నేపాల్ గోర్ఖా జిల్లాపై మరో వరద – ఆరున్నర వారాల వ్యవధిలో రెండో విధ్వంసక వరద కార్బన్ ఉద్గారాలు దాదాపు శూన్యమైన హిమాలయ దేశాన్ని తాకింది

నేపాల్‌లోని గోర్ఖా జిల్లాలోని బుద్ధిగండకి నది ఆదివారం ఒక్కసారిగా వరద ప్రవహించి, ఒడ్డున ఉన్న సాలేరిబజార్, జగత్‌బజార్, దొవాన్, గట్‌కోలా తదితర నివాస ప్రాంతాలను కొట్టుకుపోయింది – ఇది ఈ హిమాలయ దేశం ఆరున్నర వారాల వ్యవధిలో ఎదుర్కొన్న రెండో విధ్వంసక వరద, ప్రపంచంలోనే అత్యల్ప కార్బన్ ఉద్గారాలున్న దేశాన్ని వాతావరణ మూల్య భరించే స్థానంలో మరోసారి నిలబెట్టింది.

'టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా' నివేదిక ప్రకారం, నేపాల్ జాతీయ విపత్తు నిర్వహణ సంఘం (NDRRMA) ప్రాథమిక లెక్కల ప్రకారం, వరదల వల్ల 45 ఇళ్లు పూర్తిగా ధ్వంసమై, 27 ఇళ్లు పాక్షికంగా దెబ్బతిన్నాయి, రెండు వేలాడే వంతెనలు, రెండు బాగుండే వంతెనలు, మూడు జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు, 34 పశువుల కొట్టాలు దెబ్బతిన్నాయి లేదా కొట్టుకుపోయాయి, మూడు వాహనాలు వరదలో కొట్టుకుపోయాయి. PTI నివేదిక ఐదుగురు ఇంకా గల్లంతులో ఉన్నారని, NDRRMA మాత్రం గల్లంతుల్లో ఇద్దరు మహిళలు ఉన్నారని పేర్కొంది.

అంతర్జాతీయ పర్వత సమగ్ర అభివృద్ధి కేంద్రం (ICIMOD) నేపాల్ అధికారుల ప్రాథమిక నివేదికను ఉటంకిస్తూ, వరదకు గోర్ఖా జిల్లా చోంచేట్ సమీపంలో కొండచరియలు విరిగి ఏర్పడిన తాత్కాలిక ఆనకట్ట పేలడం కారణం కావచ్చని పేర్కొంది. అయితే, వరద యొక్క ఖచ్చితమైన కారణాన్ని నేపాల్ అధికారులు పంపిన భూగర్భ నిపుణుల బృందం, డ్రోన్‌ల దర్యాప్తు అనంతరం నిర్ధారించాల్సి ఉంది. స్థానిక ప్రజలు వార్తా సంస్థలతో మాట్లాడుతూ, వరద వచ్చినప్పుడు అక్కడ వర్షపాతం లేదని, నదీ ప్రవాహంలో కొద్దిసేపు ఆగి మళ్లీ కొనసాగిన మార్పు కనిపించిందని చెప్పారు.

మౌలిక సదుపాయాల నష్ట జాబితా ఇంకా పెరుగుతోంది. బుద్ధిగండకి జలవిద్యుత్ కేంద్ర నిర్మాణ ప్రాంగణం యొక్క ప్రధాన శిబిరం, పరికరాలు కొట్టుకుపోయాయి, రెండు టెలీకమ్యూనికేషన్ టవర్లు, 50 విద్యుత్ స్తంభాలు దెబ్బతిన్నాయి, దిగువ మచికోలా ప్రాంతంలో 20 నుంచి 22 ఇళ్లకు ప్రత్యక్ష ముప్పు పొంచి ఉంది. న్యాక్‌చేట్‌ను ఫిలిమ్‌బజార్‌తో, అరుఘాట్‌ను దాదింగ్‌తో, న్యాక్‌చేట్‌ను సిర్దిబాస్‌తో కలిపే వంతెనలు, అలాగే మచికోలా-కెలాజ్ పాదచారుల వంతెన, సోటిమా వంతెనలు వరదలో కొట్టుకుపోయాయి లేదా తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.

నేపాల్ అధికారులు నాలుగు హెలికాప్టర్లు, 700 మందికి పైగా భద్రతా సిబ్బందితో రక్షణ కార్యక్రమాలు చేపట్టారు, వీరిలో నేపాలీ సైన్యానికి చెందిన 171 మంది సైనికులు, NDRRMA సమకూర్చిన 437 మంది సైనిక, పోలీసు సిబ్బంది ఉన్నారు. నేపాలీ సైన్యం మొదట ఆరు మంది చిక్కుకుపోయిన నివాసితులను రక్షించగా, ఆ తర్వాత ఈ సంఖ్యను 36కు పెంచింది; వార్తలు రాసే సమయానికి 82 మందిని రక్షించారు, వీరిలో తొమ్మిది మంది విదేశీ పౌరులు ఉన్నారు, ఇంకా ఐదుగురి జాడ తెలియరాలేదు. నేపాల్ ప్రధానమంత్రి బలేంద్ర షా నేపాలీ సైన్యాన్ని గాలి, భూమి మార్గాల ద్వారా ఏకకాలంలో శోధన, రక్షణ కార్యక్రమాలు కొనసాగించాలని ఆదేశించారు, హోం మంత్రి సుదన్ గురుంగ్ ఒడ్డున ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. మనస్లు ట్రెక్కింగ్ మార్గంలోని విదేశీ పర్యాటకులు పాదచారుల వంతెనలు, మార్గాలు కొట్టుకుపోవడంతో చిక్కుకుపోయారు, స్థానిక సంరక్షణ విభాగం పర్యాటకులు తమ ఉండే ప్రాంతాల్లో సురక్షితంగా ఉన్నారని చెప్పినప్పటికీ, ఖచ్చితమైన సంఖ్య, తరలింపు ఏర్పాట్లను ఇంకా ప్రకటించలేదు. అధికారులు అత్యవసర బేలీ వంతెన ఏర్పాటు సాధ్యాసాధ్యాలను అంచనా వేస్తున్నారు.

దిగువ దిశలో, భారతదేశంలోని బీహార్ ప్రభుత్వం వాల్మీకి నగర్ ఆనకట్టపై పర్యవేక్షణ మొదలుపెట్టింది. ఉప ముఖ్యమంత్రి విజయ్ కుమార్ చౌదరి మాట్లాడుతూ, వరద ఉద్ధృతి దేఘర్ గట్ మీదుగా ప్రవహించి, ఆనకట్ట నుంచి దాదాపు 80 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉందని, ప్రవాహం సుమారు 15,000 క్యూబిక్ ఫీట్లు/సెకను పెరిగి ఆ తర్వాత సాధారణ స్థితికి చేరుకుంటుందని, ఆనకట్టపై గణనీయమైన ప్రభావం ఉండదని అంచనా వేశారు.

ఇది నేపాల్ ఆరున్నర వారాల వ్యవధిలో ఎదుర్కొన్న రెండో విధ్వంసక వరద. ఆగస్టు 26న భోధ్‌కోసి, త్రిసులి నదుల భారీ వరదల్లో 1,400 మందికి పైగా మరణించగా, 5,285 మంది గల్లంతయ్యారు, నేపాల్‌లో పునరావాసం ఇంకా పూర్తికాలేదు. ప్రపంచ కార్బన్ ఉద్గారాలలో నేపాల్ వార్షిక వాటా దాదాపు నామమాత్రమే, అయితే హిమాలయ ప్రాంతంలోని హిమనదీ క్షీణత, అస్థిరమైన కొండ వాలల పెరుగుదల ఈ అత్యల్ప ఉద్గారాల ప్రాంతాన్ని విపత్తు మూల్యానికి ప్రధాన వాహకంగా మారుస్తోంది – ఒకే రకమైన నిర్మాణాత్మక అసమతుల్యత ఒకే వేసవిలో రెండు వరదలతో పదేపదే నిరూపితమైంది.