ఇథియోపియా ప్రధానమంత్రి, అధ్యక్ష పదవుల విలీనానికి ప్రతిపాదన: అబీ అధికార విస్తరణకు చట్టపరమైన కప్పం

డాయిచే వెలే నివేదిక ప్రకారం, ఇథియోపియా ప్రధానమంత్రి అబీ అహ్మద్ తన అధికార పరిధిని ప్రాథమికంగా మార్చగలిగే రాజ్యాంగ సంస్కరణను ఎదుర్కోబోతున్నారు. వారాల కొద్దీ జాతీయ సంభాషణ చర్చల అనంతరం, దాదాపు 4,000 మంది ప్రతినిధులు అద్దిస్ అబాబాలో దేశ నిర్మాణం, జాతి సంబంధాలు, చట్ట పాలన, మానవ హక్కులు వంటి కీలక అంశాలపై చర్చించి, ప్రధానమంత్రి, అధ్యక్షుడు పదవులను విలీనం చేసి, ప్రస్తుతం ప్రాథమికంగా హోదా సంబంధమైన అధ్యక్ష పదవిని దేశ రాజకీయ అధికార కేంద్రంగా మార్చాలని సూచించారు.

అబీ వ్యక్తిగతంగా ఈ సమావేశాలకు హాజరు కాలేదు, కానీ సంస్కరణ అమల్లోకి వస్తే అతనే అతిపెద్ద లబ్ధిదారుడవుతారు. సంస్కరణను ముందుకు తీసుకువెళ్ళడానికి కీలక అంశాలు కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాయి: అబీ జూన్ పార్లమెంటరీ ఎన్నికల్లో భారీ మెజార్టీతో గెలిచారు, అతని ప్రాస్పెరిటీ పార్టీకి రాజ్యాంగ సవరణను అమలు చేయడానికి అవసరమైన మెజార్టీ స్థానాలు పార్లమెంటులో ఉన్నాయి.

అయితే, ఈ 'జాతీయ సంభాషణ' ప్రాతినిధ్యం ప్రారంభం నుండి తీవ్ర సందేహాలను ఎదుర్కొంది. ప్రతిపక్ష పార్టీలు మొత్తం ప్రక్రియను బహిష్కరించాయి, ముఖ్యమైన రాజకీయ డిమాండ్లు ఉన్న ఆయుధ సమూహాలు కూడా ప్రతినిధులను పంపలేదు. ఈ ఉద్యమాలలో కొన్ని వివాదాస్పదంగా ఉన్నప్పటికీ, ఫలితంగా ఇథియోపియాలోని ప్రస్తుత సంఘర్షణలతో అత్యంత సంబంధం ఉన్న ప్రధాన రాజకీయ శక్తులన్నీ గైర్హాజరయ్యాయి.

బ్రిటిష్ జర్నలిస్ట్, ఇథియోపియా విషయ నిపుణుడు మార్టిన్ ప్లాట్ డాయిచే వెలే ద్వారా ఇలా అన్నారు: "ప్రతిపక్ష పార్టీలు, ఆయుధ శాఖల భాగస్వామ్యం లేకుండా, ఈ ప్రక్రియకు ప్రస్తుత వ్యవస్థ నుండి దూరమైన సమూహాల మద్దతు లేదు." ఆయన ప్రత్యక్షంగా ఇది "రబ్బరు స్టాంప్ ఆపరేషన్" అని, "ప్రధానమంత్రి తనకు కావలసిన వాటిని పొందుతారని నాకు ఖాయంగా తెలుసు" అని పేర్కొన్నారు.

ఇథియోపియా పౌర హక్కుల కార్యకర్త, రాజకీయ విశ్లేషకుడు బెఫెకాడు హెలు కూడా విమర్శాత్మకంగా ఉన్నారు, సంస్కరణ సారాంశంలో "ప్రాస్పెరిటీ పార్టీ సొంత దృష్టికోణం ఆధారంగా" ముందుకు నడిపిస్తోందని అభిప్రాయపడ్డారు. ఆయన మరింత ప్రత్యక్షంగా ఇలా పేర్కొన్నారు: "ఇథియోపియాలో ఎప్పుడూ ప్రజాస్వామిక ఎన్నికలు జరిగాయని ఎవరూ నమ్మరు." ఈ తీర్పు తాజా పార్లమెంటరీ ఎన్నికలను సూచిస్తోంది - అనేక సంఘర్షణ ప్రాంతాల్లో ఓటింగ్ జరగలేదు, ప్రతిపక్ష పార్టీల వైపు నుండి ఆంక్షలు, అణచివేత నివేదించబడ్డాయి.

