Pakistan merkezi hükümeti güvenlik tehdidi gerekçesiyle eyaleti devraldı, İmran Han kanadı eyalet iktidarını kaybetti

Pakistan Cumhurbaşkanı Asif Ali Zerdari Pazar günü, kuzeybatıdaki Hayber Pahtunhva eyaletinde olağanüstü hal ilan eden bir kararnameyi imzalayarak, eski Başbakan İmran Han'ın liderliğindeki Pakistan Adalet Hareketi Partisi'nin (PTI) eyalet yönetimini fiilen elinden aldı. Deutsche Welle'nin haberine göre, bu önlem mevcut Başbakan Şahbaz Şerif tarafından önerildi ve Zerdari tarafından Pazar günü onaylanarak yürürlüğe girdi.

Olağanüstü halin dayanağı, anayasanın merkezi hükümetin güvenlik tehditlerine müdahale etmesine olanak tanıyan ve olağanüstü durumlarda federasyona geniş idari yetkiler tanıyan hükümlerinden geliyor. Şerif hükümetinin öne sürdüğü gerekçe şuydu: Eyalet yetkilileri, eyaletteki İslami şiddet faaliyetlerini yeterince bastıramamıştı.

Hayber Pahtunhva, Han'ın siyasi kalesi konumunda. Deutsche Welle'nin haberine göre, eyalet yönetimindeki bu devir, Han'ın destekçilerinin süregelen hükümet karşıtı protestoları bağlamında gerçekleşti. Geçen Pazar, binlerce destekçi bu eyaletten başkent İslamabad'a doğru yola çıktı; organizatörler güzergâh boyunca on binlerce kişiyi seferber edeceklerini ve hedeflerinin Han'ı hapisten çıkarmak olduğunu açıkladı.

Han, Ağustos 2023'ten bu yana hapiste tutuluyor. Bu eski kriket yıldızı, Ağustos 2018'de başbakanlık koltuğuna oturmuş, Nisan 2022'de güvensizlik oyuyla görevinden düşürülmüştü. Yolsuzluk ve vatan hainliği suçlamalarının yanı sıra, Mayıs 2023'teki büyük çaplı hükümet karşıtı protestolarda şiddete teşvik etmekle de suçlanıyor. Han bu suçlamaları reddederek, bunların kendisini iktidar merkezine dönmeyi engelleyen siyasi bir komplo olduğunu savunuyor.

2024 seçimlerine ilişkin tartışmalar da çözümsüz kalmaya devam ediyor. Deutsche Welle'nin haberine göre, Adalet Hareketi Partisi destekçileri, Şerif'i yeniden iktidara taşıyan o seçimde hile yapıldığını iddia ediyor; hükümet bu iddiayı reddediyor.

Güvenlik cephesinde, Şerif hükümeti Adalet Hareketi Partisi'ni Pakistan Taliban'ıyla (Tehrik-e-Taliban Pakistan, TTP) sempati duymakla suçluyor ve bu örgütü son aylarda Pakistan'daki terör saldırılarındaki artışın başlıca sorumlusu olarak görüyor. Adalet Hareketi Partisi bu suçlamayı mesnetsiz bir karalama olarak reddediyor.

Hükümetin öne sürdüğü güvenlik tehdidi ile muhalefetin "siyasi baskı" olarak nitelendirdiği durum arasındaki sınır pek net değil. Önde gelen bir muhalefet liderinin hâlâ tutuklu olduğu, destekçilerinin sokaklara dökülmeye devam ettiği ve seçim adaletinin sorgulandığı bir dönemde, olağanüstü hal eyalet yönetimini bir anda merkeze topluyor.