Bangladeş Dışişleri Bakanı Genel Kurul Başkanı olarak göreve başladı, Güvenlik Konseyi'nin '1945 mimarisinin' artık zamana uygun olmadığını söyledi

BM 81. Genel Kurul Başkanı ve Bangladeş Dışişleri Bakanı Rahman, 9 Eylül'de New York'ta resmen göreve başladı ve reform oklarını doğrudan İkinci Dünya Savaşı'ndan miras kalan bir iktidar yapısı olan Güvenlik Konseyi'ne çevirerek, kamusal güveni onarmak için 'anlamlı' bir değişim çağrısı yaptı.

The Hindu gazetesinin haberine göre, Rahman, basın toplantısında Press Trust of India'nın sorusunu yanıtlarken, mevcut BM sisteminin 21. yüzyılın zorluklarına artık uyum sağlayamadığını açıkça söyledi. Şu ifadeyi kullandı: "Bu 1945 değil, biz San Francisco Konferansı'nı yapmıyoruz." Bu söz, eleştiriyi doğrudan 1945 BM Şartı'nın imzalanmasıyla kurulan iktidar dağılımına — veto hakkıyla Güvenlik Konseyi'ne egemen olan beş daimi üyenin yapısına — yöneltiyor; söz konusu yapı son seksen yılda kayda değer bir düzenlemeye tabi tutulmadı.

Rahman şöyle konuştu: "Güven açığı söz konusu, örgütün geleceğe — yalnızca bugüne değil, yarına da — uyum sağlayabilmesi için daha derin bir reforma gitmesi gerekiyor." Aynı zamanda, reformun kamusal güvenin yeniden kazanılmasına yardımcı olamaması durumunda bunun 'göstermelik' ya da 'marjinal' bir onarım olarak görüleceği konusunda uyarıda bulundu. "Bu reform meselesini çok, çok ciddiye alıyorum." diye ekledi.

Yeni Genel Kurul Başkanı, BM Genel Sekreteri Guterres'in başlattığı 'UN80 Girişimi'ni sürdüreceğini belirtti; söz konusu girişim, BM sistemini daha yalın, etkin ve uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor. Rahman, "Dünya ilerledi, bu örgütün de ilerlemesi gerekiyor; ben bu sürecin ilerletilmesine yardımcı olacağım." dedi.

Rahman, Haziran 2026'da BM 81. Genel Kurul Başkanı olarak seçildi; görev süresi 8 Eylül Genel Kurul açılış tarihinden itibaren başladı ve selefi Almanya'nın eski Dışişleri Bakanı Baerbock'tan görevi devraldı. Güney Asyalı bir gelişmekte olan ülkenin diplomatı olarak Rahman'ın göreve gelmesi, Güvenlik Konseyi reformuna ilişkin uzun süredir devam eden tartışmaya kendi başına Küresel Güney perspektifinden bir boyut kattı.

Güvenlik Konseyi reformu, BM gündeminin en uzun soluklu ve en hassas konularından biri olmaya devam ediyor. 1990'lardan bu yana daimi üye koltuklarının genişletilmesi, veto hakkının sınırlandırılması veya kaldırılması gibi öneriler defalarca gündeme getirildi, ancak beş daimi üye arasında uzlaşı sağlanamadığı için uzun süredir askıda bekliyor.

Rahman, reformun geleceği konusunda kendisi de gerçekçi bir tutum sergiledi. Şu açıklamayı yaptı: "Her şeyin hızla ve dostça çözüme kavuşacağı konusunda saf değilim. Bazı meseleler sürekli çözümsüz kalacak, bazıları için çözüm bulmak zaman alacak. Bu böyledir. Ama bu, mümkün olan yerlerde uzlaşı aramamıza engel olmamalı."