విధానపరమైన చెల్లుబాటు, ప్రజాస్వామిక చెల్లుబాటు మధ్య

హెలు నొక్కి చెప్పిన కేంద్ర విభజన, విధానపరమైన చెల్లుబాటు, ప్రజాస్వామిక చెల్లుబాటు మధ్య విచ్ఛిన్నం. ఇథియోపియా ప్రస్తుత రాజకీయ సంస్థలు ఇటువంటి సంస్కరణలను ముందుకు తీసుకువెళ్ళడానికి "విధానపరమైన చెల్లుబాటు" కలిగి ఉన్నాయని, కానీ విస్తృత "ప్రజాస్వామిక చెల్లుబాటు" లేదని ఆయన పేర్కొన్నారు. పార్లమెంట్‌కు చట్టపరమైన విధానాల ద్వారా రాజ్యాంగాన్ని సవరించి, అధ్యక్ష పదవిని ప్రవేశపెట్టే అధికారం ఉండవచ్చు, కానీ దాని ప్రాతినిధ్యం ఇప్పటికీ అసంపూర్తంగా ఉంది. సంఘర్షణ ప్రాంతాల్లో ఓటింగ్ జరగని, ప్రతిపక్ష పార్టీలు అణచివేతకు గురయ్యే ఎన్నిక ద్వారా లభించిన మెజార్టీ, ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఏ మేరకు ప్రతిబింబిస్తుందనేది సమాధానం లేని ప్రశ్నగానే ఉంది.

2018లో అధికారంలోకి వచ్చినప్పటి నుండి, అబీ అధికారాన్ని క్రమంగా ఏకీకృతం చేశారు. 2019లో అబీ ఆధ్వర్యంలో సృష్టించబడిన ప్రాస్పెరిటీ పార్టీ అనేక మిత్రపక్షాల విలీనం ద్వారా ఏర్పడింది, ఇది దేశ రాజకీయ ప్రకృతిని గణనీయంగా పునర్నిర్మించి, ప్రతిపక్ష పార్టీల కార్యాచరణ స్థలాన్ని గణనీయంగా సంకోచించింది. అబీ సైన్యం, భద్రతా సంస్థలను కూడా నియంత్రిస్తున్నారు, కొత్త వ్యవస్థ కోసం "స్వాధీనం చేసుకోవడానికి" మిగిలిన అధికార స్థలం చాలా పరిమితమైందని ప్లాట్ ప్రత్యక్షంగా పేర్కొన్నారు. ఆయన దృష్టిలో, ప్రతిపాదిత సంస్కరణ వ్యక్తికి అధికార బదిలీ కంటే, "ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితిని అధికారికం చేయడం" ఎక్కువ.

హెలు మరో కోణం నుండి హెచ్చరించారు: "అధ్యక్ష పదవి వ్యవస్థ సులభంగా సర్వాధికార పాలనకు జారుకుంటుంది."

బ్యాండ్-ఎయిడ్, పగిలిన గాయం

కొత్త అధ్యక్షుడు ఎంత అధికారం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఇథియోపియా ఎదుర్కొంటున్న లోతైన సంక్షోభాన్ని వ్యవస్థాగత మార్పుల ద్వారా పరిష్కరించలేము. ఒరోమియా, అమ్హారా ప్రాంతాల్లో ఆయుధ సంఘర్షణలు కొనసాగుతున్నాయి; 2020-2022 మధ్య టిగ్రే యుద్ధం తీవ్రమైన రాజకీయ, సామాజిక చీలికలను వదిలివేసింది, అనేక రాజకీయ, భూభాగ సమస్యలు సానుకూలమైన శాంతి కార్యక్రమాలు ఉన్నప్పటికీ ఇంకా పరిష్కరించబడలేదు; దాదాపు సగం జనాభా ఇంకా పేదరిక రేఖ కింద జీవిస్తోంది.

ప్లాట్ పదునైన ఉపమానం ఉపయోగించారు: ప్రతిపాదిత సంస్కరణ కేవలం "పగిలిన గాయంపై బ్యాండ్-ఎయిడ్" మాత్రమే. సంస్కరణ నిజమైన కేంద్ర సమస్యను తాకలేదని ఆయన భావిస్తున్నారు - అద్దిస్ అబాబా కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఇథియోపియాలోని 80కి పైగా జాతుల సంబంధం. గతంలో కేంద్ర-అంచు ప్రాంతాల ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే ప్రయత్నాలన్నీ విఫలమయ్యాయి. ఆయన దృష్టిలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ముందుగా వివిధ జాతులు, ప్రాంతాలతో ప్రాథమిక సంబంధాలను పరిష్కరించాలి.

ప్రతిపక్షాన్ని మినహాయించిన సంభాషణలో జన్మించి, ప్రాతినిధ్యం అసంపూర్తంగా ఉన్న ఎన్నిక ద్వారా విధానపరమైన ఆమోదం పొందిన రాజ్యాంగ సంస్కరణ, తుదకు "జాతీయ ఐక్యత" పథకంగానైనా, "బలమైన నాయకత్వం" వాగ్దానంగానైనా ప్యాక్ చేయబడినా, ఇది ఇథియోపియా రాజకీయ సంక్షోభం యొక్క నిజమైన మూలాన్ని దాటవేస్తోంది: కేంద్రం, జాతుల మధ్య అధికారం ఎలా పంపిణీ చేయబడుతుంది, ఈ పంపిణీని నిర్ణయించడంలో ఎవరికి హక్కు ఉంది.