ఇరాన్ యుద్ధ వ్యాపనం: ఇంధన ధరల విపరీత వృద్ధి కంబోడియా టోన్లే సాప్ సరస్సు పిల్లల బడి మార్గాన్ని ఎలా మూసుకుపోతోంది

కంబోడియా టోన్లే సాప్ సరస్సు, ఆగ్నేయాసియాలోని అతిపెద్ద మంచినీటి సరస్సు. వర్షాకాలంలో సరస్సు అంతటినీ మింగేస్తుంది, చేపల పడవలు, బడి పడవలు, పూటిగూళ్ళు నీటిపై తేలుతూ తాత్కాలిక గ్రామాలుగా మారతాయి. పన్నెండేళ్ల సోక్సాన్ (Soksan Set) ప్రతి ఉదయం ఇంటి నుంచి బయలుదేరి, కొన్ని కిలోమీటర్ల దూరంలోని గ్రామ పాఠశాలకు పడవలో వెళతాడు. కానీ ఇప్పుడు, అతనికి బడి మధ్య అడ్డుగోడగా నిలబడుతున్నది దూరం కాదు, పెట్రోల్ ధర.

DW నివేదించిన ప్రకారం, 2026లో ఇరాన్ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ప్రపంచ ఇంధన ధరలు తీవ్రంగా పెరిగాయి. వేలాది కిలోమీటర్ల దూరంలో జరుగుతున్న ఈ సైనిక సంఘర్షణ, కంబోడియాలోని అత్యంత పేద వర్గాలను—టోన్లే సాప్ సరస్సుపై తేలియాడే సంఘాలను—అత్యంత ప్రత్యక్ష, క్రూరమైన రీతిలో కుంగదీస్తోంది.

DW ప్రపంచ బ్యాంకు డేటాను ఉటంకిస్తూ, ఈ ఏడాది మార్చిలో కంబోడియా పెట్రోల్ ధర ఒక్క నెలలోనే 45 శాతం పెరిగిందని, డీజిల్ ధర 70 శాతానికి పైగా పెరిగిందని, ఇది 2008 నుంచి ఇప్పటివరకు అతిపెద్ద నెలవారీ పెరుగుదల అని తెలిపింది. ప్రపంచ పెట్రోల్ ధరల వెబ్‌సైట్ డేటా ప్రకారం, ప్రస్తుతం కంబోడియాలో పెట్రోల్ రిటైల్ ధర లీటరుకు 5,700 రీల్ (సుమారు 1.41 అమెరికన్ డాలర్లు)కు చేరుకుంది, ఇది ఏడాది క్రితం 4,500 రీల్‌తో పోలిస్తే 26.7 శాతం పెరుగుదల.

కంబోడియాకు దేశీయంగా ఏ విధమైన రిఫైనరీ సామర్థ్యం లేదు, అన్ని పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు దిగుమతిపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. అంటే, భూమి మీద ఎక్కడైనా సంఘర్షణ జరిగినా, చమురు ధరలు మరియు ప్రాంతీయ సరఫరాలో హెచ్చుతగ్గులు వచ్చినా, ఈ ఆగ్నేయాసియా దేశం యొక్క గ్యాస్ స్టేషన్లు మరియు కుటుంబ బడ్జెట్‌లపై తక్షణ ఒత్తిడి పడుతుంది.

DW నివేదించిన ప్రకారం, కంబోడియా ప్రభుత్వం ఇంధన డిస్కౌంట్లు, పన్నుల తగ్గింపు మరియు దిగుమతి సున్నా సుంకం వంటి చర్యలను ప్రవేశపెట్టి, అంతర్జాతీయ చమురు ధరల పెరుగుదల ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే, ఇప్పటికే పరిమిత మరియు అస్థిరమైన ఆదాయం ఉన్న కుటుంబాలకు సబ్సిడీలు చాలదు.

టోన్లే సాప్ సరస్సు చేపల వేట కుటుంబాలు ముందుగా దెబ్బతింటున్నాయి. సోక్సాన్ తండ్రి, 41 ఏళ్ల సెట్ సోయమ్ (Set Soeum) DWతో చెప్పారు: "పెట్రోల్ ధర పెరిగినప్పుడు, మా వద్ద పిల్లలను సకాలంలో బడికి పంపడానికి డబ్బు ఉండదు. చేపలు కూడా తక్కువ పడతాయి, ప్రతి రోజు చేపలు పట్టడానికి దాదాపు మూడు లీటర్ల పెట్రోల్ ఖర్చవుతుంది." పిల్లలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల పరిష్కారం హృదయస్పర్శమైన తార్కికంతో ఉంటుంది. సోక్సాన్ చెప్పాడు: "మేం ఐదుగురు స్నేహితులు కలిసి పెట్రోల్ కొనడానికి డబ్బు వేస్తాము, కొన్నిసార్లు ఒక్క లీటర్ మాత్రమే కొంటాము. కొనలేనప్పుడు పడవ మన్నుతూ, గంటసేపు తెడ్చి బడికి వెళ్తాము."

