Rus ordusu hava saldırılarını uzatarak Ukrayna'nın günlük yaşamını aşındırıyor; Batı'nın arabuluculuk penceresi tek mola alanı haline geldi

Al Jazeera'nın haberine göre, ağustos ortasından bu yana Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik hava saldırıları sıklık ve süre açısından kapsamlı bir şekilde yükseltildi ve Kıyiv başta olmak üzere ülke genelindeki sivillerin günlük yaşamı sistematik bir krize sürüklendi. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy 6 Eylül'de Moskova'nın yeni taktiğinin "halkımızı, şehirlerimizi ve köylerimizi benzeri görülmemiş bir yoğunlukla korkutmayı" amaçladığını açıkça belirtti.

Ukrayna portalı UA.news'in istatistikleri bu yükselişin seyrini çiziyor — ancak söz konusu portalın metodolojisi ve örneklem bütünlüğü bağımsız olarak doğrulanmamıştır: Haziran'dan ağustos başına kadar Ukrayna haftalık ortalama 5 kez hava saldırısına uğradı ve toplam süre yalnızca 2,3 saatti; ağustosun üçüncü haftasında 12 saldırı ve 7,9 saate yükseldi; ağustosun dördüncü haftasında ise 34'e fırlayarak toplam süre 23,2 saate ulaştı.

Daha dikkat çekici olan ise saldırı biçimindeki değişim: Her bir saldırıda kullanılan drone ve füze sayısı azalmış, ancak zaman öngörülemez hale gelmiş — hava saldırısı alarmları sıklıkla gece yarısı çalıyor, yüz binlerce sakini saatlerce metro istasyonlarında, sığınaklarda ve bodrum katlarında hapsediyor; iş toplantıları, dersler ve ticari faaliyetler art arda kesintiye uğruyor.

Son olarak altı saat süren bir saldırıda Rus ateşi 5 kişinin ölümüne, 35 kişinin yaralanmasına yol açtı ve çok sayıda yangına neden oldu. Al Jazeera'nın haberi, Kıyiv'in Dinyeper Nehri'nin sol yakasındaki sakinlerden Olena Krakovska'nın durumunu anlatıyor: 42 yaşındaki bu bekâr anne, bir alışveriş merkezinin bodrum katında tırnak bakım malzemeleri satıyor; onun için "saldırı olsun ya da olmasın, hep sığınağın içindeyim." Eve döndüğünde durum tamamen farklı — "Son zamanlarda hava saldırıları çok fazla. Beynim normal çalışamıyor, hareketlerim de uyumsuzlaştı."

Rus ordusunun Ukrayna depolarına yönelik saldırıları ayrıca bazı gıda ve ilaçların kıtlığına yol açtı, sakinlerin alışveriş süreleri uzamak zorunda kaldı. Kıyiv yönetimi hava saldırıları sırasında Dinyeper Nehri'nin altından geçen metro hattının işletilmesini durdurdu; Krakovska ağustos ayındaki bir gece metro istasyonunda neredeyse 3 saat beklemiş, bu süre zarfında alarmın seyrini takip etmek için Telegram kanallarını sürekli kontrol etmiş, telefonunun şarjının bitmesinden ve çocuğunun güvenliğinden endişe duymuştu.

Çocukların durumu da bir o kadar yürek burkucu. Krakovska'nın iki oğlu — 12 yaşındaki Bohdan ve 10 yaşındaki Volodymyr — 1 Eylül'de okula başladı; ancak okulun bodrum katından dönüştürülmüş sığınağında yalnızca iki gün kaldıktan sonra anne, onları eve alıp çevrimiçi derslere geçirme kararı aldı. Ancak video oyunları erişilebilir olduğundan çocuklar dersleri dinlemeye neredeyse hiç odaklanamıyor — "Arkadaşlarıyla sosyalleşmiyorlar, dışarı çıkmıyorlar. Birbirleriyle kavga ediyorlar, derslere ve ödevlere ilgileri de azaldı."

Al Jazeera'nın haberi aynı zamanda Batı'nın arabuluculuk sınırlılıklarını ortaya koyan bir ayrıntıyı gözler önüne seriyor: Eylül başında kısa süreli bir sükûnet yaşandı — ABD müzakere heyeti Moskova ve Kıyiv'i ziyaret ettiğinde Rusya, Kıyiv'e yönelik topçu ateşini arka arkaya üç gün boyunca durdurdu (Rusya'nın bu jestinin bilinçli bir diplomatik sinyal oluşturup oluşturmadığı, her iki tarafın resmi teyidi açısından hâlâ belirsizliğini koruyor). Ancak müzakereciler ayrıldıktan sonra saldırılar hemen yeniden başladı.

Bu ritim, Ukraynalı sivillerin hayatta kalmasının yapısal bağımlılığını gözler önüne seriyor: Batı'nın diplomatik penceresi dışında, sistematik hava saldırısı baskısına karşı neredeyse hiçbir tampon mekanizmaları bulunmuyor. Al Jazeera'nın görüştüğü yazılım mühendisi Roman (ağırlıklı müşterileri savunma şirketleri olduğundan adının gizli tutulmasını istedi) 3,5 saatlik bir trafik sıkışıklığının ardındaki başa çıkma yöntemini anlattı — iş arkadaşları ve müşterileriyle Zoom üzerinden iletişim kurmayı tercih ettiğini, antidepresan ve uyku ilacı kullanmaya başladığını söyledi. "Aksi takdirde yatakta yatıp dinlemekten ve düşünmekten başka yapacak bir şeyim kalmıyor, dinlemekten ve düşünmekten." Partneri, yoga eğitmeni Alisa ise şu sözleri ekledi: "Yalnızca korku filmlerinde gördüğümüz şeylere alıştık."

Yaklaşan kış ayları — bu durum genellikle enerji altyapısına yönelik yeni bir saldırı dalgası ve yorucu elektrik kesintileri anlamına geliyor — öncesinde Ukraynalılar kara mizah, dayanıklılık ve yaratıcılıkla hayatlarını sürdürüyor. 49 yaşındaki meyve satıcısı Olha Bondar yeraltı geçidinde küçük tezgâhını işletiyor; savaşın tükettiği cılız ek gelirleri giderek eriyor. Oğlu Vadym ile birlikte 2022'de Rus ordusunun doğudaki Volnovakha kasabasını işgal etmesinden birkaç gün önce buradan kaçmışlardı — savaş öncesinde yaklaşık 20 bin nüfuslu kasabanın büyük bölümü bugün harabe halinde. Bölgede kalan, Rusya yanlısı eğilimleri nedeniyle ayrılmayan akrabalarına karşı çaresizlik duyuyor: "Çevrelerindeki ölümü, yıkımı ve pislikleri Kıyiv ve Batı'ya yüklüyorlar."