పాిస్తాన్ హెచ్చరిక: హౌతీ దాడుల వల్ల 'మక్కా ఉమ్డి రక్షణ ప్పందం' ప్రారంభం కావచ్ు

పాిస్తాన్ రక్షణ మంత్రి ఖ్ాజా సిఫ్ హెచ్రించారు, సౌదీ అరేియా కస్మిక దాడికి గురైతే ేదా ెమెన్ యుద్ధం బయటకు వ్యాపిస్తే, గత నెలలో సదీ, ర్కీతో కుదుర్చుున్న 'మక్కా ఉమ్మడి రక్ణ ఒప్పందం' అధికారికంా ప్రారంభమవుతుంది. అల్ జజీరా నివేదించిన ప్రకారం, ఆసిఫ్ 9వ తేదీ సాయం్రం పాిస్తానీ ియో న్యూస్‌కు ఈ ప్రకటన చేశారు. మునుపటి రోు, హౌతీలు సౌదీ దక్షిణ ప్రాంతంై క్షిపి దాడి జరిారు, సౌదీ అధికారులు కనీసం 73 మంది గాయపడ్డారని చెప్పారు.

'మక్కా ఉమ్మడి రక్ణ ఒప్పందాన్ని' సౌదీ, టర్కీ, పాకి్తాన్ మూడు దేశాల నాయకులు గత నెలలో సంకం చేశారు, ఏదైనా దాడికి వ్యతిరేకంా 'సామూిక నిరోధక శక్తి'ని లోపేతం చేస్తామని వాగ్దానం చేారు, నిబంనలు నాటో దో ఆర్టికల్‌ను పోలి ఉన్నాయి — ఏ స్య దేంపై దాడి రిగినా అది అందరిప దాడిా పరిగణించబడుుంది. కానీ అల్ జీరా పేర్కొంది, ఈ ఒప్ందంలో 'నిర్ిష్ట అమలు విధానం ంకా స్పష్ం కాలేదు'.

మూడు దేశాలు కలిసి సుమారు 14 లక్షల క్రియాీల సనికులు, సుమారు 3,400 యుద్ విమానాలు, 6,000 ట్యాంకులు, 340కి పైగా నౌకా పరికరాలను కలిగి ఉన్నాి, అల్ జజీరా 2026 గ్లోబల్ ఫైర్‌పవర్ ఇండెక్స్ నుండి ఈ డేటాను ఉటంకించింది. ఒప్పందం కుదిరిన సమయంలో, మూడు దేశాలు ఇజ్రాయెల్ విస్తరిస్తున్న సైనిక శక్తి, ఇరాన్ ప్రాంతీయ ప్రభావం పెరగడం, హౌతీలు బాబ్-ఎల్-మండెబ్ జలసంధిని మూసివేయడం వల్ల కలిగే షిప్పింగ్ న్టాలను ఎదు్కొంున్నాయి.

2014లో ౌతీలు రాజధాని సనావు స్వాీనం చేసుకోవడంతో యెమెన్ సంఘర్షం మొదలంది, తదుపరి సంవత్సరం సౌదీ నేతృత్ంలోని బహుళ జాతి సమాఖ్య సనిక జోక్యాన్ని ప్రారంభించింది, అది ఇప్పటి వరకు కొనసాగుతోంది. 2022లో, ఐక్యరాజ్యసమితి మ్యవర్తిత్వంో జరిగిన కాల్పుల విమణ ప్పందం పెద్ ఎత్తున యుద్ధాన్ని ముగించింి, కాల్పుల విరమణ శాశ్వత రాజకీయ పరిష్కారంగా మారుతుందని దౌత్యవేత్తలు ఆించారు, కానీ అల్ జజీరా పేర్కొంది, 'ఈ ప్రయత్నాలు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్‌పై యుద్ం ప్రారంభించడంో నిలిచిపోయాయి'. ఈ బా్య సైనిక చర్యను మధ్యప్రాచ్య ఉద్రిక్తతల తీవ్రతరణకు కీలక కారణంా విస్తృతంగా చూస్తున్నారు.

జూలైలో, హౌతీల నియంత్రణలోని సనా విమానాశ్రయంపై ెమెన్ ప్రభుత్ సేనలు వైమానిక దాడి జరిాయి, ఒక ఇరానీ విానం ల్యాండ్ కాలేకపోయింది, కాల్పుల విరమణం నిానికి విచ్ఛిన్నమైంది. గత వారం హౌతీలు పెద్ద త్తున దాడిని ప్రారంభించి, తయిజ్ ప్చిమం, ోదైదా దక్ిణం గుండా ఎర్ర సముద్ర తీరంలోని మొకా ఓడరేవు, బాబ్-ఎల్-మంెబ్ జలసంి వైపు ముందుకు సాగేందుు ప్రయత్నించారు. హౌతీలు జలసంధి ద్ారా వెళ్ళే సౌదీ నౌకలపై ఆంక్షలు విధి్తున్నట్లు ప్రకటించారు; అమెరికా, జ్రాెల్ రాన్‌పై యుద్ధం ప్రారంించి, రాన్ ార్మూజ్ జలసంధి ట్రాఫిక్‌ను పరిితం చేయడం ప్రారంభించినప్పటి నుంి, బాబ్-ఎల్-మండెబ్ జలసంధి సౌదీ చమురు ఎగుతులకు వ్యూహాత్మక ప్రాము్యత మరింత పెరిగింి.

అల్ జీరా ౌతీల నియం్రణలోని అల్-మసిా టీవీ నివేదికలను ఉటంిస్తూ, సౌదీ ుద్ధ విమానాలు 9వ తేదీన ెమెన్‌లోని మరీ్, జౌఫ్, తయి్ మూడు ప్రావిన్స్‌లపై హుళ వైమానిక దాడులు జరిాయి — జౌఫ్ ప్రావిన్స్‌లోని హబ్ వాషా ఆఫ్ జిల్లాపై దు దాులు, మరీబ్ ప్రావిన్స్‌లోని సి్వాహ్‌పై పది దాులు, తయిజ్ ప్రావిన్్‌లోని బార్హ్ ప్రాంతంై ఐదు దాులు జరిపాయి. సౌదీ సైన్యం ఇంకా స్పందించలేదు.

'ఆకస్మిక దాడి రిగిే, లేదా యెమెన్‌లో జరుగుతున్నదంతా సదీకి వ్యాపి్తే, మక్కా ఒప్పందం ఖచ్చితంగా ప్రారంభమవుతుంది.' అని ఆసిఫ్ జియో న్యూస్‌కు చెప్పారు, 'ఒప్పంద నిబంధనలు కట్టుబాటు కలిగి ఉన్నాి… అవసరమైనప్ుడు మేము నెరవేరుస్తాము.' ఒప్పందం ప్రకారం పాకి్తాన్ నిజంగా సైనిక బలగాలను మోరిస్తుందా, ఆసిఫ్ చెప్ిన 'నెరవేర్డం' ఎలా పనిచేస్తుందనే దానిపై మూడు దేశాల ప్రభుత్వాలు ఇంకా అమలు చేయదగిన వివరాలు ఇవ్వలేదు.

నాటో ఐదో ర్టికల్‌ను పోలిన హుళ-వైపు రక్షణ ఒప్పందం, బాహ్య సైనిక జోక్యంతో నింతరం చీలిపోతున్న ప్రాంతంో జన్మించింది, అల్లకల్లోలం యటకు వ్యాపించే పట్ల సంబంధిత దేశాల అప్రమత్తత, కొత్త తీవ్రతరణ నష్టాలు రెండూ చర్చకు వచ్చాయి.