پیش از مرحله دوم انتخابات برزیل، توصیه‌های الگوریتمی متا به کانال‌های بولسونارو غیرقانونی اعلام شد؛ منابع مالی تبلیغات خارجی نیز پرسش تازه‌ای درباره پاسخ‌گویی مطرح کرد

به گزارش آفریکانیوز که آسوشیتدپرس را نقل می‌کند، دادگاه انتخابات برزیل پیش از مرحله دوم انتخابات ریاست‌جمهوری در ۲۵ اکتبر دو حکم درباره رفتار پلتفرم در توزیع محتوای elections صادر کرد: پلتفرم باید با رئیس‌جمهور فعلی لولا و نامزد اپوزیسیون فلاویو بولسونارو رفتار برابر داشته باشد؛ ارائه توصیه‌های الگوریتمی به کانال‌های اینستاگرام و واتساپ بولسونارو نیز غیرقانونی است. تیم مبارزات لولا در شکایتی مدعی شد متا با استفاده از الگوریتم‌های سوگیرانه و ابزارهای محدودسازی مبتنی بر هوش مصنوعی به سود بولسونارو سوگیری کرده است؛ متا این ادعا را رد کرد.

متا گفت مشکلات اخیر پلتفرم ناشی از اختلال‌های فنی جهانی نامرتبط با محدودسازی هدفمند، اقدامات شدید ضدتقلب و انطباق با مقررات بوده و اصرار دارد سامانه‌هایش محتوا را بر پایه ایدئولوژی سیاسی تخصیص نمی‌دهند و قواعد برای همه نامزدها یکسان اعمال می‌شود. به گزارش مذکور، متا به‌طور مستقیم توضیح نداد چرا دو کانال بولسونارو توصیه الگوریتمی دریافت کردند. دو اختلال فنی جهانی که این شرکت فهرست کرده بود—باری شمارش بازدید ریلزهای اینستاگرام را در بیش از ۱۰۰ کشور متوقف کرد، هرچند توزیع محتوا عادی ماند؛ و باری قابلیت ساخت آگهی بر پایه پست‌های موجود اینستاگرام در یکی از ابزارها را برای مدتی کوتاه از کار انداخت—اختلال در عملکرد پلتفرم را توضیح می‌دهند، اما به پرسش دادگاه درباره توصیه کانال‌های کمپین پاسخ نمی‌دهند.

در ۱۹ اکتبر، گروهی از معترضان در خارج از دفتر متا در سائو پائولو تجمع کردند و این شرکت را متهم کردند که در انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل دخالت می‌کند. ۲۵ اکتبر نیز روز رأی‌گیری در مرحله دوم میان لولا و بولسونارو بود.

خط دیگر پاسخ‌گویی از پژوهش نت‌لب دانشگاه فدرال ریو ژانیرو ناشی می‌شود. این پژوهش می‌گوید متا در فاصله ژوئیه تا سپتامبر اجازه نمایش دست‌کم ۱۶۱۳ آگهی سیاسی مغایر با مقررات را داد که در مجموع ۱۷۱ میلیون بازدید داشتند و حدود ۲ میلیون ریال درآمد ایجاد کردند؛ وجوه آگهی‌های مرتبط عمدتاً از آمریکا تأمین شده بود. گزارش، روش پژوهش، داده‌های خام یا دامنه خطا را افشا نکرد؛ این ارقام نتیجه‌ای هستند که پژوهش منتشر کرده است، نه تشخیص نهایی مراجع قضایی برزیل درباره تک‌تک آگهی‌ها.

ماری سانتینی، استاد علوم ارتباطات و یکی از پژوهشگران این مطالعه، با استناد به مقررات برزیل گفت: «در برزیل، خرید آگهی‌های انتخاباتی توسط هر نهادی جز احزاب، نامزدها یا ائتلاف‌ها ممنوع است.» او همچنین استدلال کرد: «چه از داخل برزیل و چه از خارج از آن، هیچ شرکتی نباید بتواند در متا آگهی بخرد تا فعالیت‌های انتخاباتی را ترویج کند.» این اظهارنظر، موضع پژوهشگری است که در مطالعه مشارکت دارد و به معنای آن نیست که مراجع قضایی تاکنون درباره خریدهای فرامرزی چنین حکمی صادر کرده باشند.

بدین‌ترتیب، مناقشه دیگر فقط مسئله انطباق توصیه‌ها نیست. مقررات برزیل خریداران آگهی‌های انتخاباتی را به احزاب، نامزدها و ائتلاف‌ها محدود می‌کند، اما نت‌لب می‌گوید منابع مالی مرتبط عمدتاً از آمریکا می‌آید؛ در نتیجه، حساب‌های جهانی تبلیغات متا، احراز پرداخت و توزیع محتوا به حلقه‌هایی اجتناب‌ناپذیر در پاسخ‌گویی انتخاباتی بدل می‌شوند. متا هم تصمیم می‌گیرد آگهی‌ها اجازه انتشار داشته باشند و هم از توزیع آنها درآمد کسب می‌کند، در حالی که خریداران به دنبال دسترسی به مخاطبان سیاسی هستند؛ همین، تنش میان منافع پلتفرم و بی‌طرفی انتخاباتی را آشکار می‌کند.

گزارش‌های موجود نشان نمی‌دهند که متا قصد داشته به پیروزی هیچ نامزدی کمک کند، اما این موضوع مسئولیت سامانه را از بین نمی‌برد: چه کسی مجاز به خرید آگهی است، کدام آگهی‌ها اجازه نمایش می‌یابند و چرا برخی کانال‌های کمپین به توصیه الگوریتمی دست یافته‌اند، اطلاعاتی است که در اختیار پلتفرم قرار دارد و ناظران بیرونی به‌سختی می‌توانند آن را راستی‌آزمایی کنند. دادگاه انتخابات برزیل هم‌اکنون توصیه‌های مربوطه را غیرقانونی اعلام کرده است. آنچه اکنون و پیش از ۲۵ اکتبر باید آزموده شود این است که آیا متا توصیه‌های مربوطه را متوقف و اصلاح می‌کند، آگهی‌های مورد اشاره پژوهش را شناسایی و مسدود می‌کند و چگونه در قبال مسئولیت بازبینی‌ای که به درآمد حدود ۲ میلیون ریالی مربوط است، پاسخ‌گو خواهد بود. مهم‌تر اینکه آیا برزیل می‌تواند منابع مالی فرامرزی را نیز، نه صرفاً گروه‌های سیاسی داخلی، مشمول یک نظام یکسان پاسخ‌گویی انتخاباتی کند.