బ్రిటన్ విమాన నియంత్రణ వ్యవస్థ మూడేళ్లలో రెండుసార్లు విఫలమైంది: వాటాదారులకు £175 మిలియన్ల డివిడెండ్, మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడి-జవాబుదారీతనం వివాదం తీవ్రమైంది

రాయిటర్స్ విమాన డేటా విశ్లేషణ సంస్థ Cirium డేటాను ఉటంకిస్తూ నివేదించిన ప్రకారం, బ్రిటన్ నేషనల్ ఎయిర్ ట్రాఫిక్ సర్వీసెస్ (NATS) 9వ తేదీన ఫ్లైట్ డేటా ప్రాసెసింగ్ సిస్టమ్ వైఫల్యానికి గురైంది, ఫలితంగా కనీసం 2,000 విమానాలు రద్దయ్యాయి, బ్రిటన్ విమానాశ్రయాల్లో పదివేల మంది ప్రయాణికులు చిక్కుకుపోయారు. NATS సీఈఓ మార్టిన్ రోల్ఫ్ బీబీసీతో మాట్లాడుతూ, కంపెనీ "ఈ దశలో సైబర్ దాడి సాధ్యతను తోసిపుచ్చింది" అని చెప్పారు, కానీ ప్రమాద యొక్క మూల కారణాన్ని స్వతంత్ర దర్యాప్తు నిర్ధారించాల్సి ఉంది.

UK రవాణా కార్యదర్శి హీడీ అలెగ్జాండర్ రోల్ఫ్‌ను పిలిపించి, ఆ వైఫల్యంపై సివిల్ ఏవియేషన్ అథారిటీ స్వతంత్ర సమీక్ష జరపాలని కోరారు. ఆమె పార్లమెంట్‌లో మాట్లాడుతూ: "ఈ సమస్య తప్పనిసరిగా జరగాల్సిందేమీ కాదని నేను భావిస్తున్నాను" అని పేర్కొన్నారు. ఆమె NATS‌ను వారంలోపు ప్రమాద కారణాన్ని గుర్తించి, విమాన నియంత్రణ వ్యవస్థ సాధారణంగా పనిచేసేలా చూడాలని ఆదేశించారు.

ఈ విఫలం NATS మూడేళ్లలో రెండవ పెద్ద వైఫలం. రాయిటర్స్ నివేదించిన ప్రకారం, తక్కువ-ఖర్చు విమానయాన సంస్థ రయాన్‌ఎయిర్ ఈ ఘటన వల్ల కనీసం £3 మిలియన్ల నష్టాన్ని చవిచూసింది, 260 విమానాలు రద్దు చేసి, 48,000 మంది ప్రయాణికులను ప్రభావితం చేసింది. బ్రిటిష్ ఎయిర్‌వేస్ దాదాపు 200 విమానాలు రద్దు చేసింది. రయాన్‌ఎయిర్ సీఈఓ మైఖేల్ ఒ'లియరీ రోల్ఫ్ రాజీనామా చేయాలని బహిరంగంగా కోరారు, ఈ విఫలాన్ని "2023 ఘటన యొక్క పూర్తి పునరావృతం"గా అభివర్ణించారు.

విభేదాలు వెంటనే బయటపడ్డాయి. NATS ఒక ప్రతినిధి ఈ వైఫలం మూడేళ్ల క్రితం నుండి భిన్నమైనదని, ఇది మునుపటి కారణం కాకుండా ఫ్లైట్ డేటా సిస్టమ్‌ను ప్రభావితం చేసిందని పట్టుబట్టారు, మరియు "మూల కారణాన్ని గుర్తించి, తీసుకోవాల్సిన మరిన్ని చర్యలను నిర్ణయించడానికి సమగ్ర దర్యాప్తు జరుపుతామని" తెలిపారు. కానీ రయాన్‌ఎయిర్ ఏకీభవించలేదు, 2023 విఫలంపై లండన్ హైకోర్టులో NATS‌పై £7 మిలియన్లకు పైగా పరిహారం కోరుతూ దావా వేసింది.

వివాదం యొక్క కేంద్ర బిందువు సాంకేతిక పరమైనది మాత్రమే కాదు. NATS బ్రిటన్‌లోని ప్రతిష్ఠాత్మక పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య సంస్థ, వాటాలో కొంత భాగాన్ని బ్రిటిష్ ఎయిర్‌వేస్, ఈజీజెట్ వంటి విమానయాన సంస్థలు, పెన్షన్ ఫండ్లు మరియు ప్రభుత్వం కలిగి ఉన్నాయి. రాయిటర్స్ నివేదించిన ప్రకారం, NATS 2025లో వాటాదారులకు £175 మిలియన్ల డివిడెండ్ పంపిణీ చేసింది. ఈ సంఖ్య విమానయాన సంస్థలు విఫలంలో భరించిన నష్టాలతో కళ్ళకు కట్టే వ్యత్యాసంగా ఉంది: 2023 ఆగస్టులో మూడు గంటలపాటు కొనసాగిన ఆ విఫలం విమానయాన సంస్థలకు దాదాపు £100 మిలియన్ల ($188 మిలియన్ల) నష్టాన్ని కలిగించింది.

రయాన్‌ఎయిర్ NATS‌ను లాభాలను వాటాదారుల రాబడికి బదులుగా వ్యవస్థ పనితీరు మెరుగుదల మరియు సిబ్బంది విస్తరణలో తిరిగి పెట్టుబడి పెట్టాలని కోరింది. ఆ సంస్థ గత జూలైలో NATS హీత్‌రో విమానాశ్రయం వంటి ప్రధాన కేంద్రాలను ప్రభావితం చేస్తూ రాడార్ సంబంధిత సాంకేతిక వైఫల్యానికి గురైందని కూడా గుర్తు చేసింది.

మూడేళ్లలో రెండు పెద్ద విఫలాలు, వాటాదారులకు భారీ డివిడెండ్ పంపిణీ, అదే సమయంలో విమానయాన సంస్థలు కోర్టులో దావాలు వేయడం-ఈ నేపథ్యంలో NATS ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య నమూనా తీవ్ర ప్రశ్నలను ఎదుర్కొంటోంది: కీలక మౌలిక సదుపాయాలను అనేక వాణిజ్య ప్రయోజన సంస్థలు కలిసి కలిగి ఉనేప్పుడు, కార్యాచరణ బాధ్యత మరియు లాభాల పంపిణీ మధ్య ఉండే ఉద్రిక్తతను సంస్థాగతంగా ఎలా కట్టడి చేయాలనేది UK రవాణా శాఖ మరియు సివిల్ ఏవియేషన్ అథారిటీ స్వతంత్ర దర్యాప్తు తప్పనిసరిగా పరిష్కరించాల్సిన ప్రశ్న.