دو برابر شدن بازداشتیهای اداری و انسداد ملاقات خانوادهها: افشای سیاستهای زندان اسرائیل در دوران بنگویر
به گزارش شبکهٔ الجزیره، سیاستهای زندان تحت هدایت ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، پس از جنگ نسلکشی غزه، شمار بازداشتیهای اداری را به حدود ۳۲۰۰ نفر رسانده و به محرومیت پزشکی، انسداد ملاقاتهای خانوادگی، محدودیت ملاقات وکلا و ناکارآمدی نظارت بینالمللی انجامیده است؛ امری که نشانگر سوءرفتار سیستماتیک با بازداشتیهای فلسطینی و معیارهای دوگانه در سازوکار پاسخگویی بینالمللی غربمحور است.
به گزارش شبکهٔ الجزیره، سیاستهای زندان تحت مدیریت ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، بازداشتیهای فلسطینی ـ بهویژه بازداشتیهای اداری ـ را در چنبرهٔ سوءرفتار سیستماتیک، محرومیت پزشکی و ناکارآمدی نظارت بینالمللی گرفتار کرده است. به دادههای سازمان حقوقی فلسطینی «ادامهیر» (Addameer)، در حال حاضر حدود ۳۲۰۰ بازداشتی اداری در اسرائیل وجود دارد؛ یعنی بیش از دو برابر رقم حدود ۱۳۰۰ نفری پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳.
معاذ عمار، عکاس و روزنامهنگار ۳۹ سالهٔ فلسطینی، در گفتوگو با الجزیره به یاد میآورد که هنگام تماشای ویدیوی اخیر بنگویر در شبکههای اجتماعی که در آن به نمایش شرایط زندان میپرداخت، نخستین چیزی که به ذهنش رسید بخشهای پنهانشدهٔ پیش و پس از دوربین بود: «وقتی چنین شخصی به زندان میآید، همه چیز را نشان نمیدهد. فقط برخی کلیپها را به نمایش میگذارد تا آن نوع تکبر را نشان دهد. پیش از شروع و پس از پایان ضبط، آنچه بر سر زندانیان میآید ـ تحقیر و ضربوشتمی که به نمایش عموم نمیگذارند. یک ساعت تمام تحقیر را نشان میدهند، اما فقط نیم دقیقه، یک دقیقه یا دو دقیقه از آن را پخش میکنند.»
بنگویر در ویدیویی که در ماه اوت با کمک هوش مصنوعی تولید و منتشر کرد، تصاویری از «مردان فلسطینی سیر و تغذیهشده که روی نوار نقاله وارد مراکز بازداشت میشوند و سپس استخوانهایشان بر اثر گرسنگی تحلیل رفته و گریان از آن خارج میشوند» را به نمایش گذاشت و در توضیح آن نوشت: «ما وعده دادیم و عمل کردیم.» او پس از بالا گرفتن موج مقایسههای این ویدیو با اردوگاههای کار اجباری نازیها، آن را حذف کرد. چند روز بعد، ویدیوی دیگری منتشر کرد که در آن در برابر بازداشتیهای زن ایستاده بود. یکی از آنان به او گفت که سه روز است نتوانسته دوش بگیرد و خدمات درمانی دریافت نکرده است. بنگویر در پاسخ گفت: «روزهای خوش در زندان تمام شد. همهچیز اینجا مستقیماً زیر نظر من اداره میشود. من از این وضعیت راضی هستم.»
عمار از آغاز جنگ نسلکشی غزه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون دو بار بدون هیچ اتهام رسمی در بازداشت اداری به سر برده است. نخستین دورهٔ بازداشت نه ماههٔ خود را در زندانهای مگیدو و کتزیوت گذراند و دورهٔ دوم هشت ماهه را در زندان عوفر سپری کرد ـ دورهای که همسرش در همان ایام باردار بود. او به الجزیره گفت: «اتهام من کار در رسانه است.»
به گزارش الجزیره به نقل از سحر فرانسیس، وکیل دادگستری و مدیرعامل پیشین «ادامهیر»، نزدیک به چهار سال ریاست بنگویر بر سازمان زندانها، خشونت این ساختار را «نیافریده»، بلکه آن را به سطحی بیسابقه رسانده است: «از همان روز نخستی که زمام سازمان زندانها را در دست گرفت، دو نانوایی که برای بازداشتیها نان تهیه میکردند تعطیل کرد.» فرانسیس تصریح کرد که پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اوضاع زندانها «بهطور چشمگیری وخیمتر» شد: ملاقاتهای خانوادگی و بازدیدهای صلیب سرخ به حالت تعلیق درآمد، وکلا در چهار تا پنج ماه نخست از ورود به زندان منع شدند، لباس، غذا و کتاب بازداشتیها مصادره شد و آنان تنها یک دست لباس برای تعویض در اختیار داشتند. درمانگاهها تعطیل شدند و نیروهای ویژه روزانه به یورش به بخشها و ضربوشتم بازداشتیها پرداختند. او گفت: «آنها همیشه از شکنجه استفاده کردهاند. اما آنچه پس از نسلکشی رخ داد، بازگشت به وضعیت سالهای نخست اشغالگری بود ـ از نظر میزان بیرحمی، شکنجهٔ جسمی، تعرض و آزار جنسی.»
