Mashambulizi ya Urusi 'yanapasukua Kyiv', familia zenye watoto wadogo zinapima kati ya kukaa wakati wa kipupwe na kuhama makazi

Kulingana na ripoti ya BBC, Meya wa Kyiv, Vitali Klitschko, aliutahadharisha mji huo kwa kusema unakabiliwa na 'hali ngumu sana', akidai mashambulizi ya Urusi 'yanapasukua Kyiv'. Katika wiki kadhaa zilizopita, vituo vya mafuta, vifaa vya kuzalisha umeme, na daraja muhimu kwenye Mto Dnipro vilishakuwa malengo ya mashambulizi.

Mariya Shostak, mama wa watoto wawili, aliiambia BBC kwamba mabadiliko yalitokea mwishoni mwa Agosti na mapema Septemba — Kyiv ilianza kushambuliwa mchana na usiku bila kuchoka. 'Awali, ndege zisizo na rubani na makombora yalikatwa katika maeneo ya pembezoni mwa mji. Sasa mashambulizi yanafanyika katikati mwa mji, juu ya vichwa vyetu,' alisema. Aliamua kutokumngojea kipupwe kabla ya kuondoka na Artur wa miaka 4 na Kira wa miaka 2, akipanga kwenda Hurghada kwenye mwambao wa Bahari ya Shamu nchini Misri kwa kipupwe, kwa sababu kule ni rahisi zaidi kuliko Ulaya, na pia ni joto zaidi. 'Sina usalama wo wote nchini Ukraine,' alisema.

Kulingana na utafiti wa maoni wa kampuni ya utafiti Gradus wa Septemba, asilimia 40 ya Waukraini wanafikiria kuhama kutokana na hali ya maisha inayozidi kuwa mbaya, asilimia 35 wanasema hawatakwenda, na asilimia 25 wamesita. Mwanzilishi na Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni hiyo, Yevheniya Blyznyuk, aliiambia BBC kwamba watu hawako na wasiwasi wa kukatika kwa umeme peke yake: 'Upande wa Urusi pia unashambulia vituo vikubwa vya mizigo, na watu wameanza kuwa na wasiwasi kuhusu ugavi wa chakula wakati wa kipupwe.' Alitarajia kutokuwa na uhama mkubwa, na watu wengi wanapendelea kuchelewesha hatua — 'watachelewesha hadi hali itakapokuwa haiwezekani kabisa kuishi.'

Miongoni mwa familia zenye watoto wadogo, shinikizo la kufanya uamuzi wa kuhama linaonekana kuwa la haraka sana. Iryna, ambaye alitaka kujulikana kwa jina tu, aliiambia BBC kwamba binti yake wa miaka 3, Polina, baada ya kuhesabu msimu wa baridi uliopita kwa wiki kadhaa bila kupashwa joto, na joto la ndani likishuka hadi kati ya nyuzi 0 hadi 5, mwaka katika pia amepitia mashambulizi mawili ya makombora — yale ya Juni yalivunja madirisha kadhaa ya nyumbani, na mwingine mwezi mmoja baadaye ulitokea chini ya jengo la ghorofani, ukaleta udongo ndani ya nyumba, na familia ikalazimika kuhamia makazi ya muda. Polina alipata wasiwasi mkubwa, na dalili za kutapika, kutetemeka, na kukojoa bila kujizuia. 'Kila baada ya mlipuko wa magaidi, dalili mpya zinatokea,' Iryna alisema. 'Sasa ana matatizo ya neva, na hii ndio sababu tunafikiria kuondoka.' Mumewe yuko katika jeshi, na yeye mwenyewe anaweza kwenda Poland kwa njia ya kazi yake ya mbali na shirika la kimataifa lisilo la kiserikali. 'Rais wetu anasema, ni bora kuondoka Kyiv, kwa sababu Kyiv ndio lengo kuu la mashambulizi.'

Kulingana na ripoti hiyo, ili kukabiliana na uharibifu unaoendelea wa mtandao wa umeme, katika kipindi cha miezi 18 iliyopita Kyiv imejenga karibu vituo vidogo 15 vya kuzalisha umeme ndani ya maboma yaliyozidiwa nguvu, yakiwa yamefungwa kwa vyuma vikubwa vya chuma kustahimili mashambulizi ya ndege zisizo na rubani, kila kimoja kikiweza kutoa umeme na joto kwa mamia ya majengo ya ghorofani nyingi. Kampuni za nishati zimeanza kujadili kukatika kwa umeme kwa mpangilio, na baadhi ya maduka makubwa yamepitia uhaba wa bidhaa kwa vipindi.

Si kila mtu anachagua kwenda nje ya nchi. Olena Konoplya aliiambia BBC kwamba alitumia wiki kadhaa kutafuta nyumba ndogo katika kijiji kilichopo saa mbili kwa gari kutoka Kyiv, chenye viwanda, maghala, au reli, kwa sababu hivi 'vyote vinaweza kuwa malengo ya mashambulizi ya upande wa Urusi.' Ndani ya nyumba kuna jokofu la gesi la kuzua joto, na ghalani kuna kuni. Mama yake wa umri wa uzee pia atahamia kuishi naye, kwa sababu kuishi katika 'eneo la hatari sana' Kyiv si vizuri kwa afya yake. 'Hapa naweza kulala, tu kulala, bila milipuko, bila tahadhari,' Olena alisema, 'naweza kufanya kazi, naweza kuandika makala, na nahisi vizuri zaidi.'

Ripoti ya BBC inaonyesha kwamba vikundi vinyonge zaidi vya Kyiv — wazee na wanawake wenye watoto wadogo — vinapangwa kuhamia kwenye nyumba za kupumzikia na vituo vya urekebisho vilivyobadilishwa vilivyoko mwambao wa msitu. Lakini kwa wakaazi wengi wa Kyiv, kipupwe cha pili kigumu bado kitapita mahali pamoja.