《Made in Senegal》：బెనిన్‌కి చెందిన గిటారిస్ట్ ‘మళ్లీ తిరిగి రాని దివారం’ను Orchestra Baobabలోకి రాశారు

Africanewsలో ప్రచురించిన ఫ్రెండ్స్ ప్రెస్ ఏజెన్సీ (AFP) నివేదిక ప్రకారం, సెనెగల్ బ్యాండ్ Orchestra Baobab ‘Made in Senegal’ను విడుదల చేయబోతోంది. ఇది దాదాపు పది సంవత్సరాల్లో బ్యాండ్‌కు వచ్చిన తొలి కొత్త-పాటల ఆలబమ్. మొత్తం 12 పాటలు ఉండగా, సగటున గల భాగం కొత్తగా రచించబడింది; వాటిలో ఎక్కువ భాగం బ్యాండ్ కృతాల్లో ఇంతకు ముందు చేర్చబడలేదు. ఆలబమ్ ఆఫ్రికా–క్యూబా ఫ్యూజన్‌ను అంచెగా వేసుకుని, వోలోఫ్ గ్రియో సంగీతం, కాంగో రుంబా, సెనెగల్ mbalax, జాజ్ వంటి వారసత్వాలను ఒకదానితో నెత్తి కలిపే ధ్వని వాతావరణాన్ని కొనసాగిస్తుంది.

ఈ ఆలబమ్ మొదట బ్యాండ్ రూపాంతరం, వారసత్వ అనువంతరాన్ని సూచిస్తుంది. Orchestra Baobab 1970లో స్థాపించబడి డాకార్ నైట్‌క్లబ్‌లు, రేడియోలపై ఆధిక్యం వహించింది. తర్వాత ఒకసమయం నిలిచివోయి, 21వ శతాబ్దం తొలి భాగంలో తిరిగి కనిపించి అంతర్జాతీయ ఖ్యాతిని సంపాదించింది. ఇప్పటి కొత్త బ్యాండ్ సభ్యుల్లో చెల్లువరి 30, 40 ఏళ్ల వయస్సులు ఉన్నారు. ప్రధాన గాయకుడు Korka Dieng 2023లో చేరి, బ్యాండ్‌లోని తొలి, ఏకైకమైన స్త్రీ సభ్యురాలుగా నిలిచారు. స్థాపక గిటారిస్ట్ Barthelemy Attisso 2021లో మరణించారు. గాయకుడు, డ్రమ్స్ విద్యాపతి Balla Sidibe, Rudy Gomis 2020ల ప్రారంభంలో వరుసగా మరణించారు. సాక్సోఫోన్ విద్యాపతి Issa Cissokho కూడా ఇంతకు ముందే మరణించారు. 2017లో విడుదలైన మునుపటి కొత్త-పాటల ఆలబమ్ ‘Tribute to Ndiouga Dieng’ మరణించిన ఒక స్థాపక సభ్యుడిని గుర్తించే ఆలబమ్‌గా రూపొందించబడింది. ఇక్కడ వారసత్వం అమూర్త ధ్యేయం కాదు; ఎవరి స్థానంలో ఎవరు వచ్చారు, ఎవరు కొనసాగి ప్లే చేస్తారు, ఏ పాటలను మళ్లీ రచిస్తారనే విషయంలో అది నిర్ధారణాత్మకంగా అమల్లోకి వస్తుంది.

Dieng ఫ్రెండ్స్ ప్రెస్ ఏజెన్సీకి చెప్పి, తనతో పాటు ఇతర కొత్త బ్యాండ్ సభ్యులు తమ వ్యక్తిగత శైలీని తీసుకువచ్చినా, ‘ఈ లెజెండరీ బ్యాండ్‌ను ఇప్పటికీ ఇక్కడ చేరుకోగలిగిన అసల్పతను ఉండుపోయాలని’ ఉపక్రమిస్తున్నారని చెప్పింది. ఆమె చెప్పిన అసల్పత గత ధ్వనిని గడ్డకట్టి పెట్టేంది కాదు; కొత్త సభ్యులు సామూహిక చరిత్రలో గుర్తించదగిన వ్యక్తిగత సంతకును కలిపించడమే దాని స్వరూపం. పాత సభ్యులను నిరంతరం కోల్పోతున్న బ్యాండ్‌కు తర తరాల మార్పు ఈ ఆలబమ్‌లోని కేంద్ర కళా సమస్యగా ఉంది.

