İngiltere, Fransa ve Kanada'nın da yer aldığı on iki ülke, Batı Şeria yerleşim birimleriyle ticareti kısıtlayacağını duyurdu; önlemlerin kapsamı ve zamanlaması sorgulanıyor

France 24'ün haberine göre, İngiltere, Kanada ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu on iki ülke bu Salı günü, İsrail'in Ürdün Nehri'nin Batı Şeria'sındaki yerleşim birimlerine ticaret kısıtlamaları uygulayacağını ortaklaşa duyurdu. Danimarka, Finlandiya, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya ve İsveç de bu sıraya katıldı; ilgili önlemler on iki dışişleri bakanı tarafından ortak bildiride resmen açıklandı.

Bu adım, yerleşimcilerin Batı Şeria'daki Filistin köylerine yönelik saldırılarının tırmanmasıyla bağlantılı olarak atıldı; ilgili şiddet, uluslararası toplum tarafından geniş çapta kınandı. Ancak yerleşimci şiddetinin tırmanması yalıtılmış bir olgu değil; yerleşim birimlerinin sürekli genişlemesi ve işgal sisteminin derinleşmesinin genel seyriyle birlikte ilerliyor.

Zamanlama açısından bakıldığında, bu ortak adımın duyurusu geç kalmış görünüyor. İsrail yerleşim birimlerinin varlığı yarım yüzyılı aşkın bir süredir devam ediyor ve bu dönemde Batılı başlıca ülkeler genel olarak İsrail ile normal ekonomik ve ticari ilişkilerini sürdürdü. Şimdi ticaret araçlarıyla yanıt verme tercihi, yerleşim birimleri rejiminin kendisinin hukuka aykırılığından ziyade, daha çok yerleşimci şiddetinin uluslararası medyada görünürlüğünün artmasına bir yanıt niteliği taşıyor; bu tercih, Batı bloğunun İsrail-Filistin meselesinde uzun süredir izlediği seçici müdahale modelini yansıtıyor: işgalin bazı boyutları uluslararası kamuoyunda "göz ardı edilemez" hale geldiğinde yaptırım araçları devreye sokuluyor, işgalin genel çerçevesi ise kasıtlı olarak bertaraf ediliyor.

Daha da dikkat çekici olan, önlemlerin kapsamının sınırlılığıdır. On iki ülkenin kısıtlamaları yalnızca yerleşim birimleri düzeyine dokunuyor ve İsrail'in Ürdün Nehri'nin Batı Şeria'sı üzerindeki onlarca yıllık genel işgaline doğrudan meydan okumuyor. Ülkelerin kısıtlayacağı spesifik ürün kapsamı, yürürlük tarihi ve uygulama ayrıntıları henüz açıklanmadı; İsrail hükümetinin resmi yanıtı da belli değil. Yalnızca yerleşim birimlerinin ekonomik boyutuna dokunan ve genel işgal çerçevesine dokunmayan bu yapıda, önlemlerin fiili bir caydırıcı etki yaratıp yaratmayacağı belirsizliğini koruyor.

Batı Şeria'daki Filistinlilerin günlük olarak karşılaştığı arazi el koyma, kontrol noktası uygulamaları, hareket ve inşaat izinlerine ilişkin sistematik kısıtlamalar, bu ortak adımın çerçevesine dahil edilmedi. Bu düzenlemenin stratejik bir odaklanma mı, yoksa işgalin özüne ilişkin doğrudan bir yanıttan kaçınma mı olduğu, nihayetinde bu adımın sembolik anlamın ötesine geçip geçemeyeceğini belirleyecek.