Suriye halkı kendiliğinden hesap soruyor: Esad yanlısı şarkıcıların konserleri art arda iptal ediliyor

Suriye'deki rejim değişikliğinin ardından hesap sormaya ilk kalkışan ne yabancı mahkemeler ne de uluslararası soruşturma kurumları oldu; konser afişlerini yırpan sıradan vatandaşlar oldu.

Fransa 24 kanalının 12'sindeki haberine göre, bu yaz, devrilen Esad rejimini destekledikleri iddia edilen birkaç Suriyeli şarkıcının konserleri art arda iptal edildi. Orta Suriye'deki Humus kentinde, şarkıcılar Muhammed İskender (Mohamad Iskandar) ve Hüsam Cinid (Hossam Jneed)'i hedef alan boykot eylemleri sokaklara taştı; halk doğrudan konser bilgilerinin yer aldığı afişleri yırttı ve bu sanatçıların rejimle önceki bağlantılarını açıkça kınadı. Söz konusu müzisyenlerden biri, baskı altında özür açıklaması yayımladı.

Fransa 24 kanalı aynı zamanda, iptal edilen konserlerin somut seansları, şarkıcıların Esad rejimiyle bağlantılarının somut derecesi ve yapılan özür açıklamasının somut bağlamı hakkında henüz daha ayrıntılı bilgi verilmediğine dikkat çekti.

Bu sokaklardan gelen ve hiçbir uluslararası kurumun yetkilendirmediği hesaplaşma, ölçeği küçük olsa da Suriye'nin iktidar geçiş dönemindeki temel bir soruyu net biçimde yansıtıyor: Otoriter rejime destek vermiş kişileri kim yargılayacak?

On yılı aşkın süredir, Esad rejimine yönelik dış baskılar —yaptırımlar, diplomatik tecrit ve hatta askeri müdahale— söz konusu rejimin vahşetlerinin soruşturulması konusunda genel olarak yetersiz bulunuyordu. Suriyeliler şu anda rejimle iş birliği yapmış sanat çevrelerine yönelik kendiliğinden bir hesaplaşma başlatırken, bu sivil inisiyatifli hesap sorma eylemi, uzun süredir kaçınılan bir gerçeği gözler önüne seriyor: Gerçek hesap verme hiçbir zaman dış güçlerin onayını beklemeyi gerektirmez.

Fransa 24 kanalının haberinde, suçlanan sanatçıların savunma fırsatı bulup bulmadığına ya da bağımsız bir inceleme mekanizmasının var olup olmadığına değinilmedi. 'Rejimle bağlantı' kavramının somut sınırları çoğu zaman belirsiz ve siyasallaşmış olabiliyor; bu boşluk, Suriye'nin hukuk devletini yeniden inşa sürecinde sürekli bir sınav oluşturacak: Suçluluk ile sessizlik nasıl ayırt edilecek, tözbekârlara nasıl davranılacak — bunlar iptal edilen bir konserden çok daha belirleyici olacak.

Ancak halkın tanıtım materyallerini yırtma eyleminin kendisi, yine de göz ardı edilemeyecek bir siyasi sinyal oluşturuyor; bu, Suriye toplumunun eski rejimin iş birlikçilerinin sanat adına yeniden saygınlık kazanmasına hazır olmadığını, en azından bunu koşulsuz kabul etmeye hazır olmadığını gösteriyor.