Wahouthi wateka bandari ya Mokha nchini Yemen: baada ya Marekani na Israel kuishambulia Iran, umuhimu wa Mlango-Bahari wa Bab el-Mandeb waongezeka

Kwa mujibu wa The Hindu International, ikinukuu shirika la habari la Associated Press, Wahouthi wa Yemen waliteka mji wa bandari wa Mokha kwenye Bahari Nyekundu tarehe 10 Septemba 2026. Huu ndio ushindi wao mkubwa zaidi wa eneo tangu makubaliano ya kusitisha mapigano ya mwaka 2022, na unahatarisha kuchochea tena vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Yemen ambavyo vimedumu kwa zaidi ya muongo mmoja.

Mokha iko takriban kilomita 80 kutoka Mlango-Bahari wa Bab el-Mandeb, njia ya maji inayounganisha Bahari Nyekundu na Ghuba ya Aden na kubeba karibu asilimia 12 ya mafuta na bidhaa zinazosafirishwa duniani. Baada ya Marekani na Israel kuanzisha mashambulizi ya kijeshi dhidi ya Iran mwezi Februari 2026 na kuvuruga usafiri wa meli kupitia Mlango-Bahari wa Hormuz, Bab el-Mandeb imepata umuhimu mkubwa zaidi katika njia za nishati duniani.

Kutwaliwa kwa mji huo kulithibitishwa kwa nyakati tofauti kwa Associated Press na Hazam al-Assad, mjumbe wa ofisi ya kisiasa ya Wahouthi, pamoja na Ahmed Baash, kamanda wa Vikosi vya Upinzani vya Kitaifa vinavyoshirikiana na serikali ya Yemen. Wakazi wa Mokha waliiambia AP kuwa wapiganaji wa Kihouthi walikuwa wametapakaa katika mji mzima na masoko yalikuwa yamefungwa. Kabla ya hapo, mji huo ulikuwa kwa muda mrefu chini ya vikosi vya serikali ya Yemen inayotambuliwa na jumuiya ya kimataifa.

Mabadiliko ya udhibiti wa Mokha yanaleta tishio jingine la mapigano kwa raia wa Yemen ambao tayari wamevumilia miaka kumi ya vita. Kuvunjika kwa mipango ya kusitisha mapigano kutaonekana kwanza katika maisha yao ya kila siku. Katika mfumo mpana wa nishati, operesheni za kijeshi za Marekani na Israel dhidi ya Iran mwezi Februari zilivuruga usafiri kupitia Hormuz, na hivyo kuweka shinikizo kubwa zaidi kwa njia hii nyembamba kwenye ukingo wa kusini wa Bahari Nyekundu na kwa minyororo ya usambazaji duniani.

Hatua zinazofuata za kijeshi za Wahouthi na mwitikio wa jumuiya ya kimataifa bado hazijawa wazi. Inabaki kuonekana kama kutwaliwa kwa Mokha kutasababisha kurejea kikamilifu kwa vita vya wenyewe kwa wenyewe na kuvuruga usafiri wa majini wa kimataifa.