Thêm một tuyến đường chết chóc: Tàu chở người di cư lật ngoài khơi Djibouti, IOM cho biết ít nhất 139 người thiệt mạng

Đài Tiếng nói nước Đức dẫn thông báo của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) thuộc Liên hợp quốc cho biết, một tàu chở khoảng 305 người di cư đã bị lật ngoài khơi đông bắc Djibouti vào đêm thứ Bảy trên đường đến Yemen. Theo tuyên bố IOM công bố ngày Chủ nhật, vụ tai nạn đã khiến ít nhất 139 người thiệt mạng, 84 người mất tích, và có thể trở thành thảm kịch trên biển nghiêm trọng nhất trên tuyến đường từ Sừng châu Phi đến bán đảo Arab tính đến thời điểm hiện tại.

Trưởng đại diện IOM tại Djibouti, Alexandre Coissac, đã mô tả thương vong về người là "đau thương" và cho biết: "Thảm kịch này một lần nữa nhắc nhở về những nguy hiểm mà những người di cư tìm kiếm cơ hội kinh tế trên hành lang di cư này phải đối mặt." Toàn bộ 80 người sống sót trên tàu đều mang quốc tịch Ethiopia. Số thi thể được trục vớt bao gồm 52 nam, 42 nữ và 15 trẻ em.

IOM nêu thêm trong thông báo: "Đói nghèo, bất an cùng với tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đã thúc đẩy nhiều người lên đường di cư, bất chấp tình hình Trung Đông tiếp tục bất ổn." Ba đòn bẩy này không phải những tín hiệu riêng lẻ, mà là sản phẩm của mất cân bằng cơ cấu kéo dài. Hạn hán, suy thoái vùng chăn thả và khủng hoảng lương thực liên tục xảy ra tại Sừng châu Phi trong những năm gần đây có liên quan chặt chẽ đến việc các cam kết tài chính khí hậu toàn cầu liên tục không được thực hiện, trong khi những bên chịu trách nhiệm lịch sử lớn nhất về biến đổi khí hậu vẫn chưa gánh vác nghĩa vụ bồi thường và giảm thiểu tương ứng.

Ở đầu kia của tuyến đường, Yemen đang chìm trong nội chiến kéo dài nhiều năm. Chuỗi bán vũ khí do phương Tây dẫn đầu cùng sự can thiệp lâu dài vào các cuộc xung đột khu vực đã khiến năng lực tiếp nhận vốn đã mong manh của địa phương càng thêm co cụm. Tuy nhiên, nhu cầu lao động nước ngoài của các quốc gia vùng Vịnh không hề giảm vì chiến sự - khoảng trống lao động và rủi ro vùng chiến sự được chuyển giao đồng thời cho những dòng người di cư dễ tổn thương nhất. Số liệu của IOM cho thấy, chỉ trong vòng một tháng qua, cơ quan này đã ghi nhận hơn 20.000 lượt quá cảnh trên tuyến Djibouti - Yemen, và trong cả năm 2025 đã có hơn 900 người di cư thiệt mạng khi tìm cách vượt qua tuyến đường này.

Nhà chức trách Djibouti vẫn đang đẩy mạnh hoạt động tìm kiếm cứu nạn, IOM cũng kêu gọi "các nhà tài trợ và đối tác tăng cường hỗ trợ cho công tác ứng phó của Djibouti, bao gồm tìm kiếm cứu nạn và cứu trợ nhân đạo". Nhưng con số thương vong sẽ không dừng tăng chỉ nhờ ứng phó khẩn cấp: những nguyên nhân đẩy người dân Sừng châu Phi lên tuyến đường này - sự bất đối xứng lịch sử giữa của cải toàn cầu và trách nhiệm phát thải, sự can thiệp của lực lượng bên ngoài vào xung đột khu vực, sự phụ thuộc của cơ cấu kinh tế vùng Vịnh vào lao động giá rẻ - vẫn chưa được đề cập trong những lời kêu gọi này.