భారత “అణ్డు” ధర్మోత్సవం: నిరోధాలు, లైంగికీకరణ దూషణలో కేవలం బాధితులుగా ఉండటానికి నిరాకరించిన మహిళలు, క్వీర్‌లు

డీడబ్ల్యూ (DW) నివేదిక ప్రకారం, అక్టోబర్ 10 ఉదయం, కార్యకర్త నవ్‌కిరణ్ నట్ (Navkiran Natt) తన నివాసం నుంచి బయటకు వచ్చి, నిరోధాలు నిర్మించిన ఢిల్లీ అతిగా, హాజరు చేయగల ధర్మోత్సవాన్ని వెతుకుతూ. ఆమె 2020 నుండి 2021 వరకు రైతు ధర్మోత్సవంలో లోతుగా పాల్గొన్నది. DWతో ఇంటర్వ్యూలో ఆమె ఉద్యమం సాఫల్యాన్ని హాజరైన వార సంఖ్యతో వేరుచేసి, “విజయం ఎంతమంది జంటర్ మంతర్‌కు చేరుకున్నారనేది కాదు; రోడ్‌బ్లాక్‌లు, రాష్ట్రీయ హింసను ఎదురుగా చేసినా, ప్రజలు ఇంకా ఇంటి నుంచి బయటకు రావడానికి సిద్ధమయ్యారనేదే.” అని చెప్పింది.

“అణ్డు ప్రజా పార్టీ” (CJP) ప్రారంభంలో ఒక వ్యంగ్యకరణాత్మక ఆన్‌లైన్ ఉద్యమం. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్య కాంత్ గారు నిరుద్యోగ్య యువతను “అణ్డులు” అని పిలిచారు; ఆ సంస్థ పేరు ఈ రీతిగా మోదీ నడిపే భారతీయ జనతా పార్టీను సూచిస్తుంది. జూలై 20న, CJP నిర్వాహకులు పార్లమెంట్‌కు వెళ్లి, అప్పటి విద్యా మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రహద్ రాజీయైనారని డిమాండ్ చేశారు. DW ప్రకారం, భద్రతా బలగాలు లాఠీలు, తుంపుల వాయువు, పెల్లెట్ గన్లను సన్నద్ధం చేసి, గాయాలు, పెద్ద ఎదురుపు కార్రవాయులకు దారితీసినట్లు తెలిపింది. ప్రహద్ జూలై చివరివద్టు పదవి నుంచి తప్పుకున్న తర్వాత, CJP భారత ఎన్నికల సంఘి ప్రధాన కమీషనర్ జయేష్ కుమార్ రాజీయైనారని కోరింది. జాతీయ ఎన్నికల నామజాబితా డ్రాఫ్ట్‌లో 130 మిలియన్‌కు పైనా పేర్లు తొలగించబడిన ప్రేక్షలో ఈ డిమాండ్ వచ్చింది. DW నివేదిక పేర్లు తొలగించే ఆధారం, ప్రక్రియ లేదా అధికారిక స్పందనను వివరించలేదు.

అక్టోబర్ నాటికి CJPలో కొన్ని నేతృత్వ సభ్యులు న్యాయసమీలో కలిగి ఉన్నారు లేదా అరెస్టు చేయబడవచ్చని హెచ్చరికలు ఎదురుగా ఉన్నారు. DW బతిబిన దృశ్యాల్లో రోడ్‌బ్లాక్‌లు, పోలీసులు, ఆయుధాలు అప్పుడప్పుడు జరిగే పోరాటానికి వచ్చిన నేపథ్యం మాత్రమే కావు; రాష్ట్రం రాజకీయ డిమాండ్లకు స్పందించే మార్గమే అవి. అధికారులు ఎవరు వీధి దాటగలరు, ఎవరిని తీసుకెళ్లారని నిర్ణయించగలరు; కార్యకర్తలు మిత్రులు, న్యాయవాదుల సహాయంతో, వీధికి తిరిగి తిరిగి రావడం ద్వారా నిరోధించబడిన పబ్లిక్ జీవనాన్ని పునరుద్ధరిస్తారు.

మహిళలు, లింగ క్వీర్‌లు ఈ ఉద్యమంలో పర్యవేక్షకులు కావు. విద్యార్థి నేతృత్వ స్వామి నేహా బోరా (Neha Bora) they/them అనే ప్రతిపదను స్వయంగా ఉపయోగిస్తారు. ఆమె అఖిల భారత విద్యార్థి సంఘం అధ్యక్షురాలు; ఈ సంఘం భారత కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (మార్క్సిస్ట్–లెనినిస్ట్) లిబరేషన్ విభాగం. DW నివేదిక ప్రకారం, బోరా పోలీసులను దాటి, రోడ్‌బ్లాక్‌లు ఎక్కుతూ, నిర్ధారణ వ్యాహనం నుంచి వంక్యించారు. 29 ఏళ్ల రచయిత గుర్‌మేహర్ కౌర్ (Gurmehar Kaur) భారత యూత్ కాంగ్రెస్ (Indian Youth Congress)లో చేరారు. ఆమె పేర్కొన్నట్లు, పార్టీ వనరులు విభిన్న రాజకీయ విరుద్ధ ధర్మోత్సవకారులకు న్యాయ సహాయం, భద్రతా నెట్‌వర్క్‌ను అందించగలవు. ఆమె రోజు తరచుగా శరీరచర్య లేదా యోగా ప్రారంభించి, చాలా సార్లు యూత్ విభాగ న్యాయవాదులు ఆమెను పోలీస్ నిర్ధారణ నుంచి విడుదల చేసినంతో ముగుస్తుంది.

వారికి కెమెరా ముందుకు రావడం, వీధిలోకి రావడం వేర్వేరు రిస్క్‌లు. కౌర్ పేర్కొన్నట్లు, పురుష సహచరుల ఫోటోలు మీడియాలో కనిపిస్తున్నప్పుడు వారు సాధారణంగా “బాగా సిగ్గురితగా అనిపిస్తారు”; అయితే ఆమెపై దృష్టి పడటం “ప్రాణ బెదిరింపులు, బలహంకార బెదిరింపులు, దూషణ, అత్యాచారంతో సమానం.” నట్ మాట్లాడుతూ, “ఒక మహిళా ధర్మోత్సవాన్ని నడిపితే, మొదట ఆమెపై దాడేది ఆమె లైంగికతే.” అని చెప్పింది.

ఈ లైంగికీకరణ దూషణ వీధిలోనూ, ఆన్‌లైన్‌లోనూ కనిపిస్తుంది. సామాజిక మీడియాలో పోలీసులతో పోరాటం సమయంలో వేశం అస్తవ్యస్తంగా ఉన్న మహిళా ధర్మోత్సవకారుల ఫోటోలు ప్రచారమయ్యాయి; మరికొన్ని AI ఉత్పత్తి చేసిన లైంగికీకరణ చిత్రాల్లో మహిళా ధర్మోత్సవకారుల ఫోటోలను ధర్మోత్సవ దృశ్యాల్లో కలిపి ఎడిట్ చేశారు. DW ఈ చిత్రాలను ప్రభుత్వ సంస్థలు ఏర్పాటు చేసినవిగా గుర్తించలేదు; అయితే అవి నిర్ధారణలు, వీధిపై జరిగిన పోరాటాలతో సమవేళంలో ఉండగా, మహిళలు బహిరంగంగా చర్య చేసే ఖర్ముపై విలువను ఎండుటూ చూపుతాయి.

ఢిల్లీ అధికారులు మహిళా ధర్మోత్సవకారులను దురాకౌశల్యంగా చెత్తారని నిరాకరించి, వారికి “గౌరవంగా” చెళ్లారని చెప్పారు. బోరా దీనికి విరోధంగా, మహిళా ధర్మోత్సవకారులను నిర్వహించే మహిళా పోలీసుల సంఖ్య చాలా తక్కువ, కానీ వారు ఎక్కువమంది మహిళా ధర్మోత్సవకారులను ఎదురుకోవాల్సి వచ్చిందని చెప్పింది. “కొన్ని మహిళా ధర్మోత్సవకారులు నన్ను రక్షించడానికి వచ్చి, నా నిర్ధారణను నిరోధించారు.” అని ఆమె చెప్పింది. DW వివరించిన వివరాల్లో స్వతంత్ర దర్శకాంక్షణ ఫలితాలు లేవు; అందుకే సంబంధిత ఆరోపణలను నిర్ధారించిన వ్యవస్థాపక సమస్యగా రాయడం సాధ్యం కాదు; అధికారిక నిరాకరణ కూడా స్వతంత్రంగా, నిర్ధారించగల దర్శకాంక్షణకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. వివాదంలో ఉన్న రెండు పక్షాలకు సమాచార పరిస్థితులు సమానమే కావు: పోలీస్ బలం, సంస్థాగత వనరులు కలిగి ఉన్న పక్షం నేరుగా అధికారిక నిరాకరణ చేయగలదు; నిర్ధారణను ఎదురుకొన్న, చిత్రాలు మార్పులేయబడిన, శరీరం పబ్లిక్ వివాదానికి ప్రజేపరిణామమైన వ్యక్తులు స్వతంత్రంగా దీనిని నిర్ధారించలేకపోతారు.

కార్యకర్త కవితా కృష్ణన్ (Kavita Krishnan) మహిళలను కేవలం “బాధితులు” స్థానంలో ఉంచడాన్ని బహిరంగంగా ప్రశ్నించారు. ఆమె చెప్పిన ప్రకారం, “కుటుంబాన్ని కాపాడు, బిడ్డీని చదివించు” అనే దృక్పథం ఈ తర తరల విద్యార్థుల కోరికలకు ఇక సమాధానం కాదు. వారిని “రాజకీయ వ్యక్తులు, స్వేచ్ఛా వ్యక్తులు”గా చూడాలనేది ఆమె ప్రత్యేకంగా మండించిన డిమాండ్. “కుటుంబాన్ని కాపాడు, బిడ్డీని చదివించు” (Beti Bachao, Beti Padhao) అనేది 2015లో భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ఫ్లాగ్‌షిప్ కార్యక్రమం. ఆమె విమర్శ ఒక రాజకీయ దృక్పథాన్ని సూచిస్తుంది: మహిళలను మొదట రక్షించవలసిన “కూతుర్లు” స్థానంలో ఉంచినప్పుడు, వారు రిస్క్‌ను గ్రహించి, సహచరులను ఏర్పాటు చేసి, విధానాన్ని సవాలు చేయగల రాజకీయ వ్యక్తులుగా కూడా గుర్తించడం కష్టమవుతుంది.

సెప్టెంబర్ చివరివద్టు న్యూఢిల్లీలో 17 ఏళ్ల యువతి గ్యాంగ్‌రేప్‌కు గురయ్యిన తర్వాత, మహిళలు, LGBTQ+ సముదాయాలు ఎక్కువ స్వాతంత్ర్యాన్ని కోరుతూ అడిగారు; లింగ సురక్షత మళ్లీ ప్రధాన అంశంగా మారింది. DW భారత నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో సమాచారం ప్రకారం, 2024లో మహిళలపై 441,534 క్రైమ్ కేసులు నమోదై, సగటున ప్రతిరోజూ 1,210 నమోదయ్యాయి; నిపుణుల ప్రకారం, అధికారిక గణాంకాలు లింగ హింసను కేవలం ఒక భాగాన్ని మాత్రమే చూపుతాయి. ఈ సంఖ్యలు CJP ధర్మోత్సవ కేసుల గణాంకాలు కావు; అయితే ఈ పోరాటానికి విస్తరించిన సామాజిక నేపథ్యాన్ని ఏర్పరుస్తాయి.

కృష్ణన్ CJP ధర్మోత్సవాన్ని “సంస్కృతీయ జాతీయత” లేదా “సాంస్కృతిక జాతీయత” విరుద్ధంలోని విస్తార ఉద్వేగంలో ఉంచారు. “కూతుర్లు, కుటుంబం, సంప్రదాయం” వంటి రక్షణాత్మక భాషను ఉపయోగించి, ఈ రకమైన రాజకీయం అల్ప సంఖ్యకులు, వలసలు, ట్రాన్స్‌జెండర్ వ్యక్తులపై శత్రుత్వాన్ని ప్రేరణ పెడుతుందని ఆమె భావిస్తున్నారు. ట్రంప్, ఓర్‌బాన్, జర్మన్ ఎంపికల పార్టీ కూడా ఇదేని లాంటి వాక్యరాశులను ఉపయోగిస్తున్నారని ఆమె పేర్కొన్నారు. ఇది ఆమె స్వంత రాజకీయ మూల్యాంకన మాత్రమే; దేశాల విధానాలను ఒకేలా పోల్చి చూడవచ్చని ఇందులో లేదు. అయితే ఇది ఒక ప్రశ్నను ముందుకు వెంటుకుంటుంది: రక్షణ భాష ఎలా ఒకపక్షంగా చెందిన భావనకు అనుమతి తలుపును సృష్టించి, అల్ప సంఖ్యకులను తోసే రాజకీయ సాధనంగా మారుతుంది?

నిర్ధారణకు గురయిన తరువాతి రోజు కూడా ప్రజలు వీధికి వెళ్లారు. బోరా నిర్ధారణ వ్యాహనం నుంచే వంక్యించారు; కౌర్ రోజువారీ జీవితం, పోలీస్ నిర్ధారణ మధ్య తిరిగితిరిగి వెళ్లారు. “హాజరవ్వంటి, మీ శరీరాన్ని రిస్క్‌లో పెట్టండి.” అని కౌర్ చెప్పింది.