పన్నెండేళ్ల సియీన్ (Siyien Ly) ఎండాకాలంలో నడిచి బడికి వెళ్లాలంటే అరగంటకు పైగా పడుతుంది, వరదలు రోడ్లను ముంచినప్పుడు సహాయ సంస్థల మద్దతుతో నడిచే బడి పడవపై మాత్రమే ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. ఆమె చెప్పింది: "పెట్రోల్ ధరలు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి, కానీ మేం బడికి వెళ్తున్నాము, ఎందుకంటే విద్య మా భవిష్యత్తుకు చాలా ముఖ్యం." ఆమె తల్లి కున్‌థియా (Kunthea Chin) ఇప్పుడు చెరకు రసం అమ్ముకుంటూ ఆరుగుర్ల కుటుంబాన్ని పోషిస్తోంది, రోజువారీ ఆదాయం సుమారు 20 డాలర్ల నుంచి 10 డాలర్లకు పడిపోయింది, నెలకు ఇంధనానికి దాదాపు 150 డాలర్లు ఖర్చు చేస్తోంది.

మరింత అగోచరమైన భారం నీటిపై ఉన్న పాఠశాలలపై పడుతోంది. Action Education కంబోడియా దేశీయ డైరెక్టర్ Samphors Vorn DWతో చెప్పారు: "తేలియాడే సంఘాలు మరియు దూర ప్రాంతాల్లో నివసించే పిల్లలకు, విద్యను పొందడానికి ముందస్తు షరతు పాఠశాల ఉండటమే కాదు, ఆ పాఠశాలకు చేరుకోగలగడం కూడా. పెట్రోల్ ధర పెరిగినప్పుడు, ప్రయాణ ఖర్చు కూడా పెరుగుతుంది. అత్యంత పరిమిత ఆదాయం ఉన్న కుటుంబాలకు, రవాణా హాజరుకు అడ్డంకిగా మారుతుంది, చివరికి పిల్లల విద్యా హక్కును కోల్పోయేలా చేస్తుంది."

వాతావరణ సంక్షోభం ఈ లెక్కల సమస్యను మరింత కష్టతరం చేస్తోంది. DW సమీక్ష నివేదిక ప్రకారం, గత ఏడాది ఈ ప్రాంతంలో వాతావరణ మార్పులు నీటిపై ఉన్న సంఘాల పిల్లల విద్యను ఎలా దెబ్బతీస్తున్నాయని నివేదించబడింది—నీటి మట్టం పెరగడం-తగ్గడం, తీవ్రమైన వాతావరణ పరిస్థితులు, పడవలో ప్రయాణించే ప్రమాదాలు, అన్నీ బడికి వెళ్ళే మార్గాన్ని కష్టతరం చేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు, పెట్రోల్ ధర పెరుగుదల మరియు వాతావరణ ప్రభావాలు ద్విపాత భారంగా పేరుకుపోతున్నాయి.

పద్నాలుగేళ్ల నారీ (Nary) ఇప్పటికే తరగతి గది నుంచి బయటకు వచ్చేసింది. ఆమె మెనింజైటిస్ అనంతర సమస్యల వల్ల కలిగే నిరంతర తలనొప్పి కారణంగా బడికి తిరిగి వెళ్ళలేకపోతోంది. ఆమె తండ్రి, చేపల వేటగాడు టిట్ సరీన్ (Tit Sarin) DWతో చెప్పాడు: "పెట్రోల్ కొనలేనప్పుడు, మేం ఇతర పనులు చేయడానికి వెళ్ళాల్సి వస్తుంది." అతను రోజుకు దాదాపు 7.5 డాలర్లు సంపాదిస్తాడు, కానీ ఒక్కసారి సరస్సులో దూరంగా చేపలు పట్టడానికి వెళ్తే దాదాపు 6.6 డాలర్ల పెట్రోల్ ఖర్చవుతుంది. భరించలేనప్పుడు, కుటుంబం మొత్తం కూలి పనులకు వెళ్ళాలి, మిరపకాయలు కోయడానికి కిలోకు దాదాపు 25 సెంట్లు మాత్రమే సంపాదిస్తారు.

కంబోడియా యొక్క కష్టాలు తరచూ విస్మరించబడే ఒక నిర్మాణాన్ని బహిర్గతం చేస్తున్నాయి: యుద్ధం చమురు ధరలను పెంచినప్పుడు, భారాన్ని భరించేది సాధారణంగా యుద్ధంలో పాల్గొనేవారు కాదు, యుద్ధభూమికి అత్యంత దూరంగా ఉన్న, ఖర్చులను బదిలీ చేయడంలో అత్యంత అశక్తత కలిగిన దేశాలు మరియు ప్రజలు. టోన్లే సాప్ సరస్సుపై తేలియాడే పిల్లలు యుద్ధం చేయాలా వద్దా అనే ఎంపికను చేసుకోలేదు, కానీ ఈ యుద్ధానికి బిల్లు చెల్లిస్తున్నారు.