భారత్‌లో ఎన్నికల సంస్కరణ నిరసనకారుల ఆకస్మిక అరెస్టులు.. సుప్రీం కోర్టు అత్యవసర జోక్యం.. ఐక్యరాజ్యసమితి 'ద్వంద్వ ప్రమాణాల'పై విదేశాంగ శాఖ విమర్శ

భారత సుప్రీం కోర్టు ఆదివారం ఎన్నికల సంస్కరణ నిరసనకారుల అక్రమ నిర్బంధాన్ని అత్యవసరంగా నిలిపివేసింది, ఢిల్లీ మెట్రో, రైల్వే సేవల పునరుద్ధరణకు ఆదేశాలు జారీ చేసింది, అలాగే చట్ట అమలు సంస్థలు న్యాయవాదులు, జర్నలిస్టులు తమ విధులు నిర్వహించకుండా అడ్డుకోకూడదని ఆదేశించింది.\n\nడాయిచే వెలే (DW) నివేదిక ప్రకారం, న్యూఢిల్లీ జంతా మంతా వద్ద జరిగిన ఈ నిరసన, భారత ఎన్నికల సంఘం ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జియానేష్ కుమార్ వైపు వేళ్లు చూపుతోంది. నిరసనకారులు గత ఏడాది ప్రారంభించిన 'ప్రత్యేక తీవ్రమైన సవరణ' (SIR) ఓటరు ధృవీకరణ ప్రక్రియ నుండి - ఇప్పటివరకు జాబితా నుండి దాదాపు 13 కోట్ల పేర్లను తొలగించారు - ఆయన రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.\n\nసుప్రీం కోర్టు క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ సెక్షన్ 163ను ఉటంకిస్తూ, చట్టపరమైన ప్రక్రియ ప్రకారం కాకుండా నిషేధాజ్ఞల పరిధి వెలుపల శాంతియుతంగా గుమికూడే వారిని నిర్బంధించకూడదని పేర్కొంది. కోర్టు తన భవన సముదాయం సమీపంలో ఉన్న సెక్షన్ 163 బోర్డులను తొలగించాలని ఆదేశించింది, 'న్యాయపరమైన ఉపశమనం యొక్క అందుబాటును ప్రభావితం చేయకుండా ఉండటానికి' అని పేర్కొంది, శనివారం చర్యల్లో నిర్బంధించబడిన న్యాయవాదులు, జర్నలిస్టులు ఇకపై తమ విధులు నిర్వహించకుండా అడ్డుకోరాదని నొక్కి చెప్పింది.\n\nవాస్తవ నిర్బంధ పరిమాణంపై తీవ్ర వివాదం ఉంది. Cockroach Janta Party (CJP) తాత్కాలిక నిరసన నాయకుడు అకింక్యా హిందే, దేశవ్యాప్తంగా 15,000 మందికి పైగా, విద్యార్థులతో సహా, నిర్బంధించబడ్డారని పేర్కొన్నారు. DW The Hinduను ఉటంకిస్తూ, ఢిల్లీ పోలీసులు ఆ రోజు దాదాపు 2,500 మంది నిరసనకారులను అదుపులోకి తీసుకున్నామని, ముందురోజు రాత్రి మరో 1,000 మందిని నివారణ నిర్బంధంలోకి తీసుకున్నామని చెప్పారు. ముంబైలో మరో 600 మంది దాదాపు నిర్బంధించబడి విడుదల చేయబడ్డారు, నిర్బంధించబడిన వారిలో గాంధీ మునిమనవడు తుషార్ గాంధీ, బాలీవుడ్ నటుడు ఇమ్రాన్ ఉన్నారు. భారతీయ మీడియా పోలీసు వర్గాలను ఉటంకిస్తూ, నిర్బంధించబడిన వారు శనివారం సాయంత్రం విడుదల చేయబడ్డారని తెలిపింది.