६०० दशलक्ष ऑस्ट्रेलियन डॉलरच्या कर् घोटाळ्याने उघडे केले स्ट्रेलियन बँकिंग क्षेत्रातील जोखीम नियंत्रणाचे काळे बाजू: खातेदार आणि आर्थिक व्यवस्थेला सोसावा लागतोय खर्च

ABC News च्या वृत्तानुसार, न्यू साउथ वेल्स पोलिसांनी "स्ट्राइक फोर्स मिल्टन" (Strike Force Myddleton) अंतर्गत सुरू असलेल्या तपासात उघड केले आहे की, ऑस्ट्रेलियन बकिंग क्षेत्राला एका मोठ्या गुन्हेगार टोळीने ६०० दशलक्ष ऑस्ट्रेलियन डलरहून अधिक कर्जाची फसवणूक केली आहे. तपास अधिकारी पोलीस उपायुक्त गॉर्न अबिंजा यांनी पत्रकार परिषदेत स्पष्टपणे सांगितले: "मी २० वर्षांहून अधिक काळ या प्रकारच्या तपासात काम केले आहे, आणि ही माझ्या पाहण्यातील सर्वात मोठी आर्थिक गुन्हेगारी आहे."

पोलिसांचा आरोप आहे की, सिडनीच्या पश्चिम भागातील बँक्सटाउन येथील एका लेखा परीक्षण कंपनीने टोळीच्या सदस्यांच्या वैयक्तिक, व्यावसायिक आणि गृहकर्ज अर्जांना आधार देण्यासाी कथित खोटी आर्थिक कागदपत्रे तयार केली. या कंपनीच्या प्रमुखावर आणि दोन लेखापालांवर या आठवड्यात औपचारिक आरोप करण्यात आले, आणि यापूर्वी आरोप करण्यात आलेल्या दोन महिलांसह, या कारवाईत आतापर्यंत ३३ जणांवर आरोप करण्यात आले आहेत.

पोलिसांचा अंदाज आहे की, ऑस्ट्रेलियातील "चार मोठ्या" बँका — कॉमनवेल्थ बँक, नॅशनल ऑस्ट्रेलिया बक, ANZ आणि वेस्टपक — यांनी दिलेल्या कथित फसव्या कर्जांची एकूण रक्कम सुमारे ५०० दशलक्ष ऑस्ट्रेलियन डॉलर आहे; इतर लहान आर्थिक संस्थांना आणखी सुमारे १०० दशलक्ष ऑस्ट्रेलियन डॉलरची कर्जे देण्यात आली. न्यू साउथ वेल्स गुन्हेगारी आयोगाने ९५ दशलक्ष ऑस्ट्रेलियन ॉलर मूल्याची मालमत्ता जप्त केली आहे, परंतु उपायुक्त अबिंजा यांनी स्पष्टपणे निदर्शनास आणले की, बँकांना "कर्जाची संपूर्ण रक्कम परत मिण्याची शक्यता कमी आहे", कारण "खरेदी करण्यात आलेली प्रत्येक मालमत्ता गंभीरपणे जादा किमतीची होती".

ABC News च्या वृत्तानुसार, टोीने प्रामुख्याने सिडनीच्या पूर्व भागातील उच्च मूल्याच्या मालमत्ता बाजारावर लक्ष केंद्रित केले होते, आणि तथाकथित "डीड ऑफ रीबेट" (deed of rebate) या वैध कराराच्या माध्यमातून विक्री किमती वाढवल्या — ज्यामध्ये विक्रेता व्यवहार पूर्ण झाल्यावर खरेदीदाराला काही रक्कम परत करतो. हा करार बँकांना दिसत नसल्याने, बँकांनी जादा किमतीवर कर्ज दिल्यावर टोळीचे सदस्य फरकाची रक्कम स्वतःकडे ठेवू शकत होते. पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, काही मालमत्तांची विक्री किंमत त्याच रस्त्यावरील तत्सम मालमत्तांपेक्षा ४० ते ५० टक्क्यांनी जास्त होती.

आर्थिक गुन्हेगारी आणि गुंतवणूक गैरव्यवहार प्रकरणांवर काम करणारे वकील नील कोबर् (Niall Coburn) यांनी ABC News शी बोलताना कठोर शब्दांत म्हटले: "माझ्या मते बँकांनी कदाचित आपले कर्तव्य पार पाले नाही, कारण ते विश्वासू भागीदारांवर योग्य काम करण्यासाी अवलंबून होते." त्यांनी पुे निदर्नास आणले की, "गंभीर नियामक उणीवा आहेत, ज्यामुळे ही अपुरी तपासणी केलेली कर्जे मंजूर ाली." कोबर् यांच्या मते, जर मूल्यांकनच स्वतःच खोटे असेल, तर एकमेव अनुमान काढता येतो की बँकांनी जवळजवळ कोणतीही मूर्त तपासणी केली नाही — "हे चिंताजनक आहे."

माध्यमांच्या प्रश्नांसमोर, काही मोठ्या संस्थांनी मौन पाळणे पसंत केले. ABC News ने निदर्शनास आणले की, नॅशनल ऑस्ट्रेलिया बँक, मॅक्वेरी बँक आणि कॉमनवेल्थ बँक यांनी प्रकरण पोलीस तपासाच्या टप्प्यात असल्याचे कारण देत भूमिका देण्यास नकार दिला; ANZ, वेस्टपॅक आणि मॅक्वेरी बक यांच्याकडून अद्याप कोणतेही अधिकृत उत्तर आलेले नाही. फक्त बेंडिगो बँकेच्या प्रवक्त्याने लेखी उत्तरात म्हटले आहे की, ते ऑस्ट्रेलियन ट्रान्झॅक्शन रिपोर्ट्स अॅण्ड ॲनालिसिस सेंटर (AUSTRAC) सारख्या नियामक संस्थांसोबत सहकार्य करत राहतील, जेणेकरून ग्राहक आणि आर्थिक व्यवस्थेची अखंडता राखली जाईल.

ABC News ने निदर्शनास आणले आहे की, उपायुक्त अबिंजा यांनी संकेत दिला आहे की तपासाचा पुढील टप्पा रिअल इस्टेट एजंट आणि विकासकांवर लक्ष केंद्रित करेल. त्यांनी भर दिला की, मालमत्ता "त्याच्या मूल्यापेक्षा जास्त किमतीत विकणे" हे स्वतःहून गुन्हा नाही, परंतु जर एखाद्या एजंटला गंभीर जादा मूल्यांकनाची जाणीव असूनही विक्रेत्याला सतर्क केले नाही, तर ती "अधिक चांगले करता येण्यासारखी बाब" आहे.

सिडनीचा मालमत्ता बाजार मंदीच्या काळात प्रवेश करत असताना, अबिंजा यांनी इशारा दिला की, ही जादा मूल्यांकने आणखी वाढतील आणि बँकांचे वास्तव नुकसान सध्याच्या आकडेवारीपेक्षा खूप जास्त असू शकते. नियामक आणि कायदेमंडळासाठी, पोलिसांनी "परफेक्ट स्टॉर्म स्टाइल नुकसान" असे संबोधलेल्या या प्रकरणाने प्रश्न समोर आणला आहे: जेव्हा अनुपालन पथक, जोखीम मॉडेल आणि बाह्य लेखापरीक्षण असलेली मोठी बँक तरीही शंभरो कोटी ऑस्ट्रेलियन डलरची संशयास्पद कर्जे "अपुरी तपासणी" करून बाहेर पडू देते, तेव्हा खरे नुकसान कोण सोसणार — भागधारक, व्यवस्थापन, की जे कधीही यात सहभागी नव्हते परंतु बँकेच्या ताळेबंदाची जबाबदारी उचलणाऱ्या सामान्य खातेदार?

पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, प्रकरणातील एकूण रक्कम ६०० दशलक्ष ऑस्ट्रेलियन डॉलरपर्यंत असू शकते, अंतिम आकडा न्यायालयीन प्रक्रियेनंतरच निश्चित होईल; बँक्सटाउन येथील लेखा परीक्षण कंपनी आणि आरोपी व्यक्तींनी अद्याप सार्वजनिक वृत्तांमध्ये कोणतेही औपचारिक बचावात्मक निवेदन केलेले नाही.