Mỹ-EU lên tiếng ủng hộ Saudi Arabia chỉ trích các cuộc tấn công của Houthi, gần như im lặng trước cái chết của 91 dân thường Yemen

Theo hãng tin DW (Deutsche Welle) của Đức, lực lượng Houthi Yemen trong 24 giờ qua đã tiến hành hàng loạt cuộc tấn công liên hoàn nhằm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Saudi Arabia. Cục Hàng không dân dụng Saudi Arabia xác nhận, sân bay quốc tế King Khalid tại Riyadh ngày thứ Bảy đã bị tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái tấn công, khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương; trong đợt tấn công mới vào ngày Chủ nhật, một công dân quốc tịch Pakistan đã thiệt mạng, 11 người khác bị thương. Lực lượng Houthi tuyên bố đồng thời tấn công sân bay Dammam ở miền Đông cùng hai cơ sở của Tập đoàn dầu mỏ Aramco, đồng thời cho biết trong 24 giờ qua đã thực hiện bốn cuộc "tấn công mang tính định đoạt".

Các nhà lãnh đạo Mỹ và EU gần như đồng thời đưa ra những lời lên án với giọng điệu cứng rắn. Theo DW, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ "nghiên cứu" khả năng tham gia cùng Saudi Arabia chống lại lực lượng Houthi, đồng thời gọi vụ tấn công này là "không thể chấp nhận được". Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố EU "đoàn kết" với Saudi Arabia, quy trách nhiệm vụ tấn công cho "đại lý của Iran", cảnh báo những hành động này "đang đẩy khu vực vào vòng xoáy bạo lực, tác động đến các nút giao thông và năng lượng toàn cầu". Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul lên án "kiên quyết" hành vi "khủng bố nhằm vào Saudi Arabia và hàng không dân dụng" này; Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey gọi đó là sự "leo thang nguy hiểm" "đáng bị lên án"; Bộ Ngoại giao Pháp thì nhấn mạnh sự "đoàn kết hoàn toàn" với Saudi Arabia, lên án vụ tấn công "man rợ" này.

Tuy nhiên, thương vong dân thường do liên quân Saudi Arabia gây ra tại Yemen lại không nhận được sự quan tâm tương xứng. DW dẫn dữ liệu từ cơ quan y tế do lực lượng Houthi vận hành cho biết, trong 5 tuần qua các cuộc không kích của liên quân Saudi Arabia đã khiến 91 người Yemen thiệt mạng, trong đó 60% là phụ nữ và trẻ em - con số này do một bên trong xung đột công bố và chưa được xác minh bởi các nguồn độc lập. Cơ quan này cũng cho biết, sáng sớm ngày Chủ nhật, Saudi Arabia bị cáo buộc đã không kích một căn nhà dân tại Sanaa, khiến một trẻ em thiệt mạng và sáu người bị thương. Đài truyền hình Al-Masirah do lực lượng Houthi vận hành đưa tin, liên quân Saudi Arabia chiều ngày Chủ nhật đã tiến hành không kích sân bay quốc tế Sanaa, nhưng giới chức Saudi Arabia không đưa ra phản hồi về việc này.

Đằng sau sự chênh lệch lập trường này là một sự bất đối xứng rõ ràng: Saudi Arabia là đồng minh khu vực then chốt của Mỹ, đồng thời cũng là khách hàng mua sắm vũ khí chính của Mỹ và châu Âu. DW chỉ ra rằng, sau khi lực lượng Houthi tháng trước giành được lãnh thổ dọc bờ Biển Đỏ, bao gồm khu vực xung quanh eo biển Bab al-Mandab chiến lược, Saudi Arabia đã tăng cường sức ép quân sự lên lực lượng Houthi, đồng thời hỗ trợ quân đội chính phủ Yemen mở cuộc phản công, khiến các cuộc tấn công từ đó leo thang đáng kể. Trong bối cảnh này, ông Trump đã công khai đưa việc "tham gia cùng Saudi Arabia tấn công" lên bàn thảo luận, thay vì áp đặt bất kỳ ràng buộc nào đối với hành động của Saudi Arabia tại Yemen. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao do lực lượng Houthi vận hành cho biết, trừ khi "kẻ thù Saudi Arabia dừng cuộc xâm lược và can thiệp vào Yemen", nếu không "tình hình còn tồi tệ hơn phía trước", đồng thời nhấn mạnh các hành động sẽ được hướng dẫn bởi nguyên tắc có đi có lại.

DW đưa tin chỉ ra rằng, nội chiến Yemen đã kéo dài hơn một thập kỷ, các chiến dịch của liên quân Saudi Arabia gây ra thương vong lớn, khiến cuộc khủng hoảng nhân đạo vốn đã nghiêm trọng tại Yemen càng thêm trầm trọng. Lệnh ngừng bắn đạt được năm 2022 không mang lại hòa bình lâu dài; trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran, cuộc chiến tại Yemen lại nóng lên. DW dẫn lời liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu cho biết, sẽ định tính các cuộc tấn công là "tội ác chiến tranh toàn diện", đồng thời thề sẽ phản ứng cứng rắn. Trước đó, lực lượng Houthi đã cảnh báo qua mạng xã hội tất cả các hãng hàng không, hành khách và nhân viên rằng "không nên sử dụng các sân bay và không phận Saudi Arabia", bởi vì chúng "đã trở nên dễ tổn thương, trở thành khu vực tác chiến của lực lượng chúng tôi"; tuyên bố đồng thời cho biết hai sân bay Mecca và Medina sẽ không trở thành mục tiêu.

Nga lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi, nhưng kêu gọi "thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao" để chấm dứt các hành động thù địch. Úc thì kêu gọi công dân nước này tại Riyadh tìm nơi trú ẩn tại chỗ.