlin katika eneo la Ural, Artyom Zhoga, alisema shambulizi hilo ni la kwanza kufikia sehemu ya Aktiki ya eneo hilo tangu kuwahi kuwepo. Kiwango cha hasara na athari zinazoendelea, kwa sasa hakuna uthibitishaji wa kujitegemea.

Kuongezeka kwa msaada wa kijeshi kunaendelea sambamba na kurefushwa kwa mzozo. Kulingana na ripoti ya Al Jazeera, Waziri Mkuu wa Kanada Mark Carney, Alhamisi alipokea Zelenskyy aliyetembelea Calgary, na kutangaza kutoa msaada wa makatuli wa ulinzi wa anga wa dola za Kanada milioni 350 (karibu dola za Marekani milioni 260) kupitia "Mfumo wa Jumpstart" wa Marekani, na kusaini makubaliano ya ushirikiano wa uzalishaji wa ndege zisizo na rubani na upande wa Ukraine. Baada ya kusaini makubaliano mengine na Zelenskyy, Carney alisema kwamba Kanada na Ukraine watajitahidi kufikia "Ushirikiano wa Karne", na kusema "Kanada itakuwa pamoja nanyi daima." Zelenskyy alisema makubaliano haya ni "ya makini", na akiamini yatasaidia kulinda "anga" la Ukraine.

Wakati Kanada ikitangaza msaada huo, ukubwa wa mashambulizi dhidi ya miundombinu ya kiraia ya Ukraine unaendelea kukua. Waziri Mkuu wa Ukraine Serhiy Koretsky, siku hiyo hiyo, alionya kwamba mashambulizi ya Urusi yanayolenga biashara na vifaa vya kiraia "yanaongezeka kwa kasi", na kutangaza kuwa hatua za ziada za msaada zitatolewa kwa biashara zinazohusika. Mfumo wa "Ushirikiano wa Karne" wa Kanada unaoingiza msaada wa sasa wa ulinzi wa anga na uwezo wa uzalishaji wa ndege zisizo na rubani katika ahadi ya muda mrefu wa karne moja - na ahadi hii inatolewa wakati ambapo mfumo wa ulinzi wa anga wa Ukraine unaendelea kukosekana na idadi ya vifo vya raia wa kawaida inaendelea kupanda.

Zelenskyy Alhamisi alisema kwamba kabla ya uchaguzi wa bunge la Urusi (Septemba 20), hakutakuwa na mkutano wa pande tatu kuhusu kumaliza vita. Alisema kwamba wapiganaji wa Ukraine na Marekani wanaendelea kuwasiliana, na anatumaini kuwa kutakuwa na maendeleo katika mazungumzo ya nishati na mauzo ya nafaka baada ya kukutana na Rais wa Marekani Trump mwishoni mwa Septemba. Mwezi huu mapema Zelenskyy alikuwa amesema kwamba ndege zisizo na rubani za Ukraine zitafanya anga la Urusi kuwa "si salama kabisa" wakati wote wa vita, na shambulizi la viwanda vya usindikaji wa gesi asilia ndani ya Mzunguko wa Aktiki linaendeleza kauli hii hadi nyuma ya eneo la kimkakati zaidi la nje ya nishati la Urusi.