Sri Lanka Yüksek Mahkemesi, Budist aşırılık yanlısı keşişe verilen başkanlık affını bozdu

The Hindu’nun 10 Eylül 2026 tarihli uluslararası edisyonuna göre Sri Lanka Yüksek Mahkemesi, eski Cumhurbaşkanı Maithripala Sirisena’nın Mayıs 2019’da Budist aşırılık yanlısı keşiş Galagoda Aththe Gnanasara’ya verdiği başkanlık affını bozdu. Mahkeme, bu idari işlemin ‘keyfi’ (arbitrary) ve ‘geçersiz’ (null and void) olduğuna hükmetti. Karar, yedi yıl süren bir yargı mücadelesini sona erdirirken yürütmenin nefret kışkırtıcılarını korumasını da ülkenin en yüksek yargı organı tarafından resmen reddetti.

Bu affa itiraz edenler, Kolombo merkezli sivil toplum kuruluşu Centre for Policy Alternatives (CPA) ile 2010’da zorla kaybedilen muhalif siyasi karikatürist Prageeth Eknaligoda’nın eşi Sandya Eknaligoda’ydı. Sandya’nın Gnanasara’yla ilgili kişisel bir acısı da vardı: Keşiş, Ocak 2016’da kocasının kaybolması davasını gören yerel mahkemeye girerek mahkemede cevap arayan Sandya’yı açıkça tehdit etmişti.

Gnanasara, 2012’de kurulan Bodu Bala Sena’nın (BBS) kurucusuydu ve Müslüman karşıtı söylemleri ile seferberlik faaliyetleriyle tanınıyordu. Sri Lanka’daki iç savaşın 2009’da sona ermesinden sonra, keşişlerin öncülük ettiği kışkırtmalarla Müslüman karşıtı duygular giderek yükseldi; Gnanasara ve örgütü bu akımın simge isimleri haline geldi.

2019’daki af münferit bir olay değildi. Sirisena’nın yerine geçen Gotabaya Rajapaksa, iki yıl sonra Gnanasara’yı başkanlık hukuk reformu çalışma grubuna dahil etti; bu adım insan hakları savunucularının yaygın eleştirilerine yol açtı. Kolombo Yüksek Mahkemesi 2024’te, Gnanasara’nın 2016’da Müslüman karşıtı nefreti kışkırttığı basın toplantısıyla ilgili olarak onu dört yıl ağır hapis cezasına çarptırdı. Ancak Gnanasara daha sonra kefaletle serbest bırakıldı ve fiilen hapis yatıp yatmadığı bilinmiyor.

Keşişlerin hatırı sayılır dinî ve siyasi nüfuza sahip olduğu Sri Lanka’da Yüksek Mahkeme’nin kararı büyük önem taşıyor. Karar, yürütme erki ‘bağışlama’ adına yargı mahkûmiyetini baypas ettiğinde yargının bunu bozma yetkisi bulunduğu ilkesini teyit etti. Sandya ve diğer sivil toplum aktivistleri yedi yıl süren hukuk mücadelesiyle bir idari kararı yargısal denetim sürecine taşıdı; böylece hüküm giymiş nefret kışkırtıcısı, cumhurbaşkanının eliyle elde ettiği dokunulmazlığı kaybetti. Prageeth 2010’da zorla kaybedildi ve hâlâ nerede olduğu bilinmiyor.