\n\nCJP మూడు కేంద్ర వ్యక్తులు - వ్యవస్థాపకుడు అభిజిత్ దీప్క్, సహ వ్యవస్థాపకులు షౌరఫ్ దాస్, అశోతోష్ రంకా - శనివారం విమానంలో న్యూఢిల్లీ చేరుకుని వెంటనే విమానంలోనే తీసుకువెళ్లబడ్డారు. CJP పోలీసులు 'మాఫియా డాన్‌లా వచ్చి' ముగ్గురిని తెలియని ప్రదేశానికి 'కిడ్నాప్' చేశారని, నిర్బంధ సమయంలో న్యాయవాదితో సంప్రదింపులను నిరాకరించారని ఆరోపించింది. ముగ్గురు ఢిల్లీలోని ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరై విడుదల చేయబడ్డారు, ఆ సంస్థ యొక్క న్యాయ విభాగాధిపతి రత్నా సింగ్ సోషల్ ప్లాట్‌ఫామ్ Xలో, వారికి 'ఒక సంవత్సరం కాలం శాంతిని చెడగొట్టకూడదు' అనే షరతు విధించబడిందని తెలిపారు; ఏషియా న్యూస్ ఇంటర్నేషనల్ (ANI) పోలీసు వర్గాలను ఉటంకిస్తూ, ముగ్గురు ఒక సంవత్సరం కాలం శాంతి, మంచి ప్రవర్తన కోసం 50,000 రూపాయలు (దాదాపు 460 యూరోలు) బెయిల్ డబ్బు చెల్లించారని పేర్కొంది.\n\nవిడుదల అనంతర జర్నలిస్టుల సమావేశంలో దాస్ నేరుగా మాట్లాడుతూ: "ఈ వ్యవస్థ పాడైపోయింది, అవినీతితో నిండి ఉంది... ఇది కేవలం ఇద్దరికి మాత్రమే సేవలు అందిస్తోంది." ఆయన ప్రధానమంత్రి మోదీ, హోం మంత్రి అమిత్ షాను సూచిస్తున్నారు, దేశవ్యాప్తంగా పౌరులు శాంతియుతంగా పోరాటాన్ని కొనసాగించాలని పిలుపునిచ్చారు. రంకా మాట్లాడుతూ: "మోదీ, షా లజ్జించాలి - ఈ పోరాటాన్ని యుద్ధంగా చూసినందుకు."\n\nనిరసనకారులను కేంద్ర ర్యాలీ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించకుండా అడ్డుకోవడానికి, అధికారులు శుక్రవారం 50కి పైగా మెట్రో స్టేషన్లను మూసివేయడం, రెండు ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్లకు వెళ్ళే అనేక రైళ్ళను రద్దు చేయడం, ఢిల్లీ కేంద్ర ప్రాంతంలో అరుదుగా మొబైల్ ఇంటర్నెట్ సేవలను నిలిపివేయడం చేశారు.\n\nSIR ఈ తుఫాను యొక్క మూలం. గత ఏడాది ప్రారంభించిన ఈ జాతీయ ఓటరు ధృవీకరణ ప్రక్రియ ఇప్పటివరకు దాదాపు 13 కోట్ల పేర్లను తొలగించింది. Indian Express వెల్లడించిన విషయం ప్రకారం, ఎన్నికల సంఘంలోని ఇద్దరు సభ్యులు గత పది నెలల్లో SIR సంబంధిత నిర్ణయాలపై కనీసం 14 సార్లు అధికారిక అభ్యంతరాలు తెలిపారు, ఇందులో ఓటరు నమోదు, తొలగింపు, పునరుద్ధరణ, ఓటరు డేటా నియంత్రణ వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. వారిలో ఒక అభ్యంతరాన్ని ఉటంకిస్తూ, ఎన్నికల సంఘం 'ఇద్దరు సభ్యుల రాతపూర్వక సూచనలను ఉల్లంఘించింది', చర్య 'అనధికారిక, చట్టవిరుద్ధం' అని నివేదిక పేర్కొంది. ఎన్నికల సంఘం అన్ని నిర్ణయాలు చట్టబద్ధమైనవని, భేదాభిప్రాయాలు నిర్ణయాధికారంలో సాధారణమని ప్రతిస్పందించింది. ప్రతిపక్షం, విమర్శకులు SIRని అల్పసంఖ్యాక ఓటర్లను భారీగా తొలగించడంగా పేర్కొంటున్నారు, దీనిని అధికారంలో ఉన్న భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP) భవిష్యత్ ఎన్నికల కోసం ఒక సాధనంగా ఉపయోగిస్తోందని ఆరోపిస్తున్నారు.\n\nఅంతర్గత ఒత్తిడి తీవ్రమవుతున్న వేళ, భారత విదేశాంగ శాఖ ఆదివారం ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హై కమిషనర్ కార్యాలయం (OHCHR) శనివారం ప్రకటనకు తీవ్ర ప్రతిస్పందన ఇచ్చింది. OHCHR 'నిరసనకారులు, నిరసన నాయకులు, పౌర సమాజ సంస్థల సభ్యులు, న్యాయవాదులు, జర్నలిస్టులు' ఢిల్లీ నిరసనలకు ముందు, తర్వాత భారీ నిర్బంధానికి గురయ్యారని 'తీవ్ర ఆందోళన' వ్యక్తం చేసింది, 'అన్ని అన్యాయ నిర్బంధించబడిన వారిని తక్షణ, నిర్దేశ రహితంగా విడుదల చేయాలని' కోరింది.\n\nన్యూఢిల్లీ సంబంధిత ఆందోళన 'పూర్తిగా ఆధారరహితమైనది', భారత అంతర్గత వ్యవహారాల్లో 'అసహ్యకరమైన జోక్యం'గా ఉందని తిప్పికొట్టింది, భారత 'ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశం' అని, శాంతియుత సమావేశాలు రాజ్యాంగం ద్వారా రక్షించబడతాయని, చట్ట అమలు సంస్థలు 'కఠినంగా చట్టం ప్రకారం పనిచేస్తున్నాయని' నొక్కి చెప్పింది. ప్రకటన మరింతగా OHCHR ప్రజా అంశాలపై 'అత్యంత ఎంపిక చేసిన' వైఖరిని తీసుకుంటోందని, 'భారత్ చుట్టూ ప్రాంతంలో నిరసనలపై హింసాత్మక ప్రతిస్పందనలు' అలాగే OHCHR 'సమీప ప్రాంతంలో' చట్ట అమలు చర్యలు 'వ్యాఖ్యానించలేదని' పేర్కొంది. ఈ 'ద్వంద్వ ప్రమాణాలు' ఆ సంస్థ యొక్క 'ప్రాధికారతను దెబ్బతీస్తున్నాయని', 'బహుళ పక్షవాదంపై నమ్మకాన్ని బలహీనపరుస్తున్నాయని' ప్రకటన పేర్కొంది. ప్రకటన ఏ దేశాలు లేదా సంఘటనలను సూచిస్తుందో ప్రత్యేకంగా పేర్కొనలేదు.\n\nBJP CJP, ప్రతిపక్ష కూటమిని 'అరాచకవాదులు'గా ముద్ర వేసింది. BJP జాతీయ అధ్యక్షుడు నితిన్ నబిన్ శనివారం చెప్పారు: "ప్రస్తుతం దేశంలో ఎవరు అరాచకవాదిగా ఎక్కువగా ఉన్నారో పోటీ జరుగుతోంది." BJP ఎంపీ బన్‌సురి స్వరాజ్ ఆదివారం జర్నలిస్టుల సమావేశంలో ప్రతిపక్షం 'ఎన్నికల్లో ఓటమి తర్వాత సాకులు వెతుకుతోంది' అని చెప్పారు.\n\nసోషల్ మీడియా ప్రభావకుడు ధ్రువ్ రాతి గుర్‌గావ్‌లోని నివాసంలో నిర్బంధించబడి విడుదల చేయబడ్డారు, రాయిటర్స్ హోం మంత్రిత్వ శాఖ అజ్ఞాత అధికారిని ఉటంకిస్తూ, ఆయన విడుదల షరతు మరిన్ని నిరసనల్లో పాల్గొనకూడదని చెప్పింది.\n\nCJP ఆదివారం 'నిరసన ఇంకా కొనసాగుతోంది' అని ప్రకటించి, కొత్త రోడ్డు చర్యలకు పిలుపునిచ్చింది. హిందే Xలో రాస్తూ: "మమ్మల్ని నిర్బంధించండి, అరెస్టు చేయండి, మీకు నచ్చినట్లు చేయండి! మేము భయపడం. ఇది కేవలం ప్రారంభం. అన్ని డిమాండ్లు నెరవేరే వరకు మేము పోరాడుతూనే ఉంటాం."