Netanyahu Haaretz’e dava açmakla tehdit ederken muhalefet 7 Ekim öncesi uyarı için hesap sorulmasını istiyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid’in 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısından birkaç gün önce kendisine açık bir uyarıda bulunduğunu yazan Haaretz gazetesi hakkında hakaret davası açmaları için avukatlarına talimat verdi. Bu iddia, Netanyahu’nun saldırıyla ilgili kamusal bir hesap verme soruşturmasına uzun süredir direnmesi bağlamında ve 27 Ekim’deki İsrail seçimlerine yalnızca haftalar kala gündeme geldi.

BBC’ye göre Netanyahu’nun ofisi, Emirlikler tarafından herhangi bir uyarı yapıldığını reddetti ve haberi “sinsi bir komplonun” parçası olarak nitelendirdi. Haaretz’in salı günü yayımladığı haber, onlarca kaynak, belge ve yazışmaya dayanan kapsamlı bir araştırmanın ürünü. İçerik, gazeteciler Eldar ve Yuval’ın birlikte yazdığı “Rehineler: Terk Edilişin 843 Günü” adlı yeni kitaptan alındı.

Haberde üç “üst düzey yabancı kaynak” ile bir Filistinli danışmana dayanılarak, Eylül 2023’ün son günlerinde BAE’nin İsrail Büyükelçiliğinden bir temsilcinin başbakanlık ofisine gittiği ve görüşmenin dinlenmemesi için özel, güvenli bir telefon teslim ettiği belirtildi. Haaretz’e göre Muhammed bin Zayid görüşmede, Hamas’ın o dönemki Gazze lideri Yahya Sinvar’ın eski bir Filistinli yetkiliye grubun “deprem” diye tanımladığı büyük bir eylem hazırladığını söylediği konusunda açık bir uyarı yaptı.

Haaretz, “Bin Zayid, ilgili olayın yalnızca kanlı bir çatışmaya yol açmakla kalmayıp bütün bölgeyi istikrarsızlaştıracağından duyduğu kaygıyı dile getirdi” diye yazdı. Ancak habere göre Netanyahu “nispeten sakin bir yanıt verdi”, Hamas’ın Batı Şeria’da harekete geçmeyi planladığını düşündü ve İsrail’in çeşitli senaryolara hazır olduğunu söyleyerek bin Zayid’i rahatlattı.

Haaretz’e göre Netanyahu, görüşmenin içeriğini İsrail iç güvenlik servisi Şin Bet’e, istihbarat teşkilatı Mossad’a ya da İsrail ordusu Genelkurmay Başkanı’na bildirmedi. Haberde ayrıca BAE liderinin daha sonra görüşmenin içeriğini dönemin CIA Direktörü William Burns’e aktardığı belirtildi.

Haaretz haberinin arkasında duracağını açıkladı ve Netanyahu’nun hakaret suçlamasını reddederek bunun “tek amacının gazetecilik eleştirisini susturmak” olduğunu söyledi. Gazetenin avukatları Netanyahu’ya gönderdikleri mektupta, “Müvekkiliniz kamuoyuna tam bir hesap vermediği için basın görevini yerine getiriyor ve ilgili bilgileri aşamalı olarak kamuoyuna açıklıyor” diye yazdı.

BAE Dışişleri Bakanlığı görüşmeyi doğrudan doğrulamadı veya reddetmedi. Ancak yaptığı açıklamada saldırıdan bu yana gerilimi azaltmak, bölgesel istikrarı korumak ve şiddeti önlemek için çalıştığını vurguladı. Açıklamada, “İki taraf arasında beş yılı aşkın süre önce ilişkilerin kurulmasından bu yana BAE ile İsrail devlet kurumları açık ve doğrudan iletişim kanallarını korumuştur. Gerektiğinde ilgili tüm istihbarat, ilgili kurumlar arasında aktarılmıştır ve aktarılmaya devam etmektedir” denildi.

Bu sırada İsrail’in önde gelen dört muhalefet lideri, Gadi Eisenkot, Naftali Bennett, Avigdor Lieberman ve Yair Golan, ortak bir açıklama yayımlayarak konunun soruşturulmasını istedi. “Netanyahu ve 7 Ekim hükümetindeki çalışma arkadaşları iktidarda kalmaya uygun değildir. Gerekli eşgüdüm ve sorumlulukla yeni bir felakete yol açmalarını engelleyeceğiz” dediler.

Haber, İsrail seçim kampanyasının hızlandığı ve kamuoyu araştırmalarının seçimi büyük ölçüde Netanyahu’nun liderliği üzerine bir referandum olarak gördüğü sırada yayımlandı. Netanyahu’nun Likud partisi Haaretz’i “İsrail seçimlerine açıkça müdahale etmekle” suçladı. Netanyahu da X’te haberin “zamanlamasının açıkça siyasi amaçlı olduğunu ve solun seçim kampanyasının bir parçasını oluşturduğunu” yazdı.

Netanyahu, saldırıdan bu yana olayın hemen ardından yeterince hızlı davranmamakla suçlanıyor ve yaşananlar hakkında bağımsız, kamuya açık bir soruşturmaya direniyor. Haaretz’in son açıklaması, eleştirmenlerinin kuşkularını daha da artıracak.

7 Ekim 2023’te Hamas savaşçıları Gazze sınırındaki çiti aşarak yakındaki İsrail yerleşimlerine, askerî üslere ve büyük bir müzik festivaline saldırdı. Yaklaşık 1.200 kişi öldürüldü, 251 kişi rehin alınarak Gazze’ye götürüldü. İsrail daha sonra Gazze’de askerî harekât başlattı. Hamas’ın yönettiği Gazze Sağlık Bakanlığına göre harekâtta en az 73.670 kişi öldü; Birleşmiş Milletler bu sayıyı güvenilir kabul ediyor.

Haaretz haberinin yayımlandığı gün İngiltere, Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlere yaptırım açıkladı. İsrail hükümeti derhâl bir dizi karşı önlem duyurdu; bunlar arasında işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan İngiliz Konsolosluğunun kapatılması emri de vardı. Bu gelişme uluslararası medyada manşetlere çıksa da seçime yaklaşan İsrail’de ilginin odağında Haaretz’in uyarı haberi ve onun tetiklediği hesap verme fırtınası kalmaya devam etti.