Chính phủ trung ương Pakistan tiếp quản tỉnh Khyber Pakhtunkhwa với lý do đe dọa an ninh, phe của Imran Khan mất quyền cai trị cấp tỉnh

Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari ngày Chủ nhật đã ký sắc lệnh áp dụng tình trạng khẩn cấp tại tỉnh Khyber Pakhtunkhwa ở phía tây bắc, trên thực tế tước quyền cai trị cấp tỉnh của đảng Phong trào Công lý Pakistan (PTI) do cựu Thủ tướng Imran Khan lãnh đạo. Theo đài Deutsche Welle, biện pháp này do Thủ tướng đương nhiệm Shehbaz Sharif đề xuất, và ông Zardari đã ký ban hành vào ngày Chủ nhật.

Cơ sở pháp lý cho tình trạng khẩn cấp đến từ các điều khoản trong hiến pháp cho phép chính quyền trung ương ứng phó với các mối đe dọa an ninh, những điều khoản trao cho liên bang quyền hành pháp rộng rãi trong tình huống khẩn cấp. Lý do được chính phủ Sharif đưa ra là: chính quyền cấp tỉnh đã không kiềm chế đầy đủ các hoạt động bạo lực Hồi giáo trong tỉnh.

Khyber Pakhtunkhwa là căn cứ địa chính trị của ông Khan. Theo đài Deutsche Welle, việc chuyển giao quyền quản trị cấp tỉnh này diễn ra trong bối cảnh những người ủng hộ ông Khan liên tục tổ chức biểu tình phản đối chính phủ. Chủ nhật tuần trước, hàng nghìn người ủng hộ đã xuất phát từ tỉnh này hướng về thủ đô Islamabad, với mục tiêu mà ban tổ chức tuyên bố sẽ huy động hàng trăm nghìn người dọc đường là giải cứu ông Khan khỏi nhà tù.

Ông Khan đã bị giam từ tháng 8/2023 đến nay. Vị cựu ngôi sao cricket này giữ chức Thủ tướng từ tháng 8/2018 và bị lật đổ qua bỏ phiếu bất tín nhiệm vào tháng 4/2022. Ngoài các cáo buộc tham nhũng và phản quốc, ông còn bị cáo buộc kích động bạo lực trong các cuộc biểu tình phản chính phủ quy mô lớn vào tháng 5/2023. Ông Khan phủ nhận các cáo buộc này, coi đó là âm mưu chính trị nhằm ngăn ông trở lại trung tâm quyền lực.

Tranh cãi xung quanh cuộc tổng tuyển cử năm 2024 vẫn chưa được giải quyết. Theo đài Deutsche Welle, những người ủng hộ đảng Phong trào Công lý cáo buộc cuộc bầu cử đưa ông Sharif trở lại nắm quyền có gian lận; chính phủ bác bỏ cáo buộc này.

Ở khía cạnh an ninh, chính phủ Sharif cáo buộc đảng Phong trào Công lý có thiện cảm với Taliban Pakistan (Tehrik-e-Taliban Pakistan, TTP), và cho rằng tổ chức này là động lực chính khiến các vụ tấn công khủng bố trên lãnh thổ Pakistan gia tăng trở lại trong những tháng gần đây. Đảng Phong trào Công lý bác bỏ cáo buộc này, cho rằng đó là vu khống vô căn cứ.

Ranh giới giữa mối đe dọa an ninh mà chính phủ viện dẫn và cái mà phe đối lập gọi là "đàn áp chính trị" không rõ ràng. Trong bối cảnh một nhân vật lãnh đạo đối lập chủ chốt vẫn bị giam giữ, những người ủng hộ liên tục xuống đường, và tính công bằng bầu cử bị nghi ngờ, tình trạng khẩn cấp đột ngột tập trung quyền quản trị cấp tỉnh vào tay trung ương.