Özgün tığ işi desenleri yapay zeka kopyalarıyla Etsy'de satışa sunuldu; platformun "insani" taahhüdünde uygulama açığı ortaya çıktı

ABC News'in haberine göre, Avustralya'nın Hobart kentinden yaratıcı Lucy Cooper onlu yaşlarından bu yana sosyal medya üzerinden el yapımı işlerini satıyor; son dönemde 90'ların sörf estetiğinden ilham alan spiral şapka deseni internette hızla yayıldı. Cooper ardından tığ işi desenini Etsy'de satışa sundu.

Birkaç ay sonra Cooper, başka bir Etsy mağazasında tasarımının yapay zeka tarafından üretilmiş görsellerle "kopyasının" satıldığını fark etti. Satın alanların geri bildirimlerine göre bu desen, orijinalin örgü dokusunu hiçbir şekilde yeniden üretemiyordu. ABC News'in haberine göre, söz konusu mağazada haber yapıldığı sırada 67 adet satışta ürün bulunuyordu ve toplam 720 işlem gerçekleşmişti; ABC, bu ürünlerden ikisinin görsellerini yapay zeka tespit aracına gönderdi ve sonuç yüzde 97 oranında "sahte" olarak değerlendirildi. İlgili satıcı, ABC'nin yorum talebine yanıt vermedi.

"Hemen bir çöküş hissettim," diyor Cooper ABC News'e. "Çok emek verdiğim bir tasarım böyle değersizleştirildi. İlham almak ile izinsiz birebir kopyalamak arasında temel bir fark var."

Yapay zeka ile kopyalama birçok ülkeye yayılıyor. ABC News'in haberine göre, İngiltere'den duvar dekoru tasarımcısı @luneclubstudios sosyal medyada, "Yapay zeka teknolojisi başkalarının eserlerini kopyalamayı çocuk oyuncağı haline getirdi; sonra gerçek sanatçılar kendi işlerinin ucuz yapay zeka versiyonlarıyla rekabet etmek zorunda kalıyor" diye yazdı; halı ustası @im.rugs ise "Etsy'nin buna izin vermesinden gerçekten çok hayal kırıklığı duyuyorum. Giderek daha fazla sanatçının soyulduğunu görüyorum, bu kabul edilemez" dedi.

Platform açıklamaları ile uygulama arasındaki uçurum

Etsy kendini "yaratıcılığın sürmesini ve gelişmesini sağlamak" ile tanımlıyor ve "ticaretin insani boyutunu korumayı" misyon ediniyor. ABC News'in haberine göre, Etsy'nin Müşteri Operasyonlarından Sorumlu Başkan Yardımcısı James Ossman, yaptığı açıklamada şirket standartlarının "insani yaratıcılığı merkeze aldığını" söyledi: "Satıcılar yapay zekayı bir araç olarak kullanabilir, ancak alıcıları kandırmak, ürünü yanlış tanıtmak ya da başkalarının eserlerini kopyalamak için kullanamaz."

Ossman aynı zamanda "standartlar yalnızca uygulandığında gerçek bir anlam ifade eder" diye kabul etti. "Etsy gibi bu ölçekteki bir platformda bu standartları uygulamak karmaşık bir iş; yapılması gereken çok şey var. Tespit ve kaldırma mekanizmalarını geliştirmeye devam ediyoruz; platformun yaratıcılığın serpilebileceği bir yer olmasını sağlayacağız" dedi. Ancak ABC News'in haberine göre, Etsy'nin taahhüt ettiği iyileştirme önlemleri, takvim ve etkinlik bilgileri şu ana kadar kamuoyuyla paylaşılmadı.

Yasal boşluk: Eser korunur, tarz korunmaz

Yaratıcıların haklarını aramasının önündeki bir diğer engel de bizzat telif hakkı sisteminden geliyor. ABC News'in haberine göre, Avustralya federal hükümeti Ekim 2025'te yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla telif haklarından muafiyet önerisini reddetti; ancak ardından sızan bir hükümet taslağı, "yaratıcıların aktif olarak çıkma hakkını kullanacağı" bir eğitim modeline yöneldi — bu taslağın resmi yasaya dönüşüp dönüşmeyeceği henüz belirsiz.

Melbourne Hukuk Fakültesi'nden Prof. Jeannie Paterson, ABC News'e verdiği röportajda, yapay zekaya ilişkin telif hakkı tartışmalarının ağırlıklı olarak model eğitimine değil, çıktılara odaklandığını belirtti: "Yapay zekanın insan içeriğini kopyalaması ya da taklit etmesi nitelik itibarıyla farklı bir sorundur, çünkü burada girdilerle değil çıktılarla karşı karşıyayız."

Paterson, telif hakkıyla korunan bir eserin görselinin yapay zeka programına yüklenip varyasyonlar üretmesinin istenmesinin ihlal oluşturabileceğini, ancak hukuki sınırların "son derece bulanık" olduğunu söyledi. "Telif hakkı belirli bir yaratıcı esere bağlanır, eserin tarzına değil" diyen Prof. Paterson, ABC News'e, "Eğer yapay zeka tarafından üretilen şey herhangi bir tarz içinde kalıyor, ancak orijinalinden farklıysa, mutlaka ihlal oluşturuyor olmayabilir" şeklinde konuştu.

ABC News'in haberine göre Prof. Paterson, mevcut yasal korumaların "her birinin kendi sınırları bulunduğunu" ve uygulanmasının da zorluklar içerdiğini vurguladı; "Sanatçılara bu yapay zeka çağında hangi haklara sahip olduklarını açıkça anlatmamız, bu hakları nasıl ileri süreceklerini ve uygulayacaklarını da göstermemiz gerekiyor" dedi. Şu anda ise hem platformun uygulamasında hem de yargı kararlarında yaratıcılara verilen yanıtlar hâlâ eksik.