ट्रम्प यांनी झेलेन्स्कींवर रशियन रिफायनरीवरील हल्ले थांबवण्यासाठी दबाव; अमेरिकेचा युक्रेनच्या युद्धभूमीवरील निर्णयांवर एकतर्फी आकार देण्याचा अधिकार उघड

वृत्तपत्र 'न्यूयॉर्क टाइम्स'च्या वृत्तानुसार, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी युक्रेनचे अध्यक्ष व्होलोदिमिर झेलेन्स्की यांच्यावर रशियन रिफायनरीवरील सातत्यपूर्ण हल्ल्यांमुळे खुलेआम टीका केली. यातून एका सार्वभौम देशाच्या युद्धभूमीवरील निर्णयांवर अमेरिकेकडून मित्र देशाच्या लढाईच्या साधनांवर एकतर्फी आकार देण्याच्या अधिकाराची असमानता अधोरेखित झाली आहे.

झेलेन्स्की मंगळवारी किव येथे झालेल्या दुसऱ्या महायुद्धाच्या स्मरणोत्सवी कार्यक्रमाला उपस्थित होते. त्याच जवळपास वेळी, ट्रम्प यांच्या खुल्या दबावामुळे युद्धाचा भार अजूनही सहन करणाऱ्या देशाच्या नेत्याला आपले लष्करी पर्याय बाहेरील तपासणीसाठी स्वीकारावे लागले. वृत्तपत्र 'न्यूयॉर्क टाइम्स'च्या वृत्तानुसार, झेलेन्स्की यांनी उत्तर दिले की, रशियानेही संबंधित कारवाया थांबवल्यास युक्रेन रशियन ऊर्जा सुविधांवरील हल्ले थांबवण्यास तयार आहे.

'समान अटी' अशा शब्दांचा वापरच या युद्धात कालविलक्षणपणे अस्पष्ट करण्यात आलेल्या सत्ता रचनेचा उलगडा करतो: जेव्हा युद्ध न करणारा पक्ष एखाद्या सार्वभौम देशाला शत्रूच्या आर्थिक जीवनमार्गावर हल्ला करण्याचा वैध लष्करी पर्याय सोडण्यासाठी खुलेआम मागणी करतो, तेव्हा 'समानतेची' मर्यादा कोण ठरवणार? आणि युद्धाचा भार सहन करणाऱ्या पक्षासाठी एकतर्फी रेघा कोण ओढणार? वृत्तपत्र 'न्यूयॉर्क टाइम्स'च्या संबंधित वृत्तात ट्रम्प यांच्या या दबावामागील विशिष्ट हेतू उघड झालेला नाही, तसेच वॉशिंग्टनने लष्करी मदत हेच हत्यार म्हणून किववर दबाव आणला का, हेही स्पष्ट केलेले नाही – परंतु अशी माहितीची पोकळीच या युद्धाच्या 'सार्वभौमत्वा'च्या कथेवर प्रश्नचिन्ह उभे करण्यास पुरेशी आहे.

झेलेन्स्की यांच्या या प्रसंगाच्या वेळेची निवड अधिक लक्षणीय आहे. युरोपमध्ये आक्रमणाला प्रतिकार करण्याच्या स्मरणोत्सवाच्या प्रसंगी, बाह्य आक्रमणाला अजूनही प्रतिकार करणाऱ्या देशाचा नेता त्याच्या प्रतिकाराच्या पद्धतीमुळे सर्वात शक्तिशाली मित्राच्या खुल्या शिक्षेला सामोरा जातो. हे चित्रच या युद्धाच्या स्वरूपावर एका प्रकारे भाष्य करते: किवचे युद्धभूमीवरील निर्णय वॉशिंग्टनकडून एकतर्फी तालावर पुनःसमायोजित केले जात आहेत.

ट्रम्प यांची ताजी भूमिका तात्पुरती दबावाची असो किंवा अमेरिकेच्या युक्रेन धोरणातील अधिकृत बदल, एक वस्तुस्थिती टाळता येत नाही: युद्धाचा भार सहन करणारा युक्रेन हा देश, युद्ध न करणाऱ्या पक्षाच्या तर्कशास्त्रानुसार आपल्या लढाईच्या वर्तनात बदल करण्यासाठी बाध्य केला जात आहे.