Kral Charles'ı "kırmamak için": Uganda ordusu Prens Harry'nin Engelli Askerler Oyunları'ndan çekildi

Uganda Savunma Kuvvetleri Genel Komutanı Muhoozi Kainerugaba, sosyal medya platformu X'te Uganda'nın İngiltere Prens Harry tarafından kurulan Engelli Askerler Oyunları'ndan çekileceğini duyurdu. Avustralya Yayın Kurumu'nun haberine göre Kainerugaba paylaşımında şunları yazdı: "Derin saygı duyduğumuz İngiltere Kralı III. Charles'a karşı görülmemek için Uganda, Engelli Askerler Oyunları'ndan çekildiğini bildirir."

Engelli Askerler Oyunları, Prens Harry tarafından 2014'te yaralı ve hasta muvazzaf ve emekli askerlere yönelik olarak başlatılmış olup, 2018'de Sidney ve geçen yıl Vancouver dahil yedi kez düzenlendi. Bir sonraki oyunlar gelecek yıl İngiltere'nin Birmingham kentinde yapılacak. Uganda, ilk katılımını bu yıl temmuz ayında — Prens Harry'nin Londra'da bu müsabakaları tanıttığı sırada — onaylamıştı. İki aydan kısa bir süre sonra Kainerugaba, "kralı kırmama" gerekçesiyle bu taahhüdünü geri çekti.

Kainerugaba aynı zamanda Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni'nin oğludur. Bu kimlik, X'teki açıklamasına ek bir siyasi ağırlık katıyor: yalnızca ordunun en üst komutanı değil, Uganda'nın en üst karar alma mekanizmasıyla doğrudan bağlantılı bir isim.

Bu açıklamanın zamanlaması dikkat çekicidir. Ağustos ayı sonunda Prens Harry ve eşi Meghan Markle, altı yıl aradan sonra İngiltere'ye döndü. Bunun hemen ardından Kral Charles, İngiltere hükümetine ve askeri yetkililere yazdığı mektupta, ikilinin kraliyet görevlerine geri dönmeyeceğini açıkça belirtti. Bu bağlamda, ne İngiltere hükümetine başkanlık eden ne de oyunların işleyişine dair resmi bir sorumluluğu bulunan bir yabancı hükümdar, Uganda ordusu tarafından fiili bir veto yetkisine sahip olarak kabul edildi.

Daha da dikkat çekici olan, yarışmadan çekilme açıklamasının müsabakaların organizasyonu, katılım bütçesi ya da sporcuların rehabilitasyon çıkarlarına ilişkin hiçbir açıklama içermemesidir. Açıklama, bir Avrupa hükümdarının varsayılan duygularını, ülkesindeki engelli askerlerin yarışmaya katılma hakkının önüne koyuyor — oysa bu askerler oyunların rehabilitasyon ağından ve uluslararası etkileşimden yararlanabilirdi.

Uganda'nın NBS Sports sitesinin haberine göre, bu yıl ağustosta Glasgow'daki İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları'nın ardından dört Uganda boksörü kafileyle ülkeye dönmedi ve akıbetleri bilinmiyor. Haber, Kainerugaba'nın çekilme kararının bu olayla nedensellik ilişkisi olup olmadığını netleştirmiyor; ancak eski sömürgeci gücün "iyi niyetine" dayanan bir spor diplomasisi çerçevesi, iki taraflı sürtüşmelerde zaten araçsallaştırılmaya açıktır.

Kainerugaba'nın açıklaması birkaç kritik soruyu da yanıtsız bırakıyor: III. Charles'ın kendisi ya da kraliyet ofisinin Uganda'nın katılımına ilişkin herhangi bir açıklama yapıp yapmadığı konusunda şu an için kamuya açık bir kanıt bulunmuyor; sözde "kralın iradesine karşı gelme" durumu, bu askeri liderin tek taraflı yorumundan ibaret; çekilme kararının Uganda hükümetinin resmi süreçlerinden geçerek mi yoksa yalnızca askeri liderin X üzerinden duyurusuyla mı alındığı da belirsiz.

Prens Harry, iki kez Afganistan'da görev yapmış ve 2023'teki Netflix belgeselinde savaş alanından dönmenin psikolojik zorluklarını açıkça dile getirmişti. Engelli Askerler Oyunları'nın vurguladığı şey tam da katılımcıların rehabilitasyon süreçleri ve topluma yeniden kazandırılmasıdır. Bir Afrika ülkesinin askeri lideri, kendi askerlerinin bu müsabakaya katılma fırsatını yabancı bir hükümdarın duygusal tepkilerine bağladığında, bu organizasyon Uganda'da engelli askerler için bir rehabilitasyon platformu olmaktan çıkıp eski sömürge ilişkilerinin çağdaş bir yansımasına dönüşüyor — gerçek bedeli ise bu müsabakaya en çok ihtiyaç duyan Ugandalı yaralı askerler tarafından ödeniyor.