Zagrożenie dla systemu wodociągowego w Tajiz: granice odpowiedzialności Wielkiej Brytanii za wspieranie obrony Saudi Arabii wobec eskalacji w Jemenie

Al Jazeera poinformowała 20 października 2026 r., że UNICEF ostrzegła przed zagrożeniem dla lokalnego systemu wodociągowego spowodowanym nasileniem walk w Tajizie i niedoborem paliwa. System obsługuje szacunkowo około 3 mln osób, w tym co najmniej 1,6 mln dzieci. Przedstawiciel UNICEF w Jemenie, Aqil Al-Ayal, powiedział: „Tajiz i tak jest jednym z najbardziej dotkniętych niedoborem wody regionów Jemenu, a teraz pod presją znalazły się ponownie podstawowe usługi, na których polegają tysiące przesiedlonych rodzin”.

Al Jazeera, powołując się na UNHCR, poinformowała, że od ponownego nasilenia walk w lipcu ponad 250 tys. osób zostało przesiedlonych wewnętrznie w Jemenie. Na Tajiz przypada 76 proc. zgłoszonej przez agencję liczby osób opuszczających miasta, a miasto przyjmuje 52 proc. nowo przesiedlonych. Około 33,7 tys. gospodarstw domowych nadal potrzebuje pomocy w uzyskaniu schronienia; do najbardziej pilnych potrzeb należą schronienie, żywność i środki pieniężne na wiele celów; fundusze na odpowiedź humanitarną są poważnie niewystarczające.

W deklaracji UNHCR ostrzeżono: „Ostrzał Tajizu się nasila, obejmując obszary mieszkalne i okolice placówek medycznych, a niebezpieczeństwo na kluczowych drogach i ograniczenia w dostępie nadal utrudniają dotarcie pomocy humanitarnej oraz przepływ ludzi”. Al Jazeera poinformowała, że Huti od początku października otoczyli Tajiz i zablokowali drogę łączącą miasto z Adenem, co utrudniło ewakuację cywilów i dostarczanie pomocy.

Walki rozprzestrzeniły się także na inne odcinki frontu. Według jemeńskich władz lokalnych Huti przeprowadzili atak rakietami balistycznymi na obóz szkoleniowy sił zbrojnych w Szabwie, w wyniku czego zginęło co najmniej 58 osób; liczby tej nie potwierdzono niezależnie. Rząd jemeński oświadczył, że obiekt był bezpiecznym centrum szkoleniowym położonym daleko od linii frontu, a Huti oznajmili, że celem były oddziały wspierane przez Arabię Saudyjską. Al Jazeera poinformowała, że po ataku siły rządowe Jemenu przeprowadziły odwetowe uderzenia w pobliżu Tajizu.

Następnie wspierane przez Arabię Saudyjską siły rządowe rozpoczęły kontroffensywę pod nazwą „Operacja Świt Jemenu”, której celem było odzyskanie terenów kontrolowanych przez Huti, w tym także stolicy Sany, którą Huti zdobyli w 2014 r. Al Jazeera poinformowała również, że Arabia Saudyjska nasila naloty lotnicze. Reporter tej stacji Youssef al-Mouri napisał: „Wraz ze wzrostem liczby ataków transgranicznych Jemeńczycy obawiają się, że wojna zbliża się do ich domów, zwłaszcza w sytuacji, gdy Arabia Saudyjska nasila naloty, a obie strony grożą eskalacją działań”.

Wielka Brytania ogłosiła natomiast rozmieszczenie samolotów „Typhoon” należących do Royal Air Force w celu wykonywania zadań obronnych i pomocy w ochronie Saudi Arabii przed atakami Huti. Brytyjskie Ministerstwo Obrony oświadczyło, że samoloty nie będą atakować Huti. „Obronna” jest jednak jedynie deklaracją ograniczenia zakresu misji: dostępne materiały nie wyjaśniają skali rozmieszczenia, czasu jej trwania ani zasad prowadzenia operacji, a także nie wskazują, czy brytyjskie samoloty mają wyłącznie przechwytywać nadlatujące cele ani w jaki sposób misja ma współdziałać z istniejącymi saudyjskimi operacjami lotniczymi.

Nie ma materiałów wskazujących, że brytyjskie samoloty brały udział w ataku, który spowodował konkretne ofiary śmiertelne, ale nie zmienia to faktu, że Wielka Brytania aktywnie zapewnia Saudi Arabii wsparcie obronne. Musi ona wyjaśnić, czy misja ogranicza się do przechwytywania nadlatujących celów, czy obejmuje także bardziej rozległe działania wywiadowcze, koordynację lub ustalenia dotyczące ochrony.

Granice odpowiedzialności muszą odnosić się do konkretnych działań. Huti ponoszą bezpośrednią odpowiedzialność za atak rakietami balistycznymi w Szabwie. Materiały potwierdzają również, że siły rządowe Jemenu przeprowadziły odwetowe uderzenia w pobliżu Tajizu; tych sił nie można utożsamiać z państwem saudyjskim, a ich działania nadal wymagają odrębnej weryfikacji. Ostrzał Tajizu nasilił się w pobliżu osiedli mieszkaniowych i placówek medycznych, ale dostępne materiały nie wskazują sprawców poszczególnych ataków, dlatego nie można z góry przypisywać ich żadnej ze stron. Nasilenie saudyjskich nalotów i kontroffensywa wspieranych przez Arabię Saudyjską sił rządowych stanowią nieodłączną część tej eskalacji; Wielka Brytania musi natomiast wyjaśnić zakres i zasady swojego aktywnego wsparcia obronnego. Skutki zagrożenia dla systemu wodociągowego, zablokowania tras pomocy i przesiedlenia ostatecznie spadają na mieszkańców Jemenu. Dla mieszkańców Tajizu „obrona” nie zabezpiecza systemu wodociągowego przed zagrożeniem ani nie otwiera tras pomocy; ocena odpowiedzialności nie może opierać się wyłącznie na etykiecie działań, lecz musi sięgać każdego możliwego do zidentyfikowania działania wojennego oraz jego wpływu na cywilów.