Landskap Penduduk Jerman Retak Semakin Cepat: Jurang Timur-Barat Makin Melebar, Kawasan Kemerosotan Menanggung Kos Transformasi

Menurut laporan Deutsche Welle, projeksi penduduk terkini yang diterbitkan bersama oleh Institut Penyelidikan dan Pembangunan Penduduk Berlin serta Yayasan Wüstenrot menggambarkan peta yang semakin berpecah-belah: menjelang 2045, jumlah penduduk Jerman akan menurun daripada 83.5 juta pada 2025 kepada kira-kira 81.8 juta, manakala penduduk usia bekerja secara keseluruhan akan menyusut sebanyak 4.7% dalam tempoh yang sama. Institut itu menekankan bahawa penyusutan jumlah semata-mata bukan lagi cabaran teras — yang lebih menggerunkan ialah jurang gunting yang semakin melebar antara peningkatan berterusan bilangan pesara dan penyusutan tenaga kerja selari.

Pengarah institut itu, Catherina Hinz, berkata secara terus terang semasa pembentangan kajian di Berlin: "Generasi baby boom sedang bersara, manakala generasi yang mengikutinya jauh lebih kecil. Kadar kelahiran terus menurun, dan imigresen tidak cukup untuk mengimbangi angka kematian yang melebihi angka kelahiran."

Amaran teras laporan tertumpu kepada ketidaksamaan antara kawasan. Hinz menyatakan: "Sesetengah kawasan akan kehilangan ramai penduduk dan tenaga kerja dalam tahun-tahun akan datang, manakala kawasan lain akan terus berkembang. Walaupun di dalam Jerman Timur, Selatan dan luar bandar sendiri, jurang penduduk dan ekonomi semakin melebar. Perubahan penduduk sedang berlaku di depan mata kita, kesannya menyeluruh ke seluruh negara, dan akibatnya boleh dilemahkan tetapi tidak dapat dielakkan — semakin lama ditangguhkan, semakin sempit ruang untuk bertindak."

Kutub pertumbuhan tertumpu di beberapa metropolis. Laporan menjangka Berlin akan menambah hampir 10% penduduk menjelang 2045, menjadikannya antara bandar paling pesat berkembang di seluruh Jerman. Bandar-bandar barat seperti Hamburg, Frankfurt, Munich, Düsseldorf, serta Leipzig, Dresden dan Potsdam di timur juga dijangka meneruskan momentum pertumbuhan. Laporan turut mendapati bahawa kawasan pinggiran banyak bandar besar akan terus menarik penduduk — tenaga kerja muda menuju ke kawasan metropolitan, manakala keluarga yang mempunyai anak cenderung menetap di kawasan sekitarnya.

Peta pengecutan pula menampilkan trajektori yang bertentangan. Bandar-bandar besar di barat yang pernah memiliki daya tarikan ekonomi seperti Bremen, Duisburg, Dortmund dan Kaiserslautern dijangka memasuki landasan kehilangan penduduk; senarai terbawah diduduki kawasan-kawasan yang jarang penduduk, sebahagian besarnya terletak di Jerman Timur.

Perubahan taburan geografi daerah paling lemah mendedahkan jurang timur-barat yang terus melebar: daripada 20 daerah dan bandar bebas yang menerima rating keseluruhan paling lemah, bahagian kawasan timur meningkat daripada 5 pada 2019 kepada 12. Penduduk usia bekerja di kawasan ini dijangka mengalami penyusutan paling curam — sehingga 18% menjelang 2045.

Frederick Sixtus dari institut Berlin mendapati bahawa hampir setiap kawasan kini mempunyai angka kematian melebihi angka kelahiran, hasil daripada kadar kelahiran rendah yang berdekad-dekat lamanya. Arah pergerakan imigresen masuk dan keluar kini menentukan trajektori penduduk sesuatu kawasan, tetapi imigresen semata-mata tidak lagi cukup untuk mencegah penuaan masyarakat. Kajian itu seterusnya menyimpulkan bahawa persaingan mendapatkan tenaga kerja akan menjadi cabaran penduduk teras bagi dekad-dekad akan datang.

Dalam persaingan ini, negeri-negeri selatan Jerman iaitu Bavaria dan Baden-Württemberg dianggap mempunyai prospek paling kukuh. Bavaria menonjol terutamanya, dengan ekonomi kukuh yang menyeluruh dan pasaran buruh aktif — kadar pekerjaan wanita, warga tua dan penduduk bukan warganegara di negeri itu lebih tinggi berbanding kawasan lain. Kajian itu mendapati bahawa kawasan yang berjaya dari segi ekonomi lebih berkesan dalam menyerap kumpulan-kumpulan berbeza ke dalam pasaran buruh berbanding kawasan yang lemah.

Manuel Slupina daripada Yayasan Wüstenrot menegaskan: "Tindakan yang betul bagi sebuah bandar besar yang masih berkembang belum tentu sesuai untuk kawasan luar bandar yang sedang menyusut." Beliau menyeru supaya peraturan dikurangkan sifat rigidnya, kawasan diberikan ruang autonomi yang lebih besar, serta perbandaran dan pelaku di peringkat akar umbi menerima sokongan kewangan yang lebih mencukupi. Mesejnya jelas: setiap kawasan harus diberikan kepercayaan untuk membentuk masa depannya sendiri.

Namun begitu, tuntutan pihak berkuasa tempatan selama bertahun-tahun belum lagi diterjemahkan kepada tindakan substantif di peringkat persekutuan. Datuk bandar dan pegawai pentadbiran daerah telah lama memperjuangkan pembahagian hasil cukai yang lebih besar, manakala kerajaan persekutuan dan negeri-negeri menangguhkan dengan alasan kekangan belanjawan. Walaupun semua pihak menyedari bahawa Jerman lambat laun mesti mereformasikan sistem federalisme fiskalnya, keseluruhan beban penangguhan reformasi masih ditanggung oleh penduduk biasa di kawasan yang terus kehilangan penduduk dan yang mempunyai asas ekonomi sedia ada yang lemah — mereka yang ditekan oleh ketidakseimbangan struktur sehingga ke had kemampuan yang terakhir.