Muungano wa Uongozi wa Saudi Arabia Waendesha Mashambulizi ya Anga 54 kwa Mikoa 6 ya Yemeni ndani ya Masaa 12, Vifo vya Raia Zinaendelea Kupanda

Muungano unaoongozwa na Saudi Arabia tarehe 10 ulifanya mashambulizi makubwa ya anga nchini Yemeni, huku kiwango cha vita na vifo vya raia vikiongezeka kwa pamoja, na mkataba wa kujilinda kieneo unaweza kusukuma mzozo huu kwa eneo kubwa zaidi. Msemaji wa kijeshi wa wanamgambo wa Houthi, Yahya Saree, alisema muungano huo ulifanya mashambulizi 54 ya anga kwa mikoa sita ya Yemeni ndani ya masaa 12, ikiwemo mikoa ya Jauf, Marib, Taiz, Hodeida, Sa'ada na Bayda. Saree alisema makundi ya ndege za mashambulizi yalitoka katika Kambi ya Anga ya Mfalme Khalid huko Khamis Mushait na Kambi ya Anga ya Mfalme Fahd huko Taif, zote zikiwa ndani ya Saudi Arabia, na kutahadharisha kuwa mashambulizi hayo ya anga "chini ya mapenzi na nguvu za Mwenyezi Mungu, hayatabaki bila jibu na adhabu."

Raia ndio wanaokumbwa kwanza. Wakala wa Habari wa Saba unaoendeshwa na serikali ya Yemeni uliripoti kuwa mzingiro wa wanamgambo wa Houthi katika mkoa wa Marib, katikati mwa nchi, ulisababisha vifo vya watoto angalau watatu, miongoni mwao akiwa mtoto mchanga, na wengine sita kujeruhiwa. Hii ni shambulizi la pili la aina hiyo ndani ya saa 48, shambulizi la awali lilikuwa tayari limesababisha vifo vya watoto wawili na majeruhi 15. Wanamgambo wa Houthi kwa upande mwingine walidai kuwa mashambulizi ya anga ya muungano tarehe 9 kwa gereza katika mkoa wa Jauf kaskazini yalisababisha vifo vya watu angalau 32 na majeruhi 7; taasisi ya habari inayodhibitiwa na wanamgambo hao tarehe 10 ikasema tena kuwa muungano ulifanya mashambulizi 40 ya anga katika mikoa ya Taiz, Hodeida, Jauf na Marib siku hiyo hiyo. Idadi za vifo na majeruhi zilizotolewa na muungano wa Saudi na wanamgambo wa Houthi zote zinatoka kwa pande zinazopigana, na kwa sasa haziweza kuthibitishwa kwa kujitegemea.

Takwimu za Shirika la Afya Duniani zinaonyesha kuwa mzozo wa siku kadhaa umesababisha vifo na majeruhi zaidi ya elfu moja, huku makumi ya maelfu ya watu wakikimbia makazi yao. Yemeni imeingia katika vita vya wenyewe kwa wenyewe tangu wanamgambo wa Houthi walipochukua mji mkuu Sanaa mnamo 2014, na muungano wa Saudi ukaingilia kijeshi mnamo 2015. Kulingana na ripoti ya Al Jazeera, vita hivi vinakadiriwa kumesababisha vifo vya watu takriban 150,000. Makubaliano ya kusimamisha vita ya mwaka 2022 yaliyomedhiwa na Umoja wa Mataifa yalikuwa yamesimamisha mapigano makubwa kwa muda, lakini vita vilianza tena baada ya jeshi la serikali kushambulia uwanja wa ndege wa Sanaa unaodhibitiwa na Houthi mwezi Julai.

Moto wa vita umeikaribia njia kuu ya usafirishaji wa baharini duniani, mlango wa bahari wa Bab el-Mandeb. Wanamgambo wa Houthi wiki iliyopita walizindua mashambulizi makubwa katika mikoa ya Hodeida na Taiz, lengo likiwa njia ya maji muhimu kwa uuzaji wa mafuta ya Saudi Arabia. Kulingana na taarifa ya Reuters ikinukuu vyanzo vya kijeshi vya Yemeni, wanamgambo wa Houthi wamemiliki mji wa bandari wa kimkakati wa Mokha katika Bahari ya Shamu, na kukaribia zaidi mlango wa bahari wa Bab el-Mandeb. Taarifa hii bado haijathibitishwa kwa kujitegemea, na taarifa zinazopingana kuhusu maendeleo ya vita na hali ya njia za ugavi zilizotolewa na jeshi la serikali ya Yemeni na wanamgambo wa Houthi pia haziweza kuthibitishwa.

Mzozo pia umeenea ndani ya Saudi Arabia. Meja Jenerali Maliki, msemaji wa muungano, tarehe 10 alisema wanamgambo wa Houthi wameendelea kushambulia malengo ndani ya Saudi Arabia ikiwemo Khamis Mushait, Abha na Jizan kwa makombora ya balistiki na ndege zisizo na rubani. Maafisa wa Saudi siku moja kabla walisema kuwa mashambulizi ya hivi karibuni ya wanamgambo wa Houthi yamesababisha majeruhi angalau 73 ndani ya Saudi Arabia. Idara ya ulinzi wa raia ya Saudi ilitoa tahadhari nyingi kwa Khamis Mushait na Abha, lakini haikuripoti vifo au majeruhi yanayohusiana.

Mpangilio wa kijeshi wa kieneo umekuwa mkali zaidi. Waziri wa Ulinzi wa Pakistan, Khawaja Asif, wiki hii aliutahadharisha kuwa mkataba wa pamoja wa ulinzi wa Makkah uliosainiwa na Saudi Arabia, Uturuki na Pakistan mwezi uliopita unaweza kuanzishwa ikiwa vita vitaenea. Alisema kwa vyombo vya habari vya eneo hilo: "Ikiwa Saudi Arabia itashambuliwa bila sababu yoyote, au hali ya Yemeni ikienea hadi Saudi Arabia, bila shaka mkataba wa Makkah utaanza kutumika." Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran kwa upande wake ilijibu taarifa ya awali ya mawaziri wa mambo ya nje wa Umoja wa Nchi za Kiarabu, ikisisitiza "kukataa kabisa mashtaka kuhusu Iran kuingilia mambo ya Yemeni," na kusema kuwa inaunga mkono mazungumzo ya ndani ya Yemeni chini ya mfumo wa ramani ya njia ya Umoja wa Mataifa.