Uingereza inakataza uagizaji wa bidhaa za makazi ya Kiyahudi ikilaaniwa kama 'hatua ya kwanza iliyochelewa': Israeli yafukuza wabunge 12

Waziri wa Mambo ya Nje wa Uingereza Miliband alitangaza tarehe 9 katika Bunge kwamba ataizuia uingizaji wa bidhaa kutoka kwa makazi yasiyoidhinishwa ya Kiyahudi katika Ukanda wa Magharibi. Kulingana na ripoti ya Al Jazeera, hii ni mojawapo ya sera kali za upande mmoja zilizochukuliwa na London kuhusu suala la Wapalestina na Israeli tangu ilipotambua rasmi taifa la Palestina mwaka jana.

Miliband katika hotuba yake alitumia moja kwa moja neno 'usafi wa kikabila' (ethnic cleansing) kuelezea vitendo vya Israeli huko Palestina, na kurudia msimamo wa muda mrefu wa serikali ya Uingereza: makazi ya Kiyahudi katika Ukanda wa Magharibi ni haramu kulingana na sheria za kimataifa. Alionya kwamba kuruhusu bidhaa za makazi kuzungushwa katika soko la Uingereza ni sawa na kusaidia kuendelea kwa mfumo wa uvamizi.

Nchi zinazoshirikiana na Uingereza ni Kanada na Ufaransa, ambazo pia zitatekeleza marufuku ya bidhaa za makazi ya Israeli. Denmark, Finland, Iceland, Poland, Ureno na Sweden zimeahidi 'kusaidia hatua zaidi'. Uratibu huu unafuatia ongezeko la uhasama wa wavamizi katika Ukanda wa Magharibi na serikali ya Israeli kuhamasisha upanuzi wa makazi.

Hata hivyo, wakosoaji wanaeleza kwamba marufuku inagusa tu safu ya juu ya biashara, na haiwezi kutikisa nguzo muhimu zaidi katika uhusiano wa Uingereza na Israeli. Kulingana na ripoti ya Al Jazeera, kiongozi wa zamani wa Chama cha Labour Corbyn aliita hatua za vikwazo 'zina karibishwa lakini ziko mbali na kutosha', na kueleza waziwazi kwamba 'Uingereza lazima isimamishe mauzo yote ya silaha, ushirikiano wote wa kijeshi, na aina zote za ushirikiano zinazounga mkono mifumo ya ubaguzi wa rangi, uvamizi na mauaji ya halaiki ya Israeli'. Corbyn mwenyewe pia yumo katika orodha ya wabunge waliozuiliwa kuingia Israeli, na alisema ataendelea 'kupaza sauti kwa ajili ya amani, uhuru na haki ya watu wa Palestina'.

Chama cha Green kimesema kwa uwazi zaidi. Chama hiki kimeitaja hatua ya vikwazo kuwa 'hatua ya kwanza iliyochelewa' (overdue first step), na kuitaka kutekelezwa kwa vikwazo vya pande mbili kamili kwa bidhaa, huduma na uwekezaji kwa makazi yote yasiyoidhinishwa, na kuhitaji Uingereza kutekeleza 'marufuku kamili ya silaha ya pande mbili, vikwazo vya upana, na kusimamisha ushirikiano wa kijeshi na wa ujasusi na Israeli'. Kiongozi wa Chama cha Green Polonski baada ya kuzuiwa kuingia Israeli alisema marufuku ya wabunge wa chama chake 'hayastahili kutuhangaisha sana, walifanya kitu sahihi'.

Kulipiza kisasi kwa Israeli kumekuwa haraka na kali. Kulingana na ripoti ya Al Jazeera, upande wa Israeli umetangaza kuzuia wabunge 12 wa Uingereza kuingia, na kufunga ubalozi wa Uingereza huko Jerusalemu. Hatua ya biashara iliyoelezwa na wakosoaji kama 'hatua ya kwanza iliyochelewa', ikasababisha hatua kali za kulipiza ikiwemo kufungwa kwa taasisi za kidiplomasia, yenyewe inafunua tofauti ya kina ya nguvu katika uhusiano wa Uingereza na Israeli.

Majibu ndani ya Uingereza yamegawanyika. Kiongozi wa Conservatives Badenoch aliandika katika The Sun akipiga vita hatua za Miliband kuwa 'siasa za uma' (performative politics), zenye lengo la 'kutuliza wabunge na wanafanyakazi wa Labour, bila kujali matokeo kwa Uingereza', na kuonya kwamba 'Israeli ni mshirika muhimu wa usalama na ujasusi wa Uingereza'. Waziri wa Kivuli wa Mambo ya Nje Tugendhat alisema kumfanya Israeli 'kuwa mtoro' kuta 'kuongeza migawanyiko ya kikabila na vurugu za kupinga Uyahudi ndani ya Uingereza'. Mkuu wa Rabini wa Uingereza Mirvis alieleza tangazo la Miliband kuwa 'siku nyeusi kwa Wayahudi wa Uingereza' (dark day for British Jews), na kwamba linaimarisha 'itikadi kali dhidi ya walengwa'. Mbunge wa Reform UK Tice alitangaza Bunge 'limejaa harufu chafu ya kupinga Uyahudi'.

Msemaji wa Mambo ya Nje wa Liberal Democrats Miller alisema Labour 'hatimaye imeachana na njia ya uvivu ya Keir Starmer', lakini aliitaka serikali 'kufanya haraka sheria' ili kutekeleza marufuku, kuhakikisha kwamba 'Uingereza haita kuwa mshirika katika kuendelea kwa makazi yasiyoidhinishwa'. Waziri wa Afya Cooper aliandika katika jukwaa la kijamii X akisema: 'Leo Uingereza imechukua hatua dhidi ya makazi yasiyoidhinishwa na uhasama wa wavamizi, na imepata makubaliano mapana duniani kote - makazi haya na uhasama ni tishio la kufa au kuishi kwa suluhu ya nchi mbili.' 'Hakuna mtu anayestahili kupata faida kutoka kwa ardhi iliyoibwa.'