Google wchodzi do Finlandii za 13 miliardów euro z koncepcją „własnego zasilania": moc jądrowa zablokowana, dlaczego ostrzeżenia bezpieczeństwa stosowane są wybiórczo

Jak podała Deutsche Welle, Google ogłosił 9 września inwestycję o wartości 13 miliardów euro (ok. 15,1 mld dolarów) w infrastrukturę AI w Finlandii oraz podpisał z przedsiębiorstwem użyteczności publicznej Fortum umowę na zakup połowy produkcji energii elektrycznej elektrowni jądrowej Loviisa na najbliższe 22 lata. Jest to największa pojedyncza inwestycja Google w Unii Europejskiej w historii firmy.

Prezydent i dyrektor inwestycyjna Google Ruth Porat ujęła istotę transakcji w jednym zdaniu: „Nazywamy to BYOP — bring your own power, czyli przynieś własne zasilanie." Jak podała, jest to pierwsza długoterminowa umowa Google na zakup energii jądrowej podpisana poza terytorium USA. Spółka-matka Alphabet zwiększyła w tym roku globalne wydatki inwestycyjne do około 200 miliardów dolarów, spiesząc się z dogonieniem konkurentów w wyścigu AI.

Znaczenie tej transakcji dla suwerenności energetycznej Finlandii jest niezwykle konkretne. Fortum jasno stwierdził: bez tej umowy elektrownia jądrowa Loviisa, dostarczająca około 10% fińskiej energii elektrycznej, nie byłaby w stanie funkcjonować po 2030 roku — jej licencja eksploatacyjna obowiązuje do 2050 roku. Fiński operator sieci elektroenergetycznej Fingrid prognozuje, że boom na centra danych spowoduje wzrost krajowego zużycia energii o 40% w ciągu najbliższych kilku lat. Oznacza to, że krzywa ekspansji mocy obliczeniowej amerykańskiej firmy bezpośrednio zakotwi cykl życia i harmonogram pracy krajowych aktywów jądrowych.

Obraz jest równie jasny na poziomie politycznym. Prawicowy rząd premiera Finlandii Petteriego Orpo stoi w obliczu rekordowego bezrobocia i słabego wzrostu gospodarczego, a przyciąganie inwestycji w centra danych uczynił priorytetem polityki. Orpo głośno poparł transakcję: „To historyczne wydarzenie dla Finlandii. Stawia nas to w roli lidera w dziedzinie cyfryzacji i AI." Jednocześnie bagatelizował obawy o wzrost cen energii elektrycznej i wyparcie zasobów publicznych, powołując się na zobowiązania Google: „Google jest zaangażowane w zapewnienie, że fińska produkcja energii pozostanie wystarczająca, a ceny pod kontrolą."

Google twierdzi, że inwestycja wniesie 3,6 miliarda euro do fińskiego PKB i stworzy 37 tysięcy miejsc pracy, z czego 7 tysięcy to stanowiska stałe — liczby te zostały podane przez samą firmę i nie zostały niezależnie zweryfikowane. W dniu ogłoszenia akcje Fortum wzrosły o 15,5%, osiągając najwyższy poziom od ponad czterech lat, co czyniło spółkę największym wygranym sesji na europejskich giełdach.

Fiński Urząd Bezpieczeństwa i Wywiadu SUPO wydał jednak wyraźne ostrzeżenie dotyczące zagranicznych centrów danych: władze lokalne, rozważając potencjał gospodarczy, nie przywiązują wystarczającej wagi do ryzyka bezpieczeństwa; jeśli właściciel jest powiązany z Rosją lub Chinami, obiekty mogą być wykorzystywane do obchodzenia kontroli eksportu zaawansowanych chipów — które obecnie nie mogą być dostarczane do Chin.

Ostrzeżenie to ujawnia logikę selektywnego stosowania opartą na obozach geopolitycznych. W raporcie obawy SUPO wyraźnie wskazują na właścicieli z krajów „autorytarnych", podczas gdy Google — amerykańska firma — porusza się bez przeszkód w ramach tego samego systemu. Gdy zagraniczne przedsiębiorstwo jest w stanie zablokować kluczową krajową moc jądrową na 22 lata i decydować o jej dalszym istnieniu, granice pojęcia „ryzyka bezpieczeństwa" są wyraźnie uzależnione od tego, po której stronie stoi właściciel. W raporcie nie wyjaśniono, czy Alphabet jako firma amerykańska podlega takim samym kontrolom bezpieczeństwa narodowego jak przedsiębiorstwa z tłem rosyjskim lub chińskim.

Google nie jest odosobnionym przypadkiem. Microsoft i ByteDance również już zadziałały w Finlandii, a w ciągu ostatnich kilku lat wyrastały tam dziesiątki centrów danych. Jak wskazuje Deutsche Welle, tego rodzaju projekty spotykają się z rosnącym oporem społeczności poza Finlandią, ale przy zaledwie sześciomilionowej populacji kraju opór geograficzny i społeczny jest stosunkowo niewielki.