Almanya Rusya tehdidini bahane ederek silahlanmayı hızlandırıyor, ancak savunma muafiyeti borcunun neredeyse yüzde kırkı savunmaya gitmedi

Almanya'nın "Rusya tehdidi" anlatısı bir tür siyasi kimyasal reaksiyon yaratıyor: hükümet hibrit tehdidi gerekçe göstererek silahlanmayı hızlandırıyor, güvenlik kurumlarının soruşturma yetkilerini genişletiyor; bu sırada bağımsız bir ekonomik araştırma kurumu, 2025'te savunma muafiyeti kapsamında alınan ek borcun yüzde 38,5'inin ek savunma harcamasına dönüşmediğini, yaklaşık 11 milyar avroluk mali alanın başka amaçlara aktarıldığını ortaya koyuyor. Yetki genişletme, silahlanma ve istatistik yöntemi tartışması aynı hafta içinde eş zamanlı olarak sahneye çıkıyor.

DW'nin haberine göre, NATO Genel Sekreteri Rutte 10 Eylül'de Berlin'de Alman Dışişleri Bakanlığı'nın büyükelçiler toplantısına katılarak Almanya'yı Avrupa savunmasının "itici gücü" olarak açıkça övdü ve "You have shifted into sixth gear on defense" ifadesiyle Alman hükümetinin askeri harcamaları hızlandırmasına destek verdi. Rutte aynı zamanda Rusya'nın Avrupa'ya yönelik "hibrit saldırılarının" arttığı konusunda uyardı — bunlar arasında siber saldırılar, sabotaj faaliyetleri ve drone operasyonları yer alıyor. Alman hükümeti akabinde Ağustos başında Leipzig/Halle havalimanında yaşanan drone olayını Rusya'nın "hibrit saldırısı" olarak nitelendirdi; İçişleri Bakanı Dobrindt meclis konuşmasında Rusya'yı açıkça arka plan aktörü olarak işaret etti.

Dobrindt, içişleri bütçesini 2027'ye kadar yaklaşık 15,8 milyar avrodan 16,7 milyar avroya çıkarma dayanağıyla güvenlik kurumlarının daha geniş soruşturma yetkisi edinmesini, yeni bir ortak drone savunma merkezi ile Haziran ayında açılan Hibrit Tehditle Mücadele Ortak Merkezi'nin (GAZ Hybrid) kurulmasını yürütüyor. Dobrindt meclis konuşmasında "The threat level is high and is coming from different places" dedi ve havalimanı olayını "yalnızca münferit bir vaka değil" olarak nitelendirdi. Ayrıca "We are rebuilding the pillars of security architecture" ifadesini kullandı.

İşte sorunun kendisi burada: idari sistem aynı anda "tehdit kaynağını nitelendirme" ve "kendi soruşturma yetkisini genişletme" iki rolünü üstlendiğinde, güç denetimi zinciri gerilmektedir. Eleştirmenlerin endişesi, bağımsız teknik kaynak belirleme kamusal kanıt zincirinin yokluğunda, "Rusya tehdidi"nin kendini kanıtlayan bir anlatıya dönüşmekte olduğu — devlet Rusya'yı işaret ediyor, Rusya reddediyor, bu da karşılıklı olarak yetki genişletmenin gerekçesi haline geliyor.

Kuzey Ren-Vestfalya İçişleri Bakanı Röhr aynı zamanda, tutuklanan zanlı Daniel V.'nin ikametgahında, bazıları Almanya sınırındaki komşu ülkelerde bulunan 160'ı aşkın olası sabotaj hedefini içeren el yazısı bir listenin ele geçirildiğini bildirdi. Ancak Röhr'ün kendisi de zanlının yabancı bir güç tarafından istihdam edildiğine dair kanıt bulunmadığını, yalnızca "bu olasılığın mevcut olduğunu" kabul etti. Başka bir deyişle, Rusya'ya atfedilmesi şu an itibarıyla ağırlıklı olarak hükümet ve içişleri birimleri tarafından yapılmakta, bağımsız yargı veya üçüncü taraf teknik soruşturma kurumlarının eşdeğer sonucundan kaynaklanmamaktadır. Bu, sabotaj eylemlerinin gerçekliğini inkâr etmek değildir — elektrik altyapısına yönelik çok sayıda girişim zaten yaşanmıştır; ancak yabancı bir devlet aktörünü işaret etme sürecinin, bizzat suçlama kadar ciddi olması gerekir, özellikle de bu işaretlemenin iç soruşturma yetkilerinin genişletilmesinin önkoşulu olarak kullanılacağı bu dönemde.

Gerçekten sorgulanması gereken, güvenlik adı altındaki bu mali yeniden dağıtımın nereye aktığıdır. Münih Ifo Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü araştırmacısı Emilie Höslinger, 10 Eylül'de yayımladığı analizde açıkça şunu belirtti: "A large part of the additional debt did not lead to additional defense spending. Instead, the extra spending capacity freed up in the core budget was used for other purposes." Verilere göre, 2025'te savunma muafiyeti kapsamında alınan ek borcun toplam tutarı 28,6 milyar avro iken, ilgili savunma harcamaları yalnızca 17,6 milyar avro arttı — fark tam olarak yaklaşık 11 milyar avro, toplamın yüzde 38,5'ine denk geliyor.

Federal Maliye Bakanlığı, Ifo'nun istatistik yöntemini hızla reddederek, kurumun savunma muafiyeti borcunu ölçmek için Federal Meclis ve Federal Senato'nun Anayasa'ya yazdığı hukuki standardı kullanmadığını, bunun "hukuki ve yöntemsel açıdan sorunlu" olduğunu ve "elma ile portakalı karşılaştırmak" anlamına geldiğini söyledi. İki taraf arasındaki anlaşmazlık, "hukuki anlamda savunma harcaması nedir" meselesinde yoğunlaşıyor, "savunmaya gerçekten daha fazla para harcandı mı" sorusunda değil. Bir devlet "ulusal güvenlik istisnası" adı altında borç tavanını gevşettiğinde, istatistik yöntemi tartışmasının kendisi siyasi bir ağırlık taşır — 11 milyar avroluk farkın zimmet olarak kabul edilip edilmediğini, yeniden tanımlanıp tanımlanmadığını ya da meşrulaştırılıp meşrulaştırılmadığını belirler.

Almanya'nın silahlanması da yalıtılmış bir olgu değil. Rutte aynı toplantıda Almanya'nın savunma harcamalarının diğer tüm Avrupa ülkelerini aştığını ve Avrupa silah üretiminin ana itici gücü haline geldiğini doğruladı. DW'nin ilgili haberlerinde ayrıca Alman seyir füzelerinin seri üretiminin ilerletilmesi ve gizli bir balistik füze denemesinin açıklanması, Birleşik Arap Emirlikleri ile ileri dijital altyapıyı da kapsayan 40 milyar avroluk yatırım anlaşması ele alınıyor; bunların tümü Almanya'nın güvenlik ve sanayi haritasını yeniden şekillendiriyor. Bu düzende "Rusya tehdidi" hem mali kaynakları ve parlamento çoğunluğunu seferber etmenin aracı hem de ulusal kaynakları yeniden dağıtmanın ve idari gücü genişletmenin kaldıracıdır.

Sıradan vatandaşlar açısından bedel yalnızca daha yüksek vergi ve borç değildir. Kuzey Ren-Vestfalya ve diğer yerlerdeki elektrik altyapısı zaten fiili sabotaj riskiyle karşı karşıyadır; güvenlik kurumlarının yetkileri genişledikten sonra soruşturma araçlarının kapsamı daha geniş kesimlere yayılacak. Eleştirmenler, bu genişlemenin bağımsız kanıtlarla yeterince desteklenmemiş bir "devlet düşmanı" anlatısı altında yürütüldüğünden endişe duyuyor. Savunma muafiyeti borcunun neredeyse yüzde kırkının nereye gittiği sorgulanırken, Rusya'ya atfinin ağırlıklı olarak hükümetin kendi nitelendirmesine dayanması, soruşturma yetkisi genişlemesi ile silahlanmanın eş zamanlı gerçekleşmesi söz konusuyken, sorun artık Almanya'nın tehdit altında olup olmadığı değil, tehdit adı altındaki bu genişlemenin yeterince sıkı bir demokratik denetimle sınırlanıp sınırlanmadığıdır.