Đêm trước cuộc biểu tình tại New Delhi: gần 30.000 cảnh sát được triển khai, các nhà lãnh đạo bị chặn tại sân bay, hơn 50 nhà ga tàu điện ngầm đóng cửa

Chính phủ Ấn Độ đã triển khai gần 30.000 cảnh sát tại New Delhi, nỗ lực biến thủ đô thành một "pháo đài". Sáng thứ Bảy, các đường phố xung quanh Quảng trường Connaught thời thực dân và Jantar Mantar lân cận chăng đầy chướng ngại vật nặng, khu trung tâm thương mại chìm trong một sự tĩnh lặng bất an, trong khi cảnh sát bắt đầu bắt giữ hàng loạt những người biểu tình lần lượt đến nơi.

Theo báo cáo của Al Jazeera, cuộc biểu tình do "Đảng Nhân dân Gián" và thế hệ Z kêu gọi, yêu cầu Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Gyanesh Kumar từ chức và hủy bỏ một sửa đổi gây tranh cãi đối với danh sách cử tri. Những người chỉ trích cho rằng sửa đổi này đã loại khoảng 130 triệu người khỏi danh sách cử tri, "tỷ lệ không cân xứng" nhắm vào người Hồi giáo, các nhóm kinh tế yếu thế và nhóm thiểu số, lật đổ nền tảng của nền dân chủ Ấn Độ.

Al Jazeera đưa tin, cảnh sát đã chặn người sáng lập "Đảng Nhân dân Gián" Abhijeet Dipke tại sân bay. Đài truyền hình Ấn Độ đưa tin, các quan chức đã tiếp xúc với Dipke sau khi ông bay từ Mumbai đến New Delhi, yêu cầu ông hủy cuộc biểu tình đã bị nhà chức trách cấm. Phong trào này trong một tuyên bố cho biết, các nhà lãnh đạo Saurav Das và Ashutosh Ranka cũng bị đưa đi sau khi chuyến bay hạ cánh.

Thứ Sáu, chính phủ Ấn Độ đã hủy tất cả các chuyến tàu đi New Delhi, đóng cửa hơn 50 nhà ga tàu điện ngầm, và thực hiện cắt đứt dịch vụ internet tại một số khu vực. Al Jazeera đưa tin, nhà chức trách còn cử người đến nơi ở của hàng nghìn sinh viên, cảnh báo họ không tham gia biểu tình. Nhiều sinh viên đang trên đường đến New Delhi đã bị kéo xuống khỏi tàu và xe buýt và bị bắt giữ, nhiều người bị quản thúc tại các thành phố cách New Delhi hàng trăm kilomet.

Phía "Phong trào Gián" cho biết đã có hàng nghìn người bị bắt giữ trên phạm vi toàn Ấn Độ, nhưng tổng số người bị giam chưa được xác minh độc lập.

Vào tháng 7, các cuộc biểu tình do Phong trào Gián lãnh đạo từng tê liệt các tuyến phố trọng yếu tại New Delhi và buộc Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan phải từ chức.

Santosh Kumar, 29 tuổi, công nhân quét đường, nói với Al Jazeera rằng anh cảm thấy chán nản khi chứng kiến thanh thiếu niên mười mấy tuổi bị bắt giữ trước các chướng ngại vật của cảnh sát. "Làm sao các anh chặn được bọn trẻ? Các anh bắt mười đứa, phía sau lại có năm mươi đứa nữa đến. Thời kỳ của nhà độc tài Modi đã hết rồi, ông ta không trụ được đến năm 2029 (kỳ bầu cử kế tiếp)." Anh dẫn chứng các phong trào thanh niên ở Nepal và Bangladesh, nói: "Đã đến lúc biến Delhi thành Nepal và Bangladesh — hãy học từ họ, đòi lại đất nước của chúng ta."

Sameer Irshad, 28 tuổi, kỹ sư tại Gurgaon, đẩy mẹ anh là Sheeba Abdi, 57 tuổi, ngồi trên xe lăn đến trước các chướng ngại vật gần Quảng trường Connaught. Abdi nói với Al Jazeera: "Sự đàn áp này — chúng tôi thậm chí không thể bày tỏ sự bất đồng một cách hòa bình — là chưa từng có ở Delhi. Tại sao chính phủ biến nơi đây thành pháo đài? Họ sợ những công dân như tôi đến mức nào?"

Các biện pháp hạn chế hiện tại cùng sự đàn áp trên phạm vi toàn quốc gợi nhớ tình trạng khẩn cấp mà Thủ tướng Indira Gandhi tuyên bố vào năm 1975 — khi đó các quyền tự do dân sự bị đình chỉ, truyền thông bị kiểm duyệt, và phe đối lập chính trị bị cầm tù. Dipke viết trên nền tảng X: "Modi vừa biến tình trạng khẩn cấp thành chính sách chính thức. Sự đe dọa này sẽ không có tác dụng, Modi. Thanh niên đất nước này không còn sợ ông nữa."

Chủ tịch toàn quốc của Hội Sinh viên Toàn Ấn (AISA) và nhà lãnh đạo biểu tình thế hệ Z Neha Bora đã so sánh chính quyền Modi với những người thực dân Anh đã không thể đàn áp phong trào độc lập Ấn Độ, kêu gọi người dân tham gia biểu tình.

Theo báo cáo điều tra của tờ Indian Express, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Kumar bị cáo buộc phớt lờ các quan ngại của hai ủy viên bầu cử khác về tính toàn vẹn của cơ sở dữ liệu cử tri. Ấn Độ là một trong số ít các quốc gia tích cực thực hiện đăng ký cử tri toàn dân; những người chỉ trích cho rằng việc sửa đổi danh sách cử tri đang diễn ra đã đảo ngược nguyên tắc này.

Arif, 24 tuổi, điều phối viên khu vực Saharanpur của Liên đoàn Sinh viên Ấn Độ (Students' Federation of India), đã bị quản thúc tại nhà kể từ thứ Năm, cách New Delhi khoảng 200 km. Anh nói với Al Jazeera: "Vài cảnh sát đã đập cửa nhà tôi vào đêm khuya không báo trước, hỏi cha mẹ tôi về tung tích của tôi. Họ chỉ muốn ngăn tôi đến Delhi tham gia biểu tình. Họ đe dọa khởi tố hình sự để phá hủy tương lai của tôi."

Trong tuần này, Modi và đảng Bharatiya Janata (BJP) của ông kỷ niệm 25 năm tham gia chính trường — bao gồm cả sự kiện thảm sát người Hồi giáo xảy ra khi ông đảm nhiệm chức Thủ tướng bang Gujarat năm 2002, cùng nhiệm kỳ thủ tướng kể từ năm 2014. Nilanjan Mukhopadhyay, người viết tiểu sử, nói với Al Jazeera: "Trong nhận thức của công chúng, Modi đang ở điểm thấp nhất trong sự nghiệp chính trị. Điều này mang tính nghịch lý — bởi vì ông ta nắm chắc một số cơ quan tự trị quan trọng nhất, phần lớn hệ thống quan liêu cùng các chi nhánh bang, và bắt chúng hành động theo ý mình." Mukhopadhyay bổ sung rằng, trước các cuộc biểu tình ngày càng dâng cao, Modi đang "nhanh chóng mất đi hình ảnh nhà lãnh đạo dẫn dắt người dân thoát khỏi khó khăn sinh kế", và việc ông áp dụng các biện pháp cực đoan hơn lần này "là vì ông ta muốn duy trì hào quang và hình ảnh của một nhà lãnh đạo không bao giờ khuất phục áp lực công chúng, bất khả chiến bại".

Prashant Bhushan, luật sư kỳ cựu của Tòa án Tối cao và nhà hoạt động, dự kiến tham gia cuộc biểu tình thứ Bảy, nói với Al Jazeera: "Chính quyền Modi trông rất sợ nhân dân. Nhân dân Ấn Độ đang thức tỉnh, đòi câu trả lời. Khi chính quyền sợ hãi, họ sẽ áp dụng các biện pháp mạnh để duy trì quyền lực. Nhưng sẽ có ngày càng nhiều người đứng lên từ sự đàn áp."

Tình trạng pháp lý cuối cùng của Dipke và các nhà lãnh đạo khác vẫn chưa được xác định rõ tại thời điểm đưa tin.