చరిత్ర ప్రశ్నను నిజంగా ముందుకు తీసుకువచ్చినది ‘Wida’. 37 ఏళ్ల ప్రధాన గిటారిస్ట్ Bolero Lagratte రచించిన ఈ పాట తన పుట్టిన దేశం బెనిన్‌లోని అదే పేరు గల చారిత్రక దాసీ వేరును, అక్కడి ‘మళ్లీ తిరిగి రాని దివారం’ను ప్రత్యక్షంగా సూచిస్తుంది. Lagratte బ్యాండ్‌లో చేరిన కొత్త సభ్యుల్లో అత్యధిక కాలం నుంచి ఉన్నవాడు; 2021లో మరణించిన స్థాపక గిటారిస్ట్ Attisso స్థానంలో వచ్చారు. దాసీ వ్యాపార చరిత్ర ఇప్పుడు పాట శీర్షికలోనూ రచనలోనూ స్పష్టమైన సూచనగా మారింది. ఈ స్మరణను బెనిన్‌లో పుట్టిన ఒక రచయిత సెనెగల్ బ్యాండ్‌లోని ప్రస్తుత రచనలోకి ప్రత్యక్షంగా తీసుకువచ్చారు. దాసీ వ్యాపారం వెనుక మిగిలిన నిర్మాణాత్మక హింసను ఇది తొలగించలేదు. కానీ ఈ స్మరణ ఎవరి చేతుల్లో ఉండాలో అనే విషయాన్ని మార్చింది: Lagratte బయటకు ‘ఆఫ్రికా టోన్‌ను’ అందించడంతో మాత్రమే నిలువకుండా, తన స్వంత చరిత్ర ప్రస్తుత రచనలోకి ఎలా ప్రవేశించాలో అనేది నిర్ణయిస్తున్నాడు.

ఆలబమ్‌లోని మరో కొత్త పాట ‘Gorgorlou’ను ట్రంబోన్, టెనర్ సాక్సోఫోన్ విద్యాపతి Wilfried Zinsou రచించారు. వోలోఫ్ భాషలో ‘Gorgorlou’ అంటే అడుగుదుగుగా జీవనం సాగించడానికి కష్టపడే వ్యక్తి. ‘Wida’ దాసీ వేరును, బలవంతంగా జరిగిన వలస వెనుక మిగిలిన భూగోమ సూచకాలను చూరించినప్పుడు, ‘Gorgorlou’ గొప్ప చరిత్రను సాధారణ మనిషి రోజువారీ పరిస్థితులకు తీసుకువెళుతుంది.

Zinsou Orchestra Baobabను జాతీయ కొన్నిదుబారా అని పిలిచారు. AFPకి ఇలా వివరించాడు: ‘మన ద్వారా ప్రజలు సెనెగల్‌ను తెలుసుకుంటారు. మేము సెనెగల్ సంస్కృతిని వారి వద్దకు తీసుకువెళతాం. సెనెగల్‌ను తెలియని వ్యక్తులు Orchestra Baobab ద్వారా ఈ దేశాన్నే చూస్తారు.’ ఈ వాక్యం బ్యాండ్ రిథమ్‌లను ఎగుమతి చేయడంతోనే నిఱ్వచించకుండా, ఈ దేశాన్ని వివరించడంలోనూ పాల్గొనాలని బ్యాండ్ కోరుతోందని చూపిస్తుంది. డాకార్‌కు వెలుపల ట్యూర్లు చేస్తూ, ఈ ‘సెనెగల్‌ను ప్రతినిధించాం’ అనే స్వయం గుర్తింపును అంతర్జాతీయ ప్రచార క్షేత్రంలోకి తీసుకువెళుతుంది.

‘Wida’లోని ‘మళ్లీ తిరిగి రాని దివారం’ మరియు ‘Gorgorlou’లోని రోజువారీ జీవనోపాధి మధ్య, Orchestra Baobab వదిలేది స్థిరమైన ‘ఆఫ్రికా వారసత్వం’ లేబుల్ కాదు; ఇంకా రూపొందుతున్న ఒక చరిత్రాత్మక వ్యక్తీకరణ: బెనిన్‌లో పుట్టిన రచయిత తన దేశంలోని దాసీ వ్యాపార స్మరణను సెనెగల్‌లోకి తీసుకువెళ్తున్నాడు; పెద్దల మరణం తరువాత కూడా కొత్త సభ్యులు ఈ సంగీతాన్ని ఎలా వాయించాలో నిర్ణయించడం కొనసాగిస్తున్నారు.