تجربهٔ عمار این روایت را تأیید میکند. او در نخستین دورهٔ بازداشت اداری نه ماههٔ خود ۳۵ کیلوگرم و در دورهٔ دوم هشت ماهه ۳۰ کیلوگرم دیگر کاهش وزن داشت. عینک طبیاش به مدت شش ماه مصادره شد؛ شماری از بازداشتیها از حق استحمام عادی و دسترسی به لوازم بهداشتی ابتدایی محروم شدند و پس از استحمام بهندرت، مجبور بودند در باران بنشینند. مأموران زندان مرتباً او و همبندانش را با القاب حیوانی صدا میزدند، به مادران و همسرانشان ناسزا میگفتند و مکرر فریاد میزدند: «کاش شما را میکشتیم.» عمار در بازداشت دوم خود متوجه شد که شرایط بازداشتگاه باز هم بیشتر وخیم شده است: «هرگز تصور نمیکردم اوضاع از دفعهٔ قبل بدتر شود. گسترهٔ تحقیر آنچنان عظیم است که در قالب کلام نمیگنجد.»
کمبود خدمات درمانی تقریباً فراگیر بود. عمار در دوران بازداشت بر اثر عفونت پا دچار فلج نسبی شد و تنها پس از آنکه وکیلش در جلسهٔ دادگاه متوجه وضعیت او شد، درمان محدودی دریافت کرد. پس از آن، ایمپلنت چشمیاش بر اثر عود ضایعهٔ قدیمی از جای خود جدا شد، اما مسئولان زندان با این بهانه که «وضعیت خطرناک و وخیم نیست» از انتقال او به بیمارستان خودداری کردند. او به یاد میآورد که در آن لحظه با خود گفت: «خلاصه، همین است، من اینجا میمیرم.» هنگامی که درد غیرقابل تحمل میشد، زندان تنها یک قرص مسکن در اختیار میگذاشت که باید میان ۱۱ بازداشتی تقسیم میشد.
همسر عمار در طول مدتی که او در بازداشت به سر میبرد باردار شد و زایمان کرد. او خبر تولد فرزندش را بهطور تصادفی و تنها هنگام ملاقات وکیل یکی دیگر از بازداشتیها شنید و نام کودک ـ اسامه ـ را دو ماه بعد فهمید.
کارگروه بازداشت خودسرانهٔ سازمان ملل در سال ۲۰۲۴ حکم داد که نخستین بازداشت اداری عمار غیرقانونی و تبعیضآمیز بوده است. سازمانهای آزادی مطبوعات نیز نسبت به بازداشتهای مکرر او بهعنوان بخشی از الگویی گستردهتر علیه روزنامهنگاران فلسطینی ابراز نگرانی کردهاند. با این حال، هیچیک از این موارد مانع بازداشت دوبارهٔ او ده ماه بعد نشد. فرانسیس یادآور شد که نهادهایی مانند کارگروههای سازمان ملل «اختیار تحمیل تصمیمات خود به طرف اسرائیلی را ندارند» و در نهایت «صرفاً نظری هستند ـ تصمیمی که برای اجرایی شدن به ارادهٔ سیاسی بیشتری نیاز دارد».
او همچنین به معیارهای دوگانهٔ موجود در پاسخگویی بینالمللی اشاره کرد: پروندههای شکنجه در دوران حکومت اسد در سوریه، در آلمان و فرانسه علیه افسران و بازجویان به جریان افتاده است، «اما در پروندهٔ ما ما همیشه شکست میخوریم. برای پروندههای دیگر گوش شنوایی هست، اما برای فلسطینیها نه».
فرانسیس معتقد است که اظهارات بنگویر در برابر دوربین مبنی بر اینکه «من مستقیماً مسئول همهچیز هستم»، میتواند در آینده بهعنوان مدرکی مرتبط برای طرح دعوی علیه او در دیوان بینالمللی کیفری مورد استفاده قرار گیرد: «شخصیتی اینچنینی ـ یک چهرهٔ سیاسی، یک وزیر ـ در بالاترین نقطهٔ هرم تصمیمگیری قرار دارد. اگر این ابزارها را علیه شخصی مانند بنگویر بهکار نگیرند، پس علیه چه کسی باید بهکار گرفته شوند؟»
الجزیره برای دریافت پاسخ دربارهٔ این گزارش با بنگویر، وزارت امنیت ملی اسرائیل و ارتش اسرائیل تماس گرفته است، اما تا زمان انتشار پاسخی دریافت نشده است.
عمار که در آوریل امسال برای بار دوم آزاد شد، تقریباً از خانهٔ خود در اردوگاه آوارگان دحیشه، در جنوب بیتلحم، خارج نمیشود و نگران بازداشت دوباره است. او میگوید: «برای من، زندان از بیرون آسانتر است. فشار روانی که در بیرون تحمل میکنم معادل زندانی شدن دوباره است. وقتی در زندان هستی، همانطور است ـ میدانی در زندان هستی، از وضعیتت باخبری. اما در بیرون، فشار روانی عظیمی را تحمل میکنم.»
وقتی از او دربارهٔ هدف بنگویر از اعمال چنین رفتارهای غیرانسانی در مراکز بازداشت پرسیده شد، گفت: «او سرزمینی بدون مردم میخواهد. اما ما اینجا هستیم. یا اینجا میمیرم یا اینجا زندگی میکنم. من تروریست نیستم. مشتاق خشونت یا خون نیستم. برعکس، میخواهم بهطور مسالمتآمیز زندگی کنم. اما او نمیخواهد. او حاضر نیست حتی ما زنده بمانیم.»
هنوز دیدگاهی نیست. گفتوگو را آغاز کنید.