Bộ Tài chính Mỹ miễn trừng phạt đối với dầu diesel Nga, Zelensky chỉ trích Nhà Trắng kéo dài chiến tranh

Theo NPR đưa tin, Tổng thống Mỹ Trump tuần này thông báo trên nền tảng Truth Social rằng ông đã đạt được thống nhất với Tổng thống Nga Putin: phía Nga sẽ lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu. Trump viết trong bài đăng rằng giá diesel tại Mỹ và trên toàn cầu sẽ giảm "IN RECORD NUMBERS AND FAST" (với tốc độ và mức độ kỷ lục), đồng thời đặc biệt nhấn mạnh rằng nông dân, người chăn nuôi và tài xế xe tải là nhóm được "ưu tiên hàng đầu". Những cử tri này bất bình với đảng Cộng hòa do giá diesel tăng cao, và khuynh hướng bỏ phiếu của họ có thể quyết định liệu đảng Cộng hòa có giữ được Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ hay không.

Chỉ vài phút sau khi thông báo được đưa ra, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành miễn trừ các hạn chế thương mại đối với dầu diesel Nga có thời hạn sáu tháng. Mỹ đã chính thức áp dụng các biện pháp trừng phạt liên quan vào đầu tháng 2/2022, ngay sau khi quân đội Nga mở cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine.

Tuyên bố từ Điện Kremlin khá chung chung, chỉ nói rằng phía Nga sẵn sàng cung cấp diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu. Nhưng không khí của cuộc điện đàm lại được cả hai bên miêu tả với giọng văn thân mật hơn. Cố vấn Điện Kremlin Yuri Ushakov mô tả với báo chí rằng cuộc điện đàm kéo dài một tiếng rưỡi, không khí thân thiện, và Trump đã chúc mừng sinh nhật lần thứ 74 của Putin vào đúng ngày hôm đó. Ushakov cho biết, "không ai muốn kết thúc cuộc gọi", và dẫn lời Trump nói rằng phía Mỹ sẵn sàng tiếp tục đàm phán vào ngày hôm đó, tối hôm đó hay bất cứ ngày nào sau đó.

Chi tiết về thỏa thuận chưa được công khai, tác động thực tế đến giá cả vẫn còn bỏ ngỏ. NPR dẫn phân tích của các chuyên gia trong ngành Nga cho rằng đóng góp của Nga đối với nhu cầu diesel toàn cầu trong ngắn hạn còn hạn chế, giao dịch này khó có thể ngay lập tức kéo giá bán lẻ tại các cây xăng Mỹ xuống như Trump cam kết. Đồng thời, giao dịch này sẽ tái định hình chính sách tổng thể của Mỹ đối với Ukraine và khung trừng phạt Nga như thế nào hiện cũng chưa rõ ràng.

Phản đối gay gắt nhất đến từ Ukraine. Tuần này, Zelensky thông qua tin nhắn thoại cho biết với phóng viên rằng quyết định của Nhà Trắng đã kéo dài cuộc chiến bằng cách bổ sung ngân sách chiến tranh cho Nga, khiến thêm nhiều nguồn lực được sử dụng để gây đau khổ cho người dân Ukraine. Ông bổ sung rằng điều này chỉ càng củng cố khả năng tiếp tục chiến đấu của Putin.

Mặt khác của bối cảnh là: mùa hè năm nay, Nga đã phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu do Ukraine liên tục tấn công bằng máy bay không người lái vào các cơ sở năng lượng trên lãnh thổ Nga, buộc nước này phải tự áp đặt lệnh cấm xuất khẩu diesel. NPR đưa tin, Trump liên tục gây áp lực lên Ukraine, yêu cầu Kyiv đơn phương ngừng tấn công các cơ sở năng lượng Nga, và đổ lỗi giá dầu tại Mỹ tăng cao cho các hành động của Ukraine, mặc dù đa số chuyên gia cho rằng việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz mới là nguyên nhân chính. Zelensky đã từ chối yêu cầu này, kiên trì rằng Moskva phải có hành động tương xứng.

Theo phân tích của NPR, giao dịch này tạo cho Trump thêm lý do để gây áp lực buộc Kyiv dừng tay, trong khi phía Nga vẫn tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine — nhà ở, hệ thống sưởi, nhà máy điện. Lực lượng phòng không Ukraine đã bị hao mòn, và mùa đông đang đến gần.