Watu 139 wa Uhamiaji Wapoteza Maisha Baharini Djibouti: Kushindwa kwa Kimfumo Nyuma ya Uhamiaji wa Mauaji ya Pembe ya Afrika

Kulingana na ripoti ya Shirika la Utangazaji la Uingereza (BBC), Shirika la Kimataifa la Uhamiaji la Umoja wa Mataifa limesema kwamba meli iliyobeba wahamiaji 305 ilipinduka usiku wa Alhamisi katika eneo la bahari karibu na bandari ya Obock kaskazini mwa Djibouti, na kusababisha vifo vya watu angalau 139, ikiwemo watoto 15, huku watu kumi na kadhaa bado hawajulikani waliko.

Shirika la Kimataifa la Uhamiaji liliongeza idadi ya vifo kutoka 109 hadi 139 Jumapili, kwa sababu waokoaji walipata miili 30 zaidi. Kulingana na BBC ikinukuu taarifa ya shirika hilo, watu 82 walinusurika kwenye meli, na waliopona wote ni raia wa Ethiopia. Serikali ya eneo hilo imeanza kupanga mazishi ya waathiriwa, na waliopona wanapokea matibabu.

Msimamizi wa shughuli za Shirika la Kimataifa la Uhamiaji nchini Djibouti, Aleksandra Kosak, alieleza tukio hilo kwa BBC kama "hasara kubwa ya maisha", na akalisema kuwa ni "onyo dhahiri la hatari ambazo wahamiaji wanakabiliana nazo katika kutafuta maisha mapya".

Njia hii kutoka Ethiopia kupitia Djibouti na kuvuka mlango wa Bab el-Mandeb kuingia Yemen ni njia kuu ambayo wahamiaji wa Afrika Mashariki hutumia kwenda nchi za Ghuba kutafuta kazi na usalama. BBC ikinukuu data ya Shirika la Kimataifa la Uhamiaji inaonyesha kwamba tangu Septemba 10 peke yake, mfumo wa ufuatiliaji wa uhamiaji wa shirika hilo umerekodi uhamiaji zaidi ya mara 20,000 kutoka Ethiopia hadi Djibouti.

Shirika la Kimataifa la Uhamiaji linasema kwamba licha ya Yemen kuzama katika vita vya ndani vya zaidi ya muongo mmoja, na hali ya eneo hilo kuendelea kuwa na matatizo, wahamiaji wanaendelea kuhatarisha kuvuka mlango wa Bab el-Mandeb, huku nguvu zinazowaendesha nyuma ni umaskini, kutokuwa na usalama, na mshtuko mkubwa zaidi unaoletwa na mabadiliko ya hali ya hewa.

Hata hivyo, Yemen yenyewe haina tena sifa ya "usalama". Vita hivi vya ndani tangu 2015 vimeshirikisha vikosi vya muungano vilivyoongozwa na Saudi - vilivyopata usambazaji wa silaha, msaada wa kidiplomasia na ushirikiano wa kiintelijensia kutoka kwa nchi kuu za Magharibi - na kudumu kwa zaidi ya muongo mmoja, huku mabomu na mzingiro wa miaka mingi yameharibu miundombinu na uchumi wa nchi hiyo, na kuifanya Yemen kuwa mojawapo wa maeneo makubwa zaidi ya janga la kibinadamu duniani. Wahamiaji wanaotafuta hifadhi katika eneo kama hilo lenyewe linafichua kutolingana kwa mfumo wa kimataifa katika kuzalisha migogoro na kuitikia migogoro.

Wakati huo huo, mshtuko wa hali ya hewa unaokabili Pembe ya Afrika - kiangazi kinachojirudia, mafuriko na kuanguka kwa mifumo ya kilimo na ufugaji - unalingana vibaya na kuchelewa kwa watu wanaobeba majukumu makubwa ya uzalishaji wa hewa ukaa duniani katika kupunguza uzalishaji na ufadhili wa hali ya hewa. Mwingiliano wa umaskini na shinikizo la hali ya hewa umefanya uhamiaji wa baharini kwa hatari kuwa chaguo pekee linaloonekana katika hali ya kukata tamaa.

Jamii ya kimataifa imekuwa ikijibu njia hii ya uhamiaji kwa muda mrefu kwa kuzingatia kuzuia mipaka na kurudisha wahamiaji nyumbani. Operesheni za doria za baharini na kuzuia zimepata uwekezaji mkubwa wa fedha, wakati uuzaji wa silaha kwa vita vya Yemen unaendelea, ahadi za ufadhili wa hali ya hewa zinachelewa kulipwa, na mahitaji ya maendeleo ya Afrika yanaendelea kusubiri. Watu 139 wamezika mlango wa Bab el-Mandeb, na tatizo si bahati mbaya ya meli moja, bali ni mfumo unaojirudia kutolingana katika kuzalisha migogoro na kuitikia migogoro.