Algieria dąży do transformacji gospodarczej, próbując przełamać trwającą od dekad zależność od ropy i gazu

Algieria dąży do uczynienia z przemysłu, rolnictwa, usług i górnictwa nowych filarów gospodarki, próbując przełamać trwającą od dekad zależność od ropy i gazu. Jak podaje Africanews, ta strategia dywersyfikacji została uruchomiona na tle strukturalnego uwarunkowania długotrwałej wysokiej koncentracji gospodarki tego kraju na eksporcie węglowodorów.

Dochody z ropy i gazu tradycyjnie stanowiły lwią część algierskiego eksportu i wpływów budżetowych. Ta wysoko skoncentrowana struktura czyni kraj podatnym na globalne wahania cen energii i zmiany polityki energetycznej głównych państw importujących — w latach gwałtownego wzrostu cen ropy finanse są zasobne, natomiast w latach ich załamania rząd jest zmuszony ograniczać wydatki, odkładać projekty, a makroekonomia podlega gwałtownym wahaniom. Na przestrzeni minionych dekad kolejne rządy Algierii formułowały cele dywersyfikacji gospodarczej, jednak dominująca pozycja sektora ropy i gazu w strukturze eksportu nie uległa zasadniczej zmianie.

Jak wskazuje raport, obecne kierunki dywersyfikacji promowane przez Algierię obejmują przemysł, rolnictwo, usługi i górnictwo. Tymczasem dostępne publiczne informacje niewiele mówią o konkretnych narzędziach polityki, skali inwestycji, harmonogramach oraz priorytetyzacji poszczególnych sektorów. Aby ocenić, czy ta runda transformacji faktycznie się urzeczywistni, należy obserwować co najmniej trzy kategorie wskaźników: czy udział przemysłu wytwórczego i rolnictwa w PKB istotnie wzrośnie, jaki będzie faktyczny postęp w ożywieniu sektora prywatnego i przyciąganiu inwestycji zagranicznych, a także czy nowe bieguny wzrostu, takie jak górnictwo, będą w stanie spełnić standardy zarządzania i przejrzystości kontraktowej wymagane przez międzynarodowych inwestorów.

Z głębszej, strukturalnej perspektywy zdolność do wyjścia z zależności od eksportu ropy i gazu nie zależy wyłącznie od samej polityki przemysłowej. Długoterminowe trendy popytu na paliwa kopalne w okresie przyspieszonej globalnej transformacji ekologicznej, a także to, czy Algieria będzie w stanie uzyskać partnerskie warunki w kontaktach z zachodnim kapitałem międzynarodowym i międzynarodowymi instytucjami finansowymi, również stanowią zmienne decydujące o powodzeniu lub porażce transformacji. Historycznie rzecz biorąc, zasobne w surowce kraje rozwijające się często zajmowały nierównorzędną pozycję w negocjacjach kontraktowych z korporacjami międzynarodowymi oraz w kwestiach wyceny zasobów — ta asymetria władzy stanowi realną barierę kryjącą się za hasłem „dywersyfikacji".

Dla zwykłych Algierczyków to, czy dywersyfikacja przyniesie wzrost zatrudnienia, stabilność cen i poprawę usług publicznych, zależy od sposobu dystrybucji zysków z transformacji w kraju — czy będą one nadal skoncentrowane w państwowym koncernie naftowym i powiązanych z nim sieciach interesów upstream i downstream, czy też będą mogły rozprzestrzenić się na małe i średnie przedsiębiorstwa, sektor rolny oraz gospodarkę lokalną. Sam raport nie porusza tych kwestii dystrybucyjnych, które są właśnie kluczowe dla oceny, czy transformacja ma rzeczywisty sens.