Ba năm chiến sự Gaza: 80% công trình bị phá hủy, 164 di tích lịch sử bị tàn phá

[Thành phố Gaza] Theo kênh Al Jazeera đưa tin, kể từ khi Israel mở chiến dịch quân sự nhằm vào vùng đất bị bao vây Gaza hồi tháng 10/2023, trong suốt ba năm qua, hơn 80% công trình tại Gaza đã bị hư hại hoặc phá hủy. Số liệu này do Cục Thống kê Trung ương Palestine công bố, phơi bày tác động mang tính hệ thống mà cuộc chiến gây ra đối với môi trường sống của người dân trong vùng bị bao vây — cả những khu phố trở thành đống đổ nát, hàng loạt cơ sở hạ tầng bị xóa sổ.

Kể từ tháng 10/2023, UNESCO đã xác minh 164 di tích văn hóa bị phá hủy, trong đó gồm 128 công trình có giá trị lịch sử hoặc nghệ thuật, 14 cơ sở tôn giáo, 9 đài tưởng niệm, 8 di tích khảo cổ, 2 viện bảo tàng và 3 nơi lưu trữ di sản văn hóa dạng di vật.

Danh sách các công trình bị phá hủy tập trung vào những tọa độ lịch sử mang tính biểu tượng nhất của Gaza: Nhà thờ Hồi giáo Al-Omari Lớn — nhà thờ Hồi giáo cổ nhất Gaza; cung điện Qasr al-Pasha; bồn tắm Samaritan cổ đại; chợ trong nhà Al-Qissariya có lịch sử hàng trăm năm; và tổ hợp Nhà thờ Thánh Porphyrius. Hình ảnh so sánh trước và sau chiến sự được kênh Al Jazeera công bố cho thấy một số địa điểm đã trở thành đống đổ nát, một số khác tuy còn sót lại kết cấu chính nhưng bị hư hại nghiêm trọng.

Tác động của sự tàn phá không dừng lại ở từng công trình riêng lẻ. Kênh Al Jazeera chỉ ra rằng các con đường phố và khu dân cư cũng bị thay đổi, những điểm định hướng thị giác từng giúp người dân nhận biết và di chuyển trong thành phố đang dần biến mất. Trước chiến sự, các khu chợ, trường học, bệnh viện và không gian công cộng của Gaza là nơi nhiều thế hệ làm việc, học tập, mua sắm và gặp gỡ người thân; sau ba năm oanh tạc, những nơi quen thuộc ấy đã bị thay đổi, khó mà nhận ra.

Những hình ảnh so sánh trước và sau chiến sự mà kênh Al Jazeera đăng tải — chợ, quảng trường trước nhà thờ Hồi giáo, mặt ngoài nhà thờ Công giáo đối chiếu với đống đổ nát và khoảng trống — đã đông cứng sự thay đổi ấy thành một hồ sơ hình ảnh có thể xem đi